Thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN

Củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường

Theo Bộ Ngoại giao, sau 10 năm thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 (2015-2025), ASEAN đạt được nhiều thành quả tích cực, góp phần khẳng định vai trò quan trọng đối với hòa bình, ổn định, và phát triển thịnh vượng ở khu vực. Trong đó, về chính trị - an ninh, ASEAN đóng vai trò quan trọng đảm bảo hòa bình, an ninh, ổn định khu vực, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các quốc gia thành viên; tiếp tục phổ biến và đề cao các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung giữa các quốc gia; phát huy vai trò trung tâm và tiếng nói chung trước các biến động, bất ổn ở toàn cầu và khu vực.

Về kinh tế, từ một nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới năm 2015 với GDP đạt 2.500 tỷ USD, ASEAN đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới vào năm 2025 với GDP đạt 4.160 tỷ USD, và dự kiến vươn lên thứ 4 vào năm 2030. ASEAN cũng mở rộng hội nhập kinh tế toàn cầu thông qua mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA), triển khai FTA với nhiều đối tác lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia…; đồng thời nỗ lực đón đầu các động lực tăng trưởng mới như: kinh tế số, chuyển đổi xanh, kinh tế biển xanh, hệ sinh thái xe điện và chiến lược trung hòa carbon, phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Về văn hóa - xã hội, ASEAN từng bước khẳng định và lan tỏa bản sắc cộng đồng ASEAN, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, thúc đẩy giáo dục, bảo vệ quyền con người, tăng cường ứng phó với các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và thiên tai...

Đặc biệt, năm 2026 - đánh dấu năm đầu tiên ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Với chủ đề “Một ASEAN tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm”, tầm nhìn đề ra những định hướng lớn cho các kế hoạch chiến lược trên 4 trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội và kết nối. Đây sẽ là khuôn khổ định hướng quan trọng nhằm xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát huy vai trò trung tâm trong thúc đẩy hợp tác và giải quyết các vấn đề khu vực.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, lãnh đạo 11 quốc gia sẽ trao đổi toàn diện về tình hình khu vực và quốc tế, thống nhất các định hướng chiến lược và đề ra các quyết sách chiến lược, qua đó giúp củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN. Hội nghị sẽ tập trung vào 3 trọng tâm lớn.

Thứ nhất, củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó của ASEAN trước các thách thức cấp bách, nhất là trong các lĩnh vực thiết yếu như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.

Thứ hai, thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong Năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.

Thứ ba, tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở đề cao thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển, đồng thời nâng cao vị thế và vai trò của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.

Tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế Việt Nam

Việt Nam gia nhập ASEAN ngày 28-7-1995. Kể từ khi gia nhập, Việt Nam luôn xem ASEAN là ưu tiên trong chính sách đối ngoại, tham gia với tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm trong các trụ cột cộng đồng và tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN. Việt Nam cũng đã có những đóng góp quan trọng đối với xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần bảo đảm môi trường khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác, được ASEAN và các nước đánh giá cao.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh, sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại hội nghị lần này đã thể hiện mạnh mẽ việc Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng; khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại của Việt Nam. Đây cũng là thông điệp rõ ràng về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất, hiệu quả vào công việc chung.

Trong khuôn khổ hội nghị, Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn. Trước hết, Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của Năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm. Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương; tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Đồng thời, Việt Nam sẽ tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.