Sau một chuyến bay dài để đặt chân đến nước Mỹ, ngay ngày hôm sau, tôi bỗng thèm một ly cà phê và nhớ da diết những buổi sáng với thú “nghiền” báo bên tách cà phê đâu đó trên vỉa hè, góc phố hay con hẻm ở Sài Gòn hoặc phố thị nào đó trong những ngày đi công tác xa.
Biết được nỗi nhớ nhà qua sở thích của tôi, mỗi buổi sáng, anh bạn cũ đã cố gắng đưa tôi đi lần lượt đến các quán cà phê quanh khu vực anh đang sinh sống. Ngoài những quán cà phê của người Việt mang tên phương Tây như Coco, Sky Café, Coffee #1, Sunset Café... còn có nhiều quán mang tên Việt Nam rất mỹ miều, rất lãng mạn: Mộng Thường, Tao Ngộ, Góc Phố...
Cà phê sáng
Một góc quán cà phê sáng của người Việt ở Dallas, Texas, Mỹ. Ảnh: T.H.H.C.
Ở Mỹ, các dịch vụ thường bắt đầu mở cửa hoạt động từ 9 giờ sáng và các quán cà phê cũng thế. Tuy nhiên, cũng có một số quán vì đáp ứng nhu cầu uống cà phê sáng sớm của một số khách trung niên và khách lớn tuổi nên “phá lệ” từ 7 giờ đã mở cửa đón khách như quán Tân Tân hay quán Hương Dừa... ở Garland, Texas.
Vừa đặt chân đến quán, tôi đã cảm nhận được không khí rất Việt Nam trên đất khách: góc này là bàn cờ tướng, đằng kia là bàn của những vị khách mê sách báo, khu bên cạnh là những bàn khách đang thảo luận sôi nổi về chuyện thời sự ở Mỹ, trên thế giới và đặc biệt là tin tức Việt Nam. Có hôm, tôi chưa kịp cập nhật thông tin về Việt Nam trên những trang báo điện tử trong nước thì ra quán cà phê đã biết rõ tất cả như tin bão từ vùng biển Thái Bình Dương đổ bộ vào Việt Nam đã làm thiệt hại như thế nào, gần đây nhất là tin thời sự về vụ sập cầu Cần Thơ đang thi công đã làm thiệt mạng bao nhiêu công nhân…
Điều rất cảm động là không chỉ bàn chuyện suông mà nhiều người còn nghĩ đến việc kêu gọi vận động bà con đồng hương đóng góp ủng hộ những nạn nhân trong các vụ thiên tai hay tai nạn thảm thương ở quê nhà.
Khách hàng ở các quán cà phê người Việt buổi sáng thường là nhân viên văn phòng dịch vụ, giới kinh doanh, công nhân làm việc ca hai, các cụ đã nghỉ hưu và những người làm nghề tự do… Qua nhiều lần lân la ở các quán cà phê người Việt, tôi đã quen được nhiều người. Mỗi người thường xuyên đến quán cà phê với một triết lý hay sở thích khác nhau, nhưng tựu trung vẫn là ghiền… cà phê buổi sáng.
Có nhiều người cùng sở thích như trường hợp anh Minh Khánh hơn 40 tuổi, ở Garland, Texas, định cư hơn 20 năm ở Mỹ, chia sẻ nỗi nhớ cố hương: “Mỗi sáng, sau giờ đưa con đi học, tôi tranh thủ ghé quán cà phê trước khi đi làm với mong muốn rất đơn giản: gặp đồng hương để nói tiếng Việt cho… “đã” vì ban ngày đi làm phải nói tiếng Mỹ, buổi tối về nhà tôi thường bực mình vì chỉ có vợ chồng tôi nói tiếng Việt, còn hai đứa con tôi trả lời bằng tiếng Mỹ vì chúng nghe và hiểu được tiếng Việt nhưng ngại nói vì sợ sai và phát âm không chuẩn”.
Các bác lớn tuổi đã về hưu thì đến quán cà phê với tâm trạng của tuổi cần người tri âm. Bác Toàn đang sống ở Dallas, Texas, đã định cư ở Mỹ gần 30 năm, vợ mất, chia sẻ: “Con đi làm, cháu đi học, tôi ở nhà thui thủi một mình nên đến quán cà phê tìm bạn già hàn huyên cho đỡ buồn. Đó cũng là cách tốt nhất giúp tôi đỡ nhớ quê hương Việt Nam”. Còn anh Vinh gốc Sài Gòn, đang độ tuổi trung niên, cũng bộc bạch: “Tôi nhớ những hôm ngồi quán cà phê ở ven đường hay góc phố Sài Gòn, vừa thưởng thức cà phê vừa ngắm người xe qua lại trên phố thị quê mình nên cũng ra quán cà phê đồng hương rồi chọn vị trí ngoài trời để ngắm dòng đời xuôi ngược trên đất khách, mặc dù ở đây chỉ thấy những “xế hộp” (xe hơi) di động trên đường phố chứ chẳng thấy người”… Ngoài ra, cũng có người đến quán cà phê để đốt… thời gian.
Đặc biệt có những quán cà phê thu hút khách hàng là những người chuyên làm nghề tự do và những người có nhu cầu sử dụng dịch vụ theo mùa hoặc công việc đột xuất, mặc dù các dịch vụ này vẫn thường xuyên được quảng cáo trên báo nhưng khách hàng vẫn thích tìm đến đây để gặp gỡ và giao kết hợp đồng trực tiếp vì biết người, biết việc. Một hôm đến quán cà phê, tôi vừa làm quen với một chú khoảng 60 tuổi thì chú cho biết: “Nếu cháu cần người sửa mái nhà, sửa xe, sơn nhà, cắt cỏ quanh nhà, xe đưa đón ở phi trường hay đưa đón con cái đi học mỗi ngày… thì cứ đến đây, cháu chỉ cần lên tiếng là sẽ có người đến nhận việc ngay với hợp đồng thỏa thuận nhanh chóng”.
Cà phê tối
Cà phê tối thì khác hẳn từ phong cách phục vụ đến khách hàng như: chỉ bán cà phê là chính và các thức uống giải khát, khách hàng thường là những bạn trẻ hoặc những người có máu… “đỏ đen” qua việc cá độ. Do đó, các dịch vụ kèm theo cũng phải đáp ứng được thị hiếu của “thượng đế”, ngoài các khu vực có không khí ấm cúng, lãng mạn dành cho bạn bè gặp gỡ hay những đôi tình nhân tâm sự thì các dịch vụ thường có phục vụ karaoke miễn phí, có cáp tường thuật truyền hình những trận bóng đá hay bóng rổ hoặc bóng chuyền, ngay cả máy game cũng được trang bị để khách hàng giải trí.
Thương hiệu cà phê trong siêu thị
Các khu chợ ở Mỹ như Wall Mart, Sack “n” Save… đều có bán cà phê bột nhập từ các nước Pháp, Mexico, Brazil được đóng hộp kim loại hoặc đóng bao giấy. Trong đó, thương hiệu cà phê của Pháp được rất nhiều người thích sử dụng. Theo một nhân viên quản lý quầy hàng, cà phê Việt Nam cũng được nhiều khách hàng quan tâm. Đặc biệt là các ngôi chợ của người Việt luôn ưu ái trưng bày sản phẩm Trung Nguyên, Vinacafé, Nescafé… ở nơi khách hàng dễ nhìn thấy nhất. Nhờ đó, các nhãn hiệu cà phê Việt Nam đã được người Việt hải ngoại đón nhận tích cực vì những lần tôi có dịp đến nhà người quen hay bạn bè ở Mỹ đều được mời ly cà phê Việt Nam và nhãn hiệu cà phê Việt Nam cũng là một trong những đề tài thời sự khi cùng nhau ngồi kể chuyện quê nhà.
Trần Huy Hùng Cường
