Theo quy định, khi ứng cử, đề cử, hay trước khi đề bạt, bổ nhiệm, mọi cán bộ đều kê khai tài sản. Hàng năm, mỗi cán bộ, đảng viên cũng phải kê khai tài sản để nộp cho bộ phận tổ chức. Trừ trường hợp có đơn thư tố cáo mới đem ra xem xét, còn lại hầu hết các bản kê khai tài sản của cán bộ đều cất trong… hộc tủ.
Không công khai, thì đảng viên và quần chúng ở đơn vị công tác hay nơi đảng viên cư trú không thể biết được tài sản của người đó thế nào, khi đã không biết thì cũng chẳng thể giám sát được tài sản của đảng viên tăng hay giảm sau một nhiệm kỳ hay sau thời gian được đề bạt chức vụ cao hơn.
Cuối năm 2001, BCH Trung ương Đảng khóa IX ban hành nghị quyết, trong đó nêu rõ: “Tạo điều kiện để tổ chức và quần chúng quản lý và giám sát, nhất là giám sát việc hình thành những tài sản mới, góp phần ngăn ngừa tham nhũng, tiêu cực”.
Gần đây, Hội nghị lần thứ 9 BCH Trung ương khóa X về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ từ nay đến năm 2020, khẳng định lại: “Tạo cơ chế đảng viên và nhân dân tham gia giám sát cán bộ”. Cơ chế đó, thực chất là công khai để “dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”, có tác dụng răn đe rất lớn và là rào chắn vô hình chống tham nhũng hết sức quan trọng.
Nhiệm kỳ trước, có trường hợp vừa được điều chuyển làm lãnh đạo ở một địa phương và được chính quyền ở đây… ưu ái đổi cho căn nhà mặt tiền ở đường lớn. Thấy đồng chí này được giới thiệu ra Đại hội Đảng bộ TPHCM khóa VIII để bầu vào Thành ủy, một số cán bộ hưu trí biết chuyện đã phản ánh lên cấp trên. Sau đó, đồng chí lãnh đạo này xin thôi đổi nhà mới.
Trong thực tế, có rất nhiều vụ việc khi công khai, dù bản thân chưa động chạm đến pháp luật, thậm chí có người còn không có mưu lợi cá nhân, nhưng chỉ cần công chúng cho là tổn hại đến hình ảnh cán bộ của Đảng, công chức Nhà nước thì sẽ bị dư luận lên án gay gắt. Đó cũng là một cách bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và bảo vệ chính cán bộ không bị sa ngã.
Thực hiện chế độ khai báo và công khai tài sản trước công chúng còn là cách thể hiện rõ nhất sự trong sáng, tính trung thực của cán bộ, đảng viên trước Đảng, trước nhân dân.
Tuấn Sơn