Một quan niệm về GDGT mang giá trị nhân bản

Giáo dục giới tính đúng nghĩa thì không được phép “tả chân” những đặc điểm sinh lý khiến cho trẻ tò mò, rồi bị kích dục. GDGT cần định hướng xây dựng nhân cách phù hợp tâm lý từng độ tuổi vì tính dục là bản năng tự nhiên ở con người.

Khi trẻ lớn dần, đồng thời với phát triển thể chất, có nhiều thay đổi tâm lý giới tính. Những biến đổi tâm lý ấy có thể do chịu ảnh hưởng từ bên ngoài tác động vào, vì thế chức năng của giáo dục nhân bản là biết tìm cách thích hợp để tác động vào tâm lý trẻ, giúp trẻ định hình nhân cách (trong đó có nhân cách về giới tính).

Cùng lúc với GDGT, nhà trường (có vai trò góp phần chủ yếu của gia đình) cần dạy trẻ biết sống đạo lý, tức là biết ứng xử đúng đắn và phù hợp trong các mối quan hệ giao tiếp với cha mẹ, bà con, thầy cô, bạn bè, những người khác giới tính (nam hay nữ), nói rộng ra là với cộng đồng chung quanh trẻ. Đây là định hướng GDGT song hành giáo dục luân lý (morality education).

GDGT trong xã hội nước ta có lẽ chưa cần và cũng không vội dạy cho trẻ hiểu thế nào là có “hành vi ứng xử tình dục đúng đắn” (acceptable sex behaviour).

Mấy mươi năm qua người lớn chúng ta đã và đang bắt con trẻ phải còng lưng vì gánh nặng chữ nghĩa để kiếm thành tích, bằng khen, bằng cấp. Hậu quả nhãn tiền ra sao ai cũng thấy cả rồi! Đáng nói chăng là giờ đây chúng ta phải “trả nợ” bằng cách hãy giúp trẻ biết chú trọng nhiều hơn nữa các giá trị nhân bản để dạy trẻ biết làm người.

Như thế, khi vào đời các công dân tương lai này sẽ không ứng xử tính dục theo đòi hỏi “bản năng gốc” (basic instinct) mà biết sống cân bằng tính dục theo ý nghĩa có văn hóa, hợp đạo đức.

Lâu nay, khi nói tới “xã hội hóa giáo dục”, dường như nhiều người chỉ nghĩ phiến diện là trút bớt (hay san sẻ) gánh nặng ngân sách quốc gia về túi tiền người dân! Riêng về lãnh vực GDGT, ta cần nhận thức định hướng xã hội hóa giáo dục cho “toàn diện”, tức là nhà trường sẽ không còn độc quyền giáo dục mà phải có sự gánh vác và sẻ chia của toàn xã hội.

Chúng ta đang có thuận lợi là dân tộc Việt vốn giàu truyền thống tín ngưỡng đạo đức (ethical beliefs) cả mấy ngàn năm.

Dũ Lan Lê Anh Dũng
(Tuần báo Công giáo và Dân tộc, số 1569, ngày 4-8-2006).

Các tin, bài viết khác