Lĩnh vực bán lẻ, với đặc thù tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên với người tiêu dùng, trở thành “điểm chạm” quan trọng giữa chính sách kinh tế vĩ mô và đời sống dân sinh. Những biến động về giá cả, chất lượng hàng hóa, hay đứt gãy nguồn cung nếu không được điều tiết kịp thời có thể gây xáo trộn thị trường, ảnh hưởng đến an sinh xã hội và niềm tin của người dân.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và triển khai các mô hình bán lẻ vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế, vừa thực hiện tốt vai trò xã hội là yêu cầu mang tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn. Vai trò bình ổn giá hàng hóa thiết yếu; đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm; mở rộng khả năng tiếp cận hàng hóa cho các nhóm dân cư dễ bị tổn thương; góp phần ổn định tâm lý tiêu dùng và trật tự thị trường đóng vai trò hết sức quan trọng. Doanh nghiệp HTX như Saigon Co.op là mô hình điển hình cho việc hiện thực hóa các nguyên lý trên trong thực tiễn.
Thực tiễn tại phía Đông TPHCM cho thấy, giai đoạn 2024-2025 xuất hiện nhiều yếu tố bất định: Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu; giá cả và chất lượng hàng hóa ngoài thị trường biến động; thiên tai, thời tiết ảnh hưởng đến nguồn cung nông sản; cạnh tranh gay gắt từ các chuỗi bán lẻ hiện đại và kênh bán hàng online.
Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc đổi mới mô hình bán lẻ, chuyển từ tư duy “bán tại điểm cố định” sang “tiếp cận chủ động, linh hoạt và gắn kết cộng đồng”.
Từ đó, Co.op Mart Vũng Tàu, xây dựng mô hình bán lẻ gắn kết cộng đồng tại phía Đông TPHCM. Mô hình được xây dựng trên quan điểm lấy người tiêu dùng làm trung tâm; lấy cộng đồng làm nền tảng; lấy bình ổn thị trường và ổn định xã hội làm mục tiêu song hành với tăng trưởng kinh doanh.
Theo đó, Co.op Mart Vũng Tàu tổ chức theo 3 hướng. Thứ nhất, mở rộng không gian bán lẻ ra ngoài siêu thị: Co.op Mart Vũng Tàu tổ chức các điểm bán lưu động tại khu dân cư, UBND phường, trường học, khu vực đông dân cư, qua đó đưa hàng hóa thiết yếu đến gần người dân hơn, nhất là trong các thời điểm thị trường biến động.
Thứ hai, bán hàng đúng thời điểm - đúng đối tượng - đúng nhu cầu: Các chương trình bán hàng thời vụ, bình ổn giá, phát hành phiếu mua hàng, hỗ trợ học sinh - người lao động được triển khai có trọng tâm, tránh dàn trải, nâng cao hiệu quả xã hội và kinh tế.
Thứ ba, tăng cường liên kết với chính quyền và các tổ chức đoàn thể: Việc phối hợp với UBND phường, trường học, tổ chức đoàn thể không chỉ giúp tối ưu chi phí triển khai, mà còn tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao tính chính danh và hiệu quả lan tỏa của mô hình.
Qua việc triển khai cho thấy, mô hình đã góp phần làm gia tăng lượt khách và doanh số; mở rộng độ bao phủ thị trường; tăng khả năng cạnh tranh trước xu hướng bán lẻ online...
Quan trọng hơn, mô hình tạo ra những giá trị xã hội bền vững như: Bình ổn giá và ổn định tâm lý tiêu dùng; gia tăng niềm tin của người dân đối với doanh nghiệp HTX; củng cố mối quan hệ giữa doanh nghiệp - chính quyền - cộng đồng.
Đây là những yếu tố không thể đo lường đầy đủ bằng chỉ tiêu tài chính, nhưng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp và xã hội.
Từ thực tiễn triển khai tại Co.op Mart Vũng Tàu, có thể khẳng định rằng: mô hình bán lẻ gắn kết cộng đồng là một hướng đi phù hợp, hiệu quả trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay. Mô hình này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu lớn của nền kinh tế như ổn định thị trường, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững.
