Nhà khoa học 96 tuổi đoạt giải Nobel Vật lý 2018

SGGPO

Ngày 2-10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã quyết định trao giải Nobel Vật lý 2018 cho 3 nhà khoa học Arthur Ashkin, Gérard Mourou, Donna Strickland vì có những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser. Đặc biệt, nhà khoa học Arthur Ashkin đoạt giải khi đã 96 tuổi.

3 nhà khoa học được trao giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: REUTERS

3 nhà khoa học được trao giải Nobel Vật lý 2018. Ảnh: REUTERS

Giải Nobel Vật lý 2018 đã mở đường cho việc chế tạo các dụng cụ vô cùng tinh vi sử dụng trong phẫu thuật mắt và các ngành công nghiệp kỹ thuật cao.

Số tiền thưởng tương đương 1,01 triệu USD sẽ được trao một nửa cho nhà khoa học Arthur Ashkin (96 tuổi, người Mỹ), một nửa còn lại sẽ được trao cho nhà khoa học Gérard Mourou (74 tuổi, người Pháp) và nhà khoa học nữ Donna Strickland (59 tuổi, người Canada).

Arthur Ashkin từng làm việc tại Bell Laboratories và Lucent Technologies. Ông đã bắt đầu nghiên cứu về thao tác vi hạt với ánh sáng laser vào cuối những năm 1960, từ đó phát minh ra nhíp quang học vào năm 1986. 

Ông cũng là người tiên phong trong quá trình bẫy quang, được sử dụng để thao tác nguyên tử, phân tử và tế bào sinh học. Hiện tượng then chốt chính ở đây là áp suất bức xạ của ánh sáng, áp lực này có thể được phân tích thành các lực phân tán và gradient quang học. Ashkin đã được mệnh danh là cha đẻ của lĩnh vực nhíp quang học.

Trong khi đó, nhà khoa học Gérard Mourou là người tiên phong của Pháp trong lĩnh vực kỹ thuật điện và laser. Cùng với nhà khoa học nữ Donna Strickland, ông đã phát minh ra một kỹ thuật được gọi là khuếch đại xung chirp (CPA), sau này được sử dụng để tạo xung laser xung siêu ngắn, cường độ rất cao (terawatt).

Năm 1994, Mourou và nhóm nghiên cứu của ông tại Đại học Michigan phát hiện ra rằng sự cân bằng giữa sự khúc xạ tự tập trung (hiệu ứng Kerr) và sự nhiễu xạ tự suy giảm bởi sự ion hóa và sự rút khí của chùm tia laser cường độ terawatt trong khí quyển tạo ra "sợi" hoạt động như các ống dẫn sóng cho chùm tia do đó ngăn ngừa sự phân kỳ.

Ông Mourou là Giám đốc của Viện Nghiên cứu d'Optique Appliquee tại ENSTA (Palaiseau, Pháp) và là Giáo sư tại École Polytechnique (Palaiseau, Pháp). Ông cũng là Giám đốc sáng lập của Trung tâm Khoa học Quang học Siêu nhanh (CUOS) tại Đại học Michigan năm 1990.

Ông Mourou và bà Donna Strickland đã mở đường cho những xung laser ngắn nhất và mạnh nhất được tạo ra bởi loài người. Kỹ thuật này đã mở ra các lĩnh vực nghiên cứu mới và dẫn đến các ứng dụng công nghiệp và y tế rộng lớn.

CA DAO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những người Áo vàng biểu tình ở London, Anh

“Áo vàng” vượt biên giới

Phong trào Áo vàng mang theo làn sóng biểu tình từ Pháp đã vượt biên giới, lan nhanh sang nhiều nước khác như Bỉ, Hà Lan, Italy… thậm chí lan sang cả Tunisia, Israel, Lebanon, Iraq…

Hồ sơ - tư liệu

Triển vọng từ năng lượng đại dương

Trong khi ngành sản xuất điện từ đại dương vẫn còn ở giai đoạn phát triển ban đầu nhưng một báo cáo mới đây cho thấy điện được tạo ra từ thủy triều và sóng biển là có triển vọng nhất trong số những công nghệ mới nổi trong tương lai.

Chính trường thế giới

Thách thức lớn của tân Tổng thống Colombia

Với 54% số phiếu ủng hộ, luật sư chuyên về lĩnh vực kinh tế Ivan Duque, 42 tuổi, thuộc đảng Trung tâm Dân chủ (CD), đã trở thành tân Tổng thống Colombia và được giới quan sát đánh giá là sẽ mang lại làn gió mới trong 4 năm tới. 

 

Chuyện đó đây

Kim cương lớn nhất Bắc Mỹ

Một viên kim cương thô màu vàng 552 cara được khai quật ở Canada được xem là viên kim cương lớn nhất ở Bắc Mỹ.