Đem những phản ảnh của bạn đọc và cả thực tế mà phóng viên ghi nhận đến trao đổi với ban giám đốc các bệnh viện (BV), hầu hết các BV đều cho rằng, đây chỉ là “những trường hợp cá biệt và mong bệnh nhân thông cảm vì BV thường xuyên quá tải, nhân viên y tế chịu áp lực và cường độ công việc quá cao nên đôi khi cáu gắt, lạnh lùng”. Tuy nhiên, có phải tất cả đều do quá tải?

Muốn chu đáo: Phải lách!

Quá tải thường xuyên xảy ra tại BV Ung bướu - 2 bệnh nhân nằm 1 giường. Ảnh: M.Đ.

Chính chị N.H.L cũng thừa nhận: “Nhìn bệnh nhân nườm nượp, mình cũng phải thông cảm cho các nhân viên y tế. Quá tải mà…”. Kiệm lời cũng là lẽ đương nhiên nhưng việc không một câu giải thích hay dặn dò bệnh nhân thì không thể chấp nhận được, nhất là với những bệnh nhân có chỉ định phải mổ, tâm lý rất hoang mang.

Tuy nhiên, có phải lúc nào các nhân viên y tế cũng chịu những áp lực từ sự quá tải? Bệnh nhân N.T.C., 51 tuổi, vô cùng bức xúc, kể: Đầu tháng 3, do mấy ngón tay nhức quá, tôi đến BV C. để khám. Vào đến BV, chẳng biết đường nào mà lần vì chẳng có sơ đồ hay nhân viên hướng dẫn gì. Tìm mãi mới thấy có nhóm y tá, bác sĩ (BS) đang trò chuyện rất hào hứng. Tôi vừa hỏi, một cô quay ra nhìn tôi từ đầu xuống chân, trả lời cộc lốc: “Ra phòng hướng dẫn”, rồi cũng chẳng kịp chỉ cho tôi đường ra phòng hướng dẫn ở đâu, cô ta đã quay vô tán chuyện tiếp.

Đây là một thực tế mà ai đã từng đến điều trị ở các BV công đều có thể ghi nhận. Nhiều y tá, điều dưỡng trong lúc tiếp nhận bệnh cũng liên tục trò chuyện rôm rả với đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, từ chuyện BV đến chuyện riêng tư gia đình, cười nói hể hả với nhau nhưng khi bệnh nhân hỏi thì lại cau có, gắt gỏng hoặc làm lơ.
         
Mặc dù rất bức xúc về cách cư xử, thái độ phục vụ nhưng do tâm lý tin tưởng vào tay nghề của đội ngũ y, BS ở hệ thống y tế công nên nhiều người vẫn cố gắng chịu đựng và tìm cách “lách” để được phục vụ chu đáo hơn.

Thời gian gần đây, với sự kiểm soát khá nghiêm ngặt của BV nên tình trạng “lót tay” cho các nhân viên y tế đã giảm hẳn nên nhiều bệnh nhân đã tìm ra cách “lách” mới là đến phòng khám tư của các BS mà mình đang điều trị để “làm quen” và khi đến BV được tiếp đón chu đáo, tận tình hơn.

Sau nhiều lần đi khám, chầu chực quá vất vả ở BV U, chị Đ.T.K.C được một bệnh nhân cùng khám, rỉ tai: “Đến khám ở phòng mạch bác sĩ V của BV đi. Không những được tư vấn kỹ càng mà mai mốt ra vô BV làm các thủ tục xét nghiệm gì cũng nhanh hết”.

Trở lại chuyện của chị N.H.L với những bức xúc của mình, chị L gọi điện chia sẻ với một người bạn thì cũng nhận ngay được lời khuyên: “Ở BV bây giờ đông lắm, phải đến phòng mạch BS thôi. Có gì BS hẹn ngày mổ luôn”.

Hệ thống thông tin hướng dẫn: Bao giờ? 
     
Đầu năm 2007, trong một cuộc họp với giám đốc các BV, lãnh đạo Sở Y tế TPHCM đã từng nhắc nhở cần tăng cường hệ thống thông tin hướng dẫn trong BV. Việc này không chỉ giúp bệnh nhân và thân nhân dễ dàng liên hệ mà còn giúp nhân viên y tế của BV giảm tải. Tuy nhiên, đến nay, rất ít BV quan tâm đến vấn đề này.

Hiện, hầu hết các BV đều đã có sơ đồ hướng dẫn và thông tin các thủ tục khám chữa bệnh nhưng phần lớn làm khá sơ sài và không phải lúc nào cũng được đặt ở vị trí tốt để bệnh nhân có thể dễ dàng nhìn thấy.

Chị N.T.N.B sau một lần thăm bệnh ở BV H.V. đã không khỏi ngao ngán khi kể lại việc chị phải mất hơn nửa giờ mà cũng không tìm ra phòng bệnh nhân nằm. Tìm mỏi mắt cũng không thấy bảng chỉ dẫn, hỏi nhân viên BV thì chỉ nhận được chỉ dẫn cộc lốc: “Đi thẳng!”.

Điều cần nói thêm là không phải ai cũng có thể đọc sơ đồ, nhất là với những bệnh nhân ở tỉnh xa và những người lớn tuổi.

BS Trần Hải Yến, Trưởng khoa Khúc xạ BV Mắt TPHCM, cho rằng: Tư vấn quy trình khám chữa bệnh cho bệnh nhân là việc làm  cần thiết mà các BV nước ngoài đã áp dụng từ lâu. Ở các BV nước ngoài, trước và sau khi khám bệnh, bệnh nhân luôn được tư vấn cặn kẽ để biết được mọi nguy cơ, không mong đợi quá mức ở kết quả, hiểu về bệnh lý và hợp tác cùng bác sĩ điều trị. Mọi cái được ghi rõ ràng, người bệnh sẽ ký vào bản cam kết để chắc chắn là họ đã được tư vấn và hiểu kỹ vấn đề.

Cũng theo BS Yến, ở các BV nước ngoài, bệnh nhân luôn được hẹn ngày giờ cụ thể, đến đúng giờ hẹn và được khám ngay chứ không phải chờ đợi cả buổi, lê lết trong BV từ sáng đến chiều, không biết bao giờ đến lượt và cũng không biết hỏi ai. Bệnh nhân cũng không phải đi hết phòng xét nghiệm này đến phòng chẩn đoán hình ảnh khác để đem kết quả về cho BS. Khi bệnh nhân kết thúc điều trị hoặc chuyển đi nơi khác khám tiếp sẽ được cấp hồ sơ bệnh án rất chi tiết, tỉ mỉ để được tiếp tục theo dõi điều trị. Nếu cần, các  BS  sẽ liên lạc, trao đổi với nhau việc phối hợp điều trị bệnh nhân rất chặt chẽ, không có tình trạng như ở Việt Nam: BS sau không biết chẩn đoán của BS trước và quy trình chẩn đoán, điều trị thường phải bắt đầu lại từ đầu.

Tuy nhiên, cho đến nay, mặc dù đã có quy định phải tư vấn trước hoặc làm song hành với công tác khám bệnh nhưng hầu hết các BV công đều chưa quan tâm đến vấn đề này.

Lương Nguyễn

Bài 1: Công hay... “câm”?