Suốt 5 năm qua, dân làng Nhan Biều, xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong (tỉnh Quảng Trị) đã gửi đơn đến các cấp của tỉnh này để cầu cứu về việc cán bộ xã bán đất ruộng lúa, đất trồng hoa màu của làng cho một số chủ lò gạch, khiến cho đất canh tác hoang tàn và dân mất đất cư ngụ, mất đất mồ mả, giao thông bị chia cắt, nhà thờ họ bị đe dọa. Trong khi người dân kêu cứu thì những đối tượng mua bán vẫn ngang nhiên hoạt động, làm cho làng mạc tiếp tục bị tàn phá...
Tan hoang một miền quê
Cụ Nguyễn Ngỗng, 79 tuổi, thay mặt Ban điều hành làng Nhan Biều đưa chúng tôi đi thực địa ở xứ đồng Seo - một vùng trũng trù mật, tuơi tốt từ ngàn xưa của làng. Cụ vừa nói vừa khóc: “Làng không còn là làng nữa rồi! Cả cánh đồng đẹp với mồ mả, nhà thờ họ trang nghiêm giờ đây chỉ còn là những vực sâu 4 – 5m, do chính quyền xã đã bán ruộng đất này cho các chủ lò gạch để họ mặc sức đào vét xuống tận… đáy. Hàng chục ngôi mộ của các họ tộc bị mất do máy xúc đất làm gạch, nhà thờ họ Nguyễn bầy tui bị cô lập do họ đào đất vào tận vách nhà thờ”.
Từ tháng 8-2003, trưởng tất cả các họ tộc, các cán bộ đảng viên hưu trí và Ban xây dựng kiến thiết làng Nhan Biều đã gửi tờ trình lên Đảng ủy xã, UBND xã Triệu Thượng về tình trạng bán đất và các chủ lò gạch ra sức cày xới, khai thác trái pháp luật làm thay đổi diện mạo ruộng đồng, làng mạc, phá vỡ môi trường… Nhưng những ý kiến tâm huyết, đầy trách nhiệm đó đã không được lắng nghe, tiếp thu. Phải đợi đến khi dân làng kéo nhau lên đến cấp tỉnh khiếu kiện và có chỉ đạo từ trên xuống, xã mới có những động thái giải quyết.
Trong hai ngày 22 và 23-9-2007, chính quyền xã Triệu Thượng đã tiến hành kiểm tra thực địa hiện trạng đất làng bị tàn phá do nạn mua bán, khai thác đất làm gạch. Theo đó, tại 11 vị trí có đến 9,76 ha đất ruộng lúa và đất màu bị khai thác tàn phá, có nơi trên 5m chiều sâu.
Lời hứa gió bay!
Ngày 11-12-2007, thực hiện chỉ đạo của chủ tịch UBND huyện Triệu Phong, UBND xã Triệu Thượng đã mời 64 hộ dân làng Nhan Biều lên để giải quyết đơn khiếu nại. Tại đây, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Đức Vọng cho biết: Năm 2002, một lãnh đạo UBND tỉnh Lê Hữu Phúc ký quyết định cho phép xã “bán”
2 ha đất tại đồng Seo cho nhà máy gạch tuynen Bạch Đằng (trong đó có gần một nửa diện tích là đất ruộng 5%) với độ sâu 1,2m, trị giá 42 triệu đồng; quá trình khai thác, nhà máy gạch này đã khai thác sâu hơn quy định một số nơi. Nhưng, sau đó, không đợi UBND tỉnh cho phép, năm 2004 lãnh đạo xã Triệu Thượng đã tiếp tục “bán” thêm gần 1ha cũng với độ sâu 1,2m. Tiếp đó, UBND xã lại cho phép 6 hộ dân “bán” đất, những người này phải nộp cho xã gần 24 triệu đồng… Tất cả diện tích này đều bị đào sâu 2–3m đến 4–5m, gây chia cắt giao thông cục bộ thôn, xã nghiêm trọng.
Ông Nguyễn Đức Vọng nhận trách nhiệm như sau: “Do thiếu trách nhiệm trong quản lý đất đai để việc khai thác đất không đúng quy trình gây ra hậu quả khó khắc phục được. Chủ tịch xã, cán bộ địa chính qua các nhiệm kỳ xin chịu trách nhiệm trước nhân dân về thiếu sót của mình và đề nghị xin kiểm điểm trước nhân dân”. Kèm theo lời nhận trách nhiệm, ông Vọng hứa sẽ thực hiện việc san lấp, hoàn trả mặt bằng ruộng đồng cho làng Nhan Biều vào tháng 4-2008.
Từ đó đến nay, lời hứa của ông Vọng không những không được thực hiện mà tình hình khai thác đất của các lò gạch vẫn tiếp diễn tàn phá làng Nhan Biều. Tiếp xúc với chúng tôi vào ngày 18 -7, ông Lê Duân, 73 tuổi, đại diện của làng nói: “Những sai phạm về đất đai của cán bộ xã Triệu Thượng cần phải được xử lý nghiêm bằng pháp luật mới đủ sức răn đe, ngăn chặn những đường dây mua bán đất đai ngầm, phi pháp hiện nay ở nông thôn. Lời hứa san trả mặt bằng cho làng Nhan Biều của ông chủ tịch xã nay đã quá hạn 3 tháng rồi, nhưng chỉ thấy người ta tiếp tục đào sâu đất làng mà thôi (?!)”.
VÕ LINH
