Chỉ hơn 1 tuần trước khi EURO 2008 khai diễn, các công ty truyền thông và kênh truyền hình chính ở Malta vẫn chưa đoái hoài gì đến các bản hợp đồng mua bản quyền truyền hình. Nguyên nhân chính: ở nơi mà ĐTQG chưa bao giờ lọt vào VCK của một giải lớn, giới hâm mộ bóng đá luôn tìm cảm hứng nơi một đội bóng nổi tiếng để cỗ vũ. Và ở Malta, được hâm mộ nhất xưa nay luôn là đội Anh. Vì EURO 2008 không có đội Anh nên bản quyền truyền hình năm nay ế ẩm.
Kênh GO Plus giải thích trên tờ Malta Today: sự vắng mặt của đội tuyển Anh chỉ là một trong các nguyên nhân khiến họ không có kế hoạch mua bản quyền truyền hình. Một nguyên nhân khác: kênh truyền hình RAI của Italia đã mua bản quyền toàn bộ 31 trận đấu ở VCK và phát “chùa”.
Dân Malta vì vậy vẫn sẽ được xem trực tiếp EURO dù các kênh truyền hình Malta không mua sóng. Cũng với lý do tương tự, kênh Melita Cable đã có nguồn của Eurosport nên bảo đảm việc phát lại các trận đấu tại EURO mà không cần mua bản quyền. Kết luận rõ ràng: vấn đề mua hay không mua bản quyền truyền hình EURO được tính toán khá kỹ. Người ta chú trọng hiệu quả kinh tế hơn là tranh nhau “tiếng gáy”.
Thật ra, đây vẫn đang là vấn đề tranh cãi. EURO này là lần đầu tiên UEFA bán bản quyền truyền hình theo từng thị trường riêng rẽ. Trong khi giới truyền thông Malta khẳng định giới hâm mộ bóng đá tại đây vẫn sẽ theo dõi EURO thỏa thích, thì phát ngôn viên Wolfgang Resch của BTC EURO 2008 lại tuyên bố trên tờ Business Today: “Vẫn chẳng có khác biệt nào. Thị trường truyền hình ở Malta chưa được UEFA công nhận bản quyền tại EURO này”.
Trước đây, bản quyền truyền hình của EURO thường được bán trọn gói cho cả một khu vực, chẳng hạn tổ chức European Broadcasting Union (EBU). Sau đó, EBU sẽ đàm phán riêng với các kênh truyền hình trong mỗi nước để bán lại bản quyền.
Khác với Malta, thị trường Đông Nam Á vẫn rất hào hứng với EURO này, dù Anh vẫn là đội tuyển được hâm mộ nhất ở Đông Nam Á nhưng không có mặt ở VCK. Theo điều tra của một công ty Thái Lan, 77% những người trên 40 tuổi dự kiến sẽ xem EURO trong mùa hè này.
Có 72% bạn trẻ ở lứa tuổi 21-24 và 76% lứa tuổi 25-29 trả lời như thế. Không có đội Anh, dân Thái sẽ chuyển sang ủng hộ Italia (19%), Đức (15%) và Pháp (13%). Chỗ khác biệt: đa số giới hâm mộ lớn tuổi chọn đội tuyển Đức, còn giới trẻ thì chọn Italia. Đa số đều muốn thấy 2 trong 3 đội Italia, Đức, Pháp gặp nhau trong trận chung kết.
Thế còn ở... Anh? Đề tài chính liên quan đến EURO hóa ra không phải là xem hay không xem một giải bóng đá không có “gà nhà”. Trong thời buổi đắt đỏ này, người ta chủ yếu kháo nhau về giá cả của các thiết bị theo dõi EURO (không chỉ có TV). Dịch vụ cung cấp thông tin qua điện thoại di động của Mobifone bị phàn nàn là cao, trong khi chính hãng này cũng than là chi phí của họ quá lớn.
Để tăng cường hiệu quả kinh doanh, Mobifone đã cắt bớt kế hoạch mua bản quyền ở các khu vực mà họ dự báo là giới hâm mộ không thật mặn mà với EURO. Ví dụ Mobifone Malta thà bỏ dịch vụ này nếu không được UEFA chấp thuận, chứ không muốn mua bản quyền.
Tất nhiên, khi cả 4 đội thuộc Vương quốc Anh đều đã bị loại, cơn sốt EURO tại Anh không nóng như mọi khi. Các kênh của BBC và ITV sẽ phát sóng trực tiếp 27 trong 31 trận đấu ở VCK. Bốn trận còn lại sẽ được phát bằng truyền hình kỹ thuật số. Vì muốn cổ súy EURO trong hoàn cảnh không có đội Anh, UEFA chấp nhận một vài giải pháp mang tính nâng đỡ cho các chủ sở hữu bản quyền truyền hình ở khu vực này.
Bù lại, BBC và ITV đều được yêu cầu phát sóng trực tiếp trên kênh chính, còn các kênh kỹ thuật số chỉ được dùng đến trong trường hợp các trận đấu diễn ra song song. Nói chung, đấy là biện pháp để bảo đảm giới hâm mộ Anh vẫn được phục vụ tối đa tại EURO này.
Một số chương trình “ăn khách”, diễn ra cùng giờ với các trận đấu tại EURO, sẽ được điều chỉnh thời điểm để khuyến khích dân Anh theo dõi EURO. Chẳng hạn chương trình EastEnders trên BBC 1 sẽ phải nhường chỗ cho trận Áo - Ba Lan, trận đấu dự kiến là sẽ không được giới hâm mộ Anh quan tâm cho lắm.
Lần gần đây nhất đội Anh vắng mặt ở một giải bóng đá lớn là World Cup 1994. Khi ấy, giới truyền hình chẳng gặp rắc rối đáng kể nào. Kinh nghiệm cho thấy: điều quan trọng là phải làm sao để các trận đấu tại EURO tránh “đụng hàng” với các chương trình truyền hình hấp dẫn khác, chứ việc đội Anh vắng mặt không phải là chuyện quá lớn.
TRI KỶ
