Ẩn họa đồ chơi trẻ em trôi nổi

Gần đây, các mặt hàng đồ chơi dành cho trẻ em bày bán trên thị trường được cộng đồng, xã hội quan tâm, soi xét kỹ lưỡng. Nhất là sau hàng loạt vụ cơ quan chức năng phát hiện, trong sản phẩm đồ chơi có chứa chất độc hại vượt mức cho phép hàng trăm lần. Thế nhưng, ngoài những cửa hàng, siêu thị uy tín chuyên doanh đồ chơi với số lượng giới hạn, thì đến thời điểm này, để người tiêu dùng chọn được sản phẩm đạt chuẩn, giá cả phù hợp trên thị trường thật không đơn giản.

Bạo lực, độc hại

Ghi nhận của SGGP thứ bảy vào ngày 30-6, hàng loạt điểm kinh doanh tự phát trên tuyến đường Điện Biên Phủ, Nguyễn Thị Minh Khai (quận 3), Trường Chinh (quận Tân Bình)… có bán rất nhiều mặt hàng đồ chơi trẻ em đủ chủng loại, không rõ nguồn gốc. Chẳng hạn xe đua mô hình, máy bay điều khiển từ xa, súng bắn laser, bắn hạt nhựa, kiếm nhựa… Giá mỗi sản phẩm dao động khoảng 30.000-50.000 đồng, tùy loại. Chị Hà Thị Lan, ngụ tại đường Tô Ký, quận 12, khách hàng chọn mua súng điện tử trên đường Trường Chinh (quận Tân Bình), cho biết: “Cháu nó thích chơi nên tôi mua, chứ không để ý đến xuất xứ. Miễn đẹp là được”.

Súng đồ chơi trẻ em (giống súng hơi) bị QLTT TP tạm giữ

Vào một số buổi chiều cuối tuần, khu vui chơi dành cho thiếu nhi trên đường Dương Thị Mười (đối diện Bệnh viện quận 12), khá đông các em nhỏ. Ngoài việc đi dạo, chạy nhảy, chơi thú nhún cùng bạn bè, các bé trai còn được “trang bị” nào kiếm, súng laser… để hù bạn. Trông cảnh những cháu nhỏ rượt đuổi nhau, dùng kiếm nhựa dí vào đầu, vào cổ nhau, người ngoài cuộc bất chợt giật mình. Thực sự, các trò chơi bạo lực này hoàn toàn không phù hợp với lứa tuổi các bé.

Không chỉ khu vui chơi trên đường Dương Thị Mười, tuyến đường đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1) cũng tấp nập khách nhí đến đùa giỡn cùng gia đình, bạn bè vào cuối tuần. Tất nhiên, trò chơi yêu thích của các nhóc nam vẫn là súng, kiếm nhựa dài… Anh Hoàng Văn Tiệp, ngụ tại Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình, lo ngại: “Hai cháu nhỏ nhà tôi đều là con trai nên rất thích đồ chơi siêu nhân, đồ chơi mang tính bạo lực. Các bé mê phim hoạt hình có những cảnh anh hùng dùng kiếm, súng ra tay nghĩa hiệp giải cứu bạn bè. Khi dẫn các cháu tới phố đi bộ Nguyễn Huệ, bắt gặp nhiều cháu nhỏ được phụ huynh cho phép sử dụng tự do các loại đồ chơi thiếu lành mạnh, sợ con đua đòi, bắt chước, nên tôi hạn chế đưa các bé đến đây chơi”.

Một bé gái thích thú xem thử máy dạy đánh vần được bày bán tại khu vực chợ Bình Tây, quận 6, TPHCM. Sản phẩm này bị rất nhiều lỗi về ghép vần, phát âm...

Thử lần tìm những sản phẩm từng được Chi cục Quản lý Chất lượng sản phẩm hàng hóa miền Nam khuyến cáo chứa chất độc hại, có nguy cơ gây ung thư, như quả cầu gai, thú nhún… chúng tôi phát hiện, các sản phẩm này vẫn bày bán khá nhiều trên thị trường. Tuy nhiên, thay vì trưng bày công khai, sản phẩm này được đẩy bán cho mối quen xuất đi các tỉnh. Qua rỉ tai của anh Nguyễn Mạnh, chuyên phân phối sản phẩm đồ chơi trẻ em tại Bến Lức (Long An), thì đa phần nguồn hàng do tiểu thương khu vực chợ Bình Tây, quận 6, TPHCM cung cấp.

Quản không nổi?

Trên thực tế, các mặt hàng đồ chơi trẻ em hiện bày bán tràn lan ngoài thị trường rất khó chứng minh chất lượng, mức độ an toàn. Thậm chí, để qua mặt người tiêu dùng, cơ quan chức năng, không hiếm nơi bán sẵn sàng “thổi phồng” nguồn gốc, xuất xứ; có khi đánh tráo nhãn mác, ghi hàng Việt Nam cho dễ bán, dù thực chất chỉ là “treo đầu dê bán thịt chó”. Chính một lãnh đạo doanh nghiệp nhựa tại địa bàn TPHCM chia sẻ rằng, nếu chọn lựa sản xuất đồ chơi trẻ em thì doanh nghiệp thua chắc, vì không thể cạnh tranh với hàng trôi nổi tráo mác Việt. Đặc biệt là hàng nhập lậu từ nước bạn. Bàn về dấu hiệu nhận biết sản phẩm qua tem hợp chuẩn, hợp quy, vị lãnh đạo doanh nghiệp này chua chat nói: “Tem chống giả còn bị làm giả tràn lan, thì đừng mong những con tem hợp chuẩn, hợp quy đủ khả năng cứu nguy cho sản phẩm. Điều này giải thích tại sao, đồ chơi trẻ em của chúng ta phần nhiều vẫn là hàng nhập khẩu, giá cao”.

Có một câu chuyện khác, khá tế nhị, đó là không phải doanh nghiệp nào bị làm giả, làm nhái cũng sẵn sàng hợp tác với cơ quan chức năng trong việc bảo vệ sản phẩm, thương hiệu. Lý do rất đơn giản, vì doanh nghiệp sợ mất uy tín với người tiêu dùng, nên nhắm mắt để hàng kém chất lượng, hàng dỏm tồn tại song hành cùng hàng chính hãng, gây thiệt thòi cho người sử dụng sản phẩm. Ông Nguyễn Việt Hồng, Tổng Giám đốc Vina CHG (Cổng truyền thông chống hàng giả Việt Nam www.chonghanggiavn.vn), cho rằng, cuộc đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái nói chung, tẩy chay sản phẩm đồ chơi trẻ em kém chất lượng nói riêng là cuộc chiến không cân sức. Cuộc cạnh tranh khốc liệt này sẽ sàng lọc những doanh nghiệp đủ sức, đủ lực mới có thể tồn tại. Tuy vậy, doanh nghiệp muốn bảo vệ mình, cần chủ động hợp tác với các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, để có thể bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính, cơ quan hữu trách cũng nên quyết liệt, mạnh tay trong việc xử lý các điểm kinh doanh sai phạm. 

Cán bộ QLTT TP kiểm tra kho hàng súng đồ chơi trẻ em bạo lực (giống hệt súng hơi) trên địa bàn quận 6

Phân tích dưới góc độ cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bà Phan Thị Việt Thu, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng TPHCM, nhận định, sản phẩm kém chất lượng nói chung, đồ chơi trẻ em trôi nổi nói riêng không phải vấn đề mới. Các cơ quan truyền thông đã nói quá nhiều về chuyện này. Nên chăng, ngoài việc người tiêu dùng chủ động nói không với hàng trôi nổi, thì các cơ quan chuyên trách cũng cần vào cuộc đắc lực để bảo vệ người dân trước cơn bão sản phẩm trôi nổi, không đảm bảo chất lượng như hiện nay.

Từ giữa tháng 6 tới nay, Chi cục Quản lý Thị trường (QLTT) TPHCM đã kiểm tra, phát hiện hàng chục doanh nghiệp, hộ kinh doanh hàng nhập lậu. QLTT tạm giữ trên 28.000 sản phẩm gồm đồ chơi trẻ em, bia, rượu, giày dép, nón bảo hiểm, quần áo… Trong đó, đáng chú ý: Đội QLTT 5A kiểm tra một cửa hàng tại quận 6, tạm giữ gần 5.000 sản phẩm đồ chơi trẻ em Trung Quốc nhập lậu; Đội QLTT 2A kiểm tra 2 xe tải tại quận Tân Phú, tạm giữ 15.482m vải kaki nhập lậu; Đội QLTT Hóc Môn kiểm tra một xe tải tại bến xe An Sương, tạm giữ 2.400 chai bia Heineken loại 250 ml/chai nhập khẩu không có chứng từ; Đội QLTT Củ Chi kiểm tra 1 xe tải trên tỉnh lộ 8 chở 3.500 kg đường cát Thái Lan, Campuchia nhập lậu…

GIA HÂN

Các tin, bài viết khác