Khát nhân lực chất lượng cao – Bài toán khó của du lịch Việt Nam

SGGPO
Du lịch Việt Nam ngày càng khẳng định vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân với tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, sự đổi mới về cơ sở hạ tầng, sản phẩm du lịch và diện mạo của các điểm đến… Tuy nhiên, dường như câu chuyện về nhân lực du lịch lại đang là “điểm trừ” của du lịch Việt Nam khi chưa có dấu hiệu cải thiện.

Để có cái nhìn đúng cũng như hướng giải “bài toán khó” này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với PGS. TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch (Tổng cục Du lịch).

PV: Câu chuyện về nhân lực du lịch Việt Nam “khát” nhân lực chất lượng cao đã được nhắc đến từ lâu, song dường như vẫn chưa có giải pháp thích hợp để khắc phục. Theo ông căn nguyên của vấn đề này là từ đâu?

PGS. TS Phạm Trung Lương: Du lịch cũng như các ngành kinh tế khác, nguồn nhân lực là yếu tố rất quan trọng, nếu không nói là quyết định. Quan trọng hơn, du lịch còn là ngành dịch vụ, là ngành kinh tế về quan hệ con người với con người. Cho nên có một con người không đảm bảo sẽ ảnh hưởng rất nhiều.

Trong khi đó, việc phát triển đội ngũ đến đâu phụ thuộc nhiều vào nhãn quan của người lãnh đạo cao nhất. Tuy nhiên, đã gần 60 năm nhưng ngành du lịch không được cư xử đúng với vị thế, từ quan điểm, nhận thức cho đến hành động đều chưa đến tầm. Từ năm 1994, khi xây dựng chiến lược cho ngành chúng tôi đã đề xuất mô hình học viện du lịch nhưng đến nay dù luôn được nói là ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch vẫn chưa có trường đại học chuyên về du lịch.

Tại sao đưa ra vấn đề này? Bởi vì, yêu cầu của một người lao động quản lý cấp cao trong ngành du lịch là phải quán xuyến, có chiến lược kinh doanh, có tư duy… chứ không phải chỉ cần những người giỏi nghề như các bậc quản lý thấp. Một trường đại học chuyên về du lịch sẽ cung cấp những kiến thức lý luận chung một cách đầy đủ và toàn diện, có tầm nhìn và chiến lược bám sát các chính sách hơn mô hình hiện nay với các trường chuyên về du lịch ở trình độ cao đẳng còn trình độ đại học lại chỉ là các khoa du lịch.

Khát nhân lực chất lượng cao – Bài toán khó của du lịch Việt Nam ảnh 1 Dòng khách thượng lưu thường xuyên lưu trú tại JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, đòi hỏi nguồn nhân sự chất lượng cao tương xứng
PV: Có một thực tế là nhân lực cao cấp của ngành khách sạn, nhất là quản lý khách sạn cao cấp tại Việt Nam hầu hết phải thuê của nước ngoài. Tình trạng này đã diễn ra nhiều năm và đến nay vẫn chưa có giải pháp nào thay thế. Là do các trường của Việt Nam không đủ năng lực đào tạo, nhân lực Việt Nam chưa đủ tài năng hay do các resort/khách sạn cao cấp chưa có đủ niềm tin vào nhân lực Việt, thưa ông?

PGS. TS Phạm Trung Lương: Hiện nay, nhân sự cấp cao tại các resort/ khách sạn của Việt Nam chủ yếu đến từ 3 nguồn là đào tạo tại chỗ, đào tạo trong nước và tuyển dụng từ nước ngoài. Trong đó, số liệu của Lumina Co., công ty phân tích và tư vấn toàn cầu về tất cả các lĩnh vực, hoạt động ở 136 quốc gia, hơn 30 thành phố lớn trên thế giới để điều tra về những vấn đề nóng, trong đó có con số về đào tạo nhân sự du lịch, cho thấy: Hiện nay chỉ có 11% con số những người được đào tạo ra ở Việt Nam có thể được các tập đoàn lớn về du lịch có đầu tư nước ngoài ở Việt Nam chấp nhận sử dụng. Điều này là một thực tế, là yêu cầu và cách nhìn của các tập đoàn quốc tế khi đầu tư ở Việt Nam.

Tôi cho rằng, đào tạo trong nước manh mún như hiện nay thì không thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của nhà tuyển dụng. Hơn nữa, đào tạo còn liên quan ngoại ngữ. Hiện nay, chỉ có Trường Đại học Hà Nội có đào tạo nhiều về ngoại ngữ, các chương trình đào tạo trực tiếp bằng tiếng Anh, giảng viên hiểu biết vấn đề mình đi giảng và giảng bằng tiếng nước ngoài.

Khát nhân lực chất lượng cao – Bài toán khó của du lịch Việt Nam ảnh 2 Nhân sự của hệ thống các khu du lịch, nghỉ dưỡng thuộc TĐ Sun Group đòi hỏi nhiều kỹ năng chuyên nghiệp
PV: Về lâu dài, ngành du lịch hoặc các thành phố có ngành du lịch đang phát triển như Đà Nẵng, Hạ Long và Phú Quốc có nên có chính sách khuyến khích xã hội hóa đào tạo nguồn nhân lực du lịch để phục vụ yêu cầu phát triển ngành “công nghiệp không khói” này hay không, thưa ông?

PGS. TS Phạm Trung Lương: Chúng ta nên khuyến khích mô hình liên kết, xã hội hóa để các bên cùng có lợi. Tuy nhiên, liên kết phải thực chất, phải có kế hoạch tổng thể cho kế hoạch liên kết ấy, cụ thể từng lĩnh vực như đào tạo nguồn nhân lực, quảng bá sản phẩm, nguồn lực để liên kết ở đâu, ai sẽ là chủ thể của liên kết, phải làm rõ trách nhiệm của các bên tham gia… Nếu không trả lời được những câu hỏi đó thì đừng liên kết, vì đó chỉ là hình thức.

Để cải thiện vấn đề nhân lực trong ngành du lịch nói chung và ngành khách sạn nói riêng, chúng ta có thể học tập mô hình Singapore. Nước bạn đã thành công khi tạo ra sự khác biệt trong du lịch của Singapore là môi trường. Hơn nữa, toàn bộ việc đào tạo ngành du lịch của Singapore đều được xã hội hóa. Nhà nước chỉ quản lý về chương trình, đề ra mô hình, quản lý nguồn chất lượng đầu ra còn việc đào tạo, tuyển sinh là việc của doanh nghiệp.

Khát nhân lực chất lượng cao – Bài toán khó của du lịch Việt Nam ảnh 3 Bãi biển đẹp tại Phú Quốc
PV: Phú Quốc gần đây đang được xem là điểm đến mới nổi của giới thượng lưu thế giới. Rất nhiều thương hiệu khách sạn nổi tiếng như Accor, JW Marriott, Intercontinental… đã hội tụ tại đây, đòi hỏi một lượng lớn nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông đánh giá như thế nào về chất lượng nhân lực của điểm đến này? Theo ông, Phú Quốc cần có chiến lược gì để đào tạo, thu hút và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu?

PGS. TS Phạm Trung Lương: Phú Quốc là điểm đến mới nổi của Việt Nam nhưng nhìn chung chất lượng du lịch ở đây chưa đáp ứng được nhu cầu cũng như kỳ vọng. Nhìn tổng thể, nhân lực ở điểm đến này cũng như những điểm đến mới nổi khác của chúng ta hiện nay, nhận thức xã hội chưa đến tầm, tình trạng người dân thiếu hợp tác hoặc hợp tác thái quá làm tính bền vững của điểm đến yếu đi. Hiện nay, chất lượng nguồn nhân lực ở những nơi này phụ thuộc vào chiến lược của từng doanh nghiệp. Do đó nếu ngay từ đầu nếu chúng ta không quản lý tốt quá trình đó sẽ làm hoạt động du lịch tại địa điểm thiếu bền vững.

Tôi được biết từ đầu những năm 2000 đã có kế hoạch xây dựng một trường đào tạo du lịch ở Phú Quốc nhưng đến nay vẫn chưa làm được. Nhân lực ở Phú Quốc hầu hết hiện nay được mang từ đất liền ra, người dân địa phương ít được nhận vào làm tại các cơ sở du lịch…

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông.

PHƯƠNG NAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 18 giờ ngày 4-8-2020 đã có 18.476.313 ca xác nhận mắc Covid-19, có 698.224 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 4.862.513 ca mắc, 158.968 tử vong; Brazil: 2.751.665 ca mắc, 94.702 ca tử vong; Ấn Độ: 1.861.821 ca mắc, 39.044 ca tử vong; Nga: 861.423 ca mắc, 14.351 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 670 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 374 ca đã được chữa khỏi, 8 ca tử vong.

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

Địa ốc

Triển vọng các dự án của Kim Oanh Group trong 6 tháng cuối năm 2020

6 tháng đầu năm 2020, tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam có nhiều diễn biến khó lường như dịch Covid-19, Nhà nước siết chặt quản lý thị trường bất động sản (BĐS)... Tuy nhiên, với những nỗ lực vượt bậc, Kim Oanh Group vẫn thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận. 

Nông nghiệp

Chuyển biến tích cực trong việc gỡ “thẻ vàng” thủy sản

Thực hiện quyết liệt các chỉ đạo của Trung ương, thời gian qua tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã đạt được những kết quả hết sức khả quan trong cuộc chạy đua góp phần gỡ “thẻ vàng” cho thủy sản xuất khẩu. Ngành nông nghiệp cùng các đơn vị lực lượng vũ trang đóng chân trên địa bàn đã có những giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn tình trạng đánh bắt trái phép thủy sản tại địa phương.

Đầu tư

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ở ĐBSCL

Sáng 1-8, tại TP Cần Thơ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị làm việc với lãnh đạo các địa phương ĐBSCL và TPHCM, về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm; tình hình giải ngân vốn đầu tư công; các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư; giải ngân vốn đầu tư công, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. 

Thông tin kinh tế