Cuối tháng 1-2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nghị định thành lập thành phố Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam. Như vậy, đô thị cổ Hội An đã chính thức trở thành đô thị loại 2, mở ra nhiều cơ hội đầu tư và thu hút đầu tư nhằm phát huy cao hơn nữa tiềm năng du lịch của một Di sản văn hóa thế giới tại Việt Nam…

“Thành phố cổ” đầu xuân

Hầu hết du khách đến Hội An đều thích đi xích lô, xe đạp hoặc đi bộ để ngắm phố cổ

Những ngày đầu xuân, thời tiết lạnh (khoảng 15-16 độ C), nhưng đường phố Hội An, đặc biệt trong khu phố cổ vẫn có khá đông khách du lịch đang dạo phố. Dường như vẻ đẹp cổ kính cùng những kiến trúc độc đáo nơi đây làm cho du khách quên đi cái lạnh khá đậm của dải đất miền Trung.

Mặc dù không phải ngày cấm xe có động cơ (chính quyền Hội An cấm các loại xe có động cơ đi vào khu phố cổ trong 2 ngày 14, 15 Âm lịch hàng tháng) nhưng lượng xe có động cơ trong khu phố cổ cũng rất hiếm; xích lô, xe đạp và đi bộ được xem là cách tốt nhất để dạo và ngắm phố cổ.

Anh Hùng, chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm trên đường Trần Phú cho biết: “Do khu phố cổ nằm trong diện tích không lớn, nên không chỉ du khách mà ngay người dân sinh sống tại đây cũng có thói quen đi bộ, vừa là tập thể dục và cũng là góp phần tạo sự tĩnh lặng cho phố cổ”.

Thành phố Hội An xưa là thương cảng Hội An, nằm bên bờ sông Thu Bồn một thời nổi tiếng thịnh vượng, là trung tâm buôn bán lớn của vùng Đông Nam Á, một trong những trạm dừng của thương thuyền Nhật Bản, Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Italia v.v.. từ thế kỷ 16, 17. Hiện nay, nơi đây còn những dãy phố cổ gần như nguyên vẹn, đó là loại nhà hình ống xuyên suốt từ phố nọ sang phố kia. Trong đó có một dãy phố nằm sát ngay bờ sông Hội An. Nhà ở đây toàn bằng gỗ quý, trong nhà treo hoành phi, câu đối, cột nhà trạm trổ hoa văn rất cầu kỳ...

Hội An là một bảo tàng sống, khu phố cổ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Hiện nay, hằng năm phố cổ Hội An đón trên 1 triệu khách du lịch quốc tế và trên 3 triệu khách du lịch trong nước.

Bên bờ sông Thu Bồn - nơi xưa kia từng là một thương cảng sầm uất- khá nhiều du khách nước ngoài đang ngồi đọc sách và tắm những ánh nắng hiếm hoi ngày đầu xuân. Andy, một du khách người Thụy Điển tâm sự: “Được biết đến Hội An qua truyền hình và cũng nghe nói nhiều đến những truyền thống đón tết cổ truyền của người Việt Nam, nên năm nay tôi cùng vợ mới cưới quyết định đến Hội An để thưởng lãm tết cổ truyền Việt Nam trên đô thị cổ.

Rất thú vị, tôi được chủ khách sạn - là một nhà cổ trong khu phố cổ - mời tham gia gói và nấu bánh tét, được tổ chức đón giao thừa theo phong tục Việt Nam, điều này đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong tôi về đất nước các bạn nói chung và phố cổ Hội An nói riêng…”. Yên bình, tĩnh lặng, không khí trong lành, con người thân thiện… là những cảm nhận của hầu hết các du khách khi về với Hội An.

Tạo thêm sức hấp dẫn

Ông Nguyễn Minh Giảng, Chủ tịch UBND thành phố Hội An khẳng định: “Thị xã hay thành phố, dù phát triển theo hướng nào thì quan điểm của chính quyền Hội An cũng như của tỉnh Quảng Nam là phải giữ cho được và giữ tốt những nét độc đáo của quần thể kiến trúc đô thị cổ Hội An…”. Những năm qua, nơi đây đã nhận được nhiều sự quan tâm của chính quyền tỉnh Quảng Nam, Tổng cục Du lịch và các tổ chức văn hóa, du lịch thế giới nhằm tôn tạo, gìn giữ quần thể kiến trúc nơi đây.

Hiện, dự án cải tạo, nâng cấp phố cổ với tổng mức đầu 220 tỷ đồng (tương đương 11 triệu euro, trong đó 8,8 triệu euro từ nguồn vốn ODA của Chính phủ Pháp, phần còn lại là vốn đối ứng của tỉnh Quảng Nam) đang được triển khai và dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2008. Dự án này bao gồm các hạng mục xây dựng nhà máy xử lý chất thải các loại, cải tạo môi trường cảnh quan…

Trong 2 năm 2006-2007, chính quyền Hội An cũng đã đầu tư trên 10 tỷ đồng cải tạo cảnh quan khu phố Hội An và xây dựng quảng trường Sông Hoài. Theo dự kiến, năm 2008 tại quảng trường Sông Hoài sẽ diễn ra nhiều sự kiện lớn như cuộc thi Hoa hậu báo Tiền Phong, lễ hội văn hóa Việt – Nhật… Sau khi nhận được quyết định thành thành phố, chính quyền và Hội đồng Nhân dân thành phố Hội An đã quyết định đầu tư 50 tỷ đồng nâng cấp hệ thống mặt đường, đèn đường, cây xanh, hệ thống thoát nước cho các tuyến đường…

Bên cạnh việc cải tạo hạ tầng thì vấn đề khó nhất của chính quyền Hội An lúc này chính là xây dựng lối sống đô thị cho người dân địa phương, sao cho vừa giữ được bản sắc vừa phù hợp với lối sống của một đô thị hiện đại. Theo ông Nguyễn Minh Giảng: “Hội An sẽ không phát triển bằng mọi cách, chúng tôi phát triển trên nền tảng văn hóa, cốt cách con người và môi trường cảnh quan kiến trúc…”. Để làm được điều này, thời gian qua chính quyền địa phương đã tập trung xây dựng nguồn nhân lực cho bộ máy chính quyền các cấp, tập trung nâng cao dân trí cho người dân.

Chiến Dũng