Huệ Nguyễn: “Cây đại thụ hoang vu” của Phú Yên

Mỗi khi nhắc đến cây bút Huệ Nguyễn (tên thật là Nguyễn Huệ) ở Phú Yên, giới văn nghệ sĩ Nam Trung bộ đều kính nể trước một sức làm việc phi thường và bề dày tác phẩm đáng nể.

• Sức “cày” đáng nể

Ông Huệ Nguyễn năm nay đã bước sang tuổi 78, ngụ phường 3, TP Tuy Hòa, Phú Yên. Xuất thân từ một gia đình khá giả, ông được học chữ Nho từ nhỏ, sau đó học tiếng Pháp. Đời ông trải qua nhiều nghề, từ đi dạy đến làm ruộng, làm vườn nhưng gắn bó lâu dài nhất nghề lái xe tải. Ông lái chiếc xe ba-lua của gia đình mấy chục năm, gần 60 tuổi mới buông vô-lăng.

Tuy nhiên, nghề mà cuối đời nhìn lại ông tâm đắc nhất là nghề viết văn. Ông yêu văn chương một cách thành kính và đã làm được nhiều việc đáng để lớp hậu sinh phải nghiêng mình, dẫu ông không hề cố ý lập danh - lập nghiệp bằng nghề này.

Có tìm hiểu kỹ mới biết mấy tập biên khảo và thơ in chung chỉ chiếm khoảng… phần ngàn những gì ông đã viết. Đến nay ông đã sáng tác trên 1.000 bài thơ chữ Hán; trên 2.000 bài thơ bằng chữ Việt; trên 500 bài ca trù, hát nói; trên 1.000 trang giấy khổ lớn ca dao; trên 300 bài dịch thơ của các thi sĩ Trung Hoa và Việt Nam. Đáng nói nhất là công trình “độc nhất vô nhị”: bài diễn ca truyện “Tam quốc diễn nghĩa” với 7.000 câu lục bát. Bài diễn ca này được ông viết tay hàng ngàn trang, đóng thành 6 tập dày, ai xem qua cũng đều thán phục.

Ngoài ra, ông còn tự dịch và dịch giúp rất nhiều sắc chỉ, bia, sớ, hoành phi, liễn, đối,… Bây giờ, hễ ai cần hỏi chuyện ông thì cứ điện về số (057) 893438; với cái điện thoại đặt ngay đầu giường, ông sẵn sàng trả lời hàng giờ về văn chương dù sức nghe đã suy giảm nhiều.

Khi tôi hỏi một câu khá… ngớ ngẩn: “Thời gian đâu mà bác đọc và viết nhiều thế?”, ông nói gọn: “Tranh thủ thôi, chủ yếu là do mê mẩn…”. Hỏi thêm mới biết, thời kỳ lái xe tải là lúc ông đọc và viết “sung” nhất. Cánh tài xế khi ấy, cứ dừng xe ở đâu là lo ăn uống, ngủ nghỉ; còn riêng ông thì hí hoáy đọc, viết, hỏi người dân địa phương cái này, ghi chép cái kia, ban đêm thì bật đèn pha đầu xe mà đọc, mà viết…

• Văn chương là liều thuốc

Đã hơn 5 năm rồi, nhà thơ Huệ Nguyễn bị tai biến mạch máu não, phải quanh quẩn trong nhà, chủ yếu là bên chiếc giường sắt chất đầy sách vở và những tập bản thảo chồng chất… Nay đã ở tuổi “xưa nay hiếm”, trí nhớ đã giảm nhiều, đi đứng khó khăn nhưng bút và giấy lúc nào cũng sẵn bên để ông sáng tác, biên khảo.

Những tập sổ chép tay của ông chữ đều tăm tắp, xếp dày vài mét. Nhiều người quen biết cứ xuýt xoa bàn luận về những công trình ông đã dày công sưu tầm và biên khảo nhưng đa phần đều nghèo nên không thể giúp gì cho việc xuất bản các tác phẩm đó của ông. Khi tôi tỏ vẻ tiếc về chuyện nhiều công trình chưa in, ông không lấy đó làm buồn mà nói: “Để đó, nếu ai có đến hỏi thì sai con lấy xuống đọc… chơi”.
 
Thật khó nói hết về niềm tin của ông Huệ Nguyễn dành cho nghiệp văn. Dù tên tuổi không nổi đình nổi đám nhưng có thể nói ông là một “lực điền” chuyên tâm trên “cánh đồng” chữ nghĩa, một dáng dấp học giả trong vỏ bọc nông phu. Hiện tại, những ngày cuối trên giường bệnh, con chữ và nghiệp viết đã thực sự là cứu cánh của đời ông. Nói như nhà văn Ngô Phan Lưu, một người bạn vong niên của nhà thơ Huệ Nguyễn: “Cụ quả là một đại thụ hoang vu ít người biết đến…”.

ĐỨC TUẤN