Nghe muối được giá những tưởng diêm dân phấn khởi vì vụ mùa bội thu. Nào ngờ, hăng hái ra đồng làm muối ... nhưng cái bụng diêm dân chẳng có yên vì muối được giá nhưng lại chẳng được mùa.
- Muối mất mùa
Muối bán được giá nhưng mất mùa, anh Trần Văn Thừa vừa làm vừa lo
Đang là chính vụ nhưng đồng muối thôn Diêm Vân, xã Phước Thuận, huyện Tuy Phước vẫn vắng tanh bóng người. Gần 2 tháng nay, do ảnh hưởng của 2 cơn bão đầu năm, mưa nhiều, muối chẳng kết tinh, vụ mùa đã thất thu. Gần 2 tuần qua, anh Nguyễn Văn Tư (thôn Diêm Vân) mới ra thăm lại ruộng muối và anh cũng là người duy nhất có mặt trên đồng muối lúc này. Vì nhà anh nghèo, cuộc sống của 4 người trong gia đình (2 vợ chồng và 2 đứa con) chỉ trông chờ vào 1 chứa muối (khoảng 1.200m2).
Nhưng từ đầu vụ đến nay, gia đình anh chỉ thu được gần 400kg muối, ít hơn so với cùng kỳ năm ngoài gần 3 lần. Tranh thủ khi trời bắt đầu có nắng trở lại, anh ra đồng be lại bờ, xả lại nước vào ruộng làm muối, mong sớm “vớt vát lại vài đồng mua gạo”. Anh Tư cho biết: Nghề làm muối cơ cực trăm bề, để có được hạt muối phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Trời nắng gắt là sản xuất được mùa, nhưng chỉ cần một cơn mưa dông là mọi thứ đều trở về con số không.
Tại cánh đồng muối Nhà Chung, thuộc phường Nhơn Bình (TP Quy Nhơn) cũng chẳng khá hơn là mấy. Với 250ha ruộng muối, mỗi năm đến thời điểm hiện tại Nhơn Bình Thu khoảng 3.500- 4.000 tấn muối nhưng năm nay các diêm dân thu chưa đến 1.000 tấn. Trời nắng, diêm dân ra đồng tiếp tục sản xuất muối nhưng đã gần một tuần qua lượng muối thu vào cũng chẳng đáng là bao.
Chị Võ Thị Hồng Hoa (tổ 31, phường Nhơn Bình) than thở: “Do ảnh hưởng của bão số 1 và số 2 nên từ đầu tháng 4 đến giữa tháng 5 thường có mưa, làm cho việc sản xuất muối ở địa phương bị ngưng trệ. Nhà tôi sản xuất 2.000m2 ruộng muối nhưng mới chỉ cào được 1 tấn muối, thiệt hại gần 3 tấn”.
Theo thống kê của Xí nghiệp muối Bình Định, thu hoạch từ đầu năm 2008 đến nay chỉ đạt khoảng 8.000 tấn, thấp hơn trung bình cùng kỳ các năm trước từ 10.000 - 15.000 tấn. Không riêng gì các đồng muối ở phường Nhơn Bình và ở Diêm Vân, các đồng muối ở các huyện Phù Mỹ, Phù Cát cũng đang rơi vào tình trạng mất mùa toàn diện.
Anh Trần Văn Thừa, một diêm dân ở phường Nhơn Bình, than thở : “Chưa bao giờ có chuyện muối thu hoạch đến đâu lại được mua ngay tại ruộng đến đó như năm nay, giá muối lại lên đến 1.600đ, gấp 3 lần so với các năm. Giá muối cao vậy đó nhưng so với giá cả các mặt hàng tiêu dùng tăng đến chóng mặt như vậy thì cũng chưa thấm tháp vào đâu. Thôi thì cố mà làm vậy, khi hết mùa muối thì đi làm nghề khác mà sống”. Chị Dương Thị Thấu ở làng Diêm Vân làm phép tính: Mọi năm được mùa nhưng mất giá nên gia đình tôi cũng thu chừng 15 triệu đồng, cộng với tiền nuôi cá được 20 triệu đồng, tổng thu một năm của gia đình là 35 triệu đồng. Nghe nhiều tiền thế chứ chia ra cho 7 người trong nhà thì chỉ còn 5 triệu đồng/ người/ năm.
- Diêm dân túng thiếu
Theo ông Dương Văn Thừa, phó thôn Diêm Vân: Muối mất mùa đã làm cho 230 hộ diêm dân ở địa phương lâm vào cảnh túng thiếu, phải vất vả bươn chải thêm nhiều nghề phụ mới lo đủ cái ăn. Thay vì bán muối cho tiểu thương, nhiều người đã chở muối đi các làng khác đổi gạo mong kiếm được đồng lời. Chở 150kg muối đi ròng rã ngày trời mới được 50kg lúa. Nhưng nhiều khi đi cả ngày trời, đạp xe ròng rã cũng không đổi được vì người ta dùng muối i ốt đã qua chế biến chứ đâu có dùng muối này. Nhiều người đã bỏ nghề làm muối vào Quy Nhơn, Sài Gòn làm thuê kiếm ăn nên ruộng đồng nhiều nơi đã bỏ hoang.
Giá muối hiện được các tiểu thương mua tại ruộng là 1.500đ/kg, Xí nghiệp muối i ốt Bình Định thu mua tại nhà máy 1.600đ/kg, cao gấp 3- 4 lần so với các năm trước. Tại các cánh đồng muối, tiểu thương đã đến tận nơi sản xuất muối để mua nhưng vẫn không mua được. Ông Nguyễn Quang Khải, Giám đốc Xí nghiệp muối i ốt Bình Định, cho biết: Năm nay, hầu hết các địa phương trên cả nước đều bị mất mùa, lượng muối sản xuất ra không đủ bán nên đã gây sốt giá trên toàn quốc. Từ đầu vụ đến nay, xí nghiệp mới chỉ thu mua được 1.800 tấn, chưa đáp ứng nổi 1/3 nhu cầu nguyên liệu sản xuất.
Muối được giá nhưng mất mùa, diêm dân vẫn tiếp tục khó khăn!.
HOÀNG TRỌNG
