Hội thảo “Trí thức người Việt Nam ở nước ngoài với sự nghiệp xây dựng quê hương”

Để trí thức Việt kiều đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước

Sáng qua, 16-8, tại Hà Nội đã diễn ra cuộc hội thảo “Trí thức người Việt Nam ở nước ngoài với sự nghiệp xây dựng quê hương”. Lãnh đạo Bộ Ngoại giao, Bộ KH-CN, các nhà khoa học của Việt Nam và 66 trí thức Việt kiều đã tham gia hội thảo.

Các trí thức Việt kiều đóng góp ý kiến xây dựng quê hương tại buổi hội thảo.

Hầu hết các ý kiến thảo luận đều khẳng định sự đóng góp của đội ngũ trí thức Việt kiều đối với quê hương là chưa tương xứng với tiềm năng vốn có.

Vậy, làm gì để những trí thức Việt kiều có thể đóng góp nhiều hơn nữa vào sự nghiệp xây dựng, phát triển quê hương Việt Nam? Đó chính là câu hỏi mà phóng viên SGGP đặt ra với một số nhà trí thức Việt kiều, bên hành lang cuộc hội thảo...

  • GS. TS Nguyễn Đăng Hưng (Đại học Liège - Bỉ): Chính sách đúng đắn, nhưng còn thiếu những giải pháp

Trước đây, mối tiếp xúc giữa Việt kiều nói chung và giới trí thức Việt kiều nói riêng với trong nước là rất khó khăn. Khoảng 10 năm nay, những khó khăn đó đã được Chính phủ Việt Nam tháo gỡ dần.

Đó là điều mà ai cũng ghi nhận, đặc biệt là với Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam. Theo tôi, đó là một chính sách rất đúng đắn về việc nhìn nhận vị trí và vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, tôi thấy rằng, vẫn còn thiếu những giải pháp cụ thể, việc làm thực sự hiệu quả để thực thi tinh thần của Nghị quyết đó. Còn khá nhiều khó khăn, rườm rà trong các thủ tục, chính sách để trí thức Việt kiều có thể về nước nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ cũng như tham gia kinh doanh, đầu tư...

Bởi vậy, sự đóng góp của đội ngũ trí thức Việt kiều vào công cuộc đổi mới của đất nước hiện nay chưa đúng với tiềm năng của họ. Đó không chỉ là chất xám nghiên cứu khoa học, mà đó còn là uy tín quốc tế, những kinh nghiệm trong việc triển khai, thực hiện các chương trình, dự án lớn... Điều mà rất nhiều nhà khoa học Việt Nam còn thiếu.

Theo tôi, Nhà nước nên cho phép những Việt kiều có quốc tịch Việt Nam được tham gia vào một số tổ chức dân sự trong nước. Làm như vậy, là để giới Việt kiều được tham gia vào những sinh hoạt kinh tế – xã hội trong đất nước.

Chính phủ cũng nên nghiên cứu việc cho Việt kiều được mua nhà ở trong nước. Đây sẽ là một động lực rất lớn để “lôi kéo” giới trí thức Việt kiều về với quê hương mình, bên cạnh những chính sách đãi ngộ tương xứng.

  • GS.TS Vũ Đức Vượng (giảng viên Trường San Jose College, San Francisco, Mỹ): Tuyên truyền văn hóa  Việt Nam ra nước ngoài để gắn kết cộng đồng

Là một người chuyên giảng dạy về xã hội và chính trị, tôi thấy một điều rất rõ là Việt Nam chúng ta chưa thực sự chú trọng đến việc tuyên truyền, quảng bá văn hóa Việt Nam ra nước ngoài, không chỉ là văn hóa truyền thống mà còn là những thực tế hiện nay.

Theo tôi đây là một yếu tố rất quan trọng, nếu làm tốt nó sẽ giúp gắn kết được khối cộng đồng Việt kiều cùng hướng về quê hương, đặc biệt là lớp trẻ.

Bởi lớp trẻ Việt kiều hiện nay thiếu thông tin chính xác, đầy đủ về tình hình xã hội cũng như bản sắc văn hóa quê hương mình. Thậm chí nhiều nhà khoa học cũng thiếu thông tin và có những hiểu lầm, hiểu sai lệch về tình hình hiện nay ở Việt Nam.

Trong khi họ chưa có điều kiện về nước, thì chúng ta nên “mang” những thông tin đó đến cho họ. Lúc ấy chắc chắn họ sẽ trăn trở, hướng về quê hương mình nhiều hơn và từ đó sẽ có những việc làm, đóng góp cụ thể, dù là rất nhỏ đối với quê hương mình.

Tôi cũng như rất nhiều người Việt Nam khác đang ở nước ngoài, mỗi người có một công việc, một hoàn cảnh, nhưng luôn nghĩ về quê hương mình. Tuy nhiên, từ suy nghĩ đó đến những hành động cụ thể cần phải có thời gian và đặc biệt là cần có những biện pháp, chính sách cụ thể từ phía Chính phủ Việt Nam. Bởi chỉ nói chính sách chung là chưa đủ.

Nên tạo điều kiện cho Việt kiều về tham gia các sinh hoạt văn hóa, xã hội, kinh tế một cách thông thoáng hơn... Chúng ta phải thường xuyên duy trì các mối quan hệ, giao lưu, tiếp xúc giữa trong nước với các trí thức Việt kiều. Cuộc hội thảo này là một ví dụ rất tốt và rất cần có nhiều cuộc hội thảo, tiếp xúc kiểu này nữa!

  • TS. Nguyễn Thành Mỹ (Hãng American Dye Chemie, Canada): Đội ngũ trí thức ở Việt Nam cần làm việc nhiều hơn nữa

Ngoài việc nghiên cứu, tôi còn là một người kinh doanh. Tôi cũng đã về thực hiện đầu tư ở Việt Nam cũng như tiếp xúc với giới khoa học Việt Nam khá nhiều. Một trong những khó khăn nhất của tôi cũng như nhiều nhà khoa học Việt kiều khác khi về làm ăn, hợp tác trong nước là còn rất nhiều nhà khoa học Việt Nam thiếu những kiến thức thực tế trong việc triển khai, áp dụng những thành quả nghiên cứu khoa học.

Họ rất giỏi, đặc biệt là những kiến thức khoa học hàn lâm. Nhưng họ lại thiếu những hoạt động khoa học mang tính thực hành, đặc biệt là những kiến thức, kinh nghiệm về thực tế.

Chính vì vậy, việc hợp tác với những nhà khoa học này của chúng tôi rất gặp nhiều khó khăn. Điều này dẫn đến sự thiếu hiệu quả trong hợp tác khoa học, cũng như chuyển giao công nghệ mà chúng tôi muốn thực hiện ở quê hương mình.

Tôi hiểu rằng, đây là do đất nước ta đang trong quá trình đổi mới, đội ngũ trí thức, những người làm khoa học cũng vậy, chứ không phải là họ yếu kém gì! Nhưng nói vậy, tôi cũng như nhiều Việt kiều khác mong muốn quá trình đổi mới của đất nước cũng như các nhà khoa học Việt Nam được tiến hành nhanh hơn, thiết thực hơn!

Theo tôi, khi mà các nhà khoa học Việt Nam năng động hơn, đổi mới nhiều hơn trong cách làm khoa học, thì sẽ lôi kéo được đội ngũ trí thức Việt kiều vào công cuộc xây dựng đất nước nhiều hơn. Bởi mối liên hệ giữa giới trí thức Việt kiều và trong nước bao giờ cũng là mối quan hệ thường trực và luôn đem lại những hiệu quả thiết thực nhất!

TRẦN LƯU

Các tin, bài viết khác