Đúng 5 năm sau ngày Tuyên bố về vòng đàm phán Doha của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) được đưa ra (14-11-2001 – 14-11-2006), các nước giàu vẫn không làm gì để thực hiện những lời hứa mở cửa thị trường đối với các nước nghèo, giúp các nước nghèo tiếp cận những công nghệ hiện đại nhằm tạo sân chơi bình đẳng trong WTO, mà trái lại “đã phá vỡ tinh thần của Tuyên bố Doha” – theo như cáo buộc của Tổ chức Oxfam vừa đưa ra trong bản báo cáo ngày 14-11.
Báo cáo của Oxfam chỉ tập trung vào công nghiệp dược phẩm, nhưng cũng đủ thấy sự cản trở của các quốc gia giàu đối với các quốc gia nghèo như thế nào trên mặt trận kinh tế. Tuyên bố Doha từng được xem như một sự đột phá của WTO nhằm đem đến lợi ích cho các quốc gia nghèo. Trong lĩnh vực dược phẩm, theo những cam kết trong tuyên bố Doha, các nước nghèo sẽ dễ dàng nhận được các công thức sản xuất thuốc của các hãng dược để sản xuất thuốc giá rẻ. Thế nhưng, Oxfam cho biết, vì lợi ích của các hãng dược phẩm khổng lồ của mình, Mỹ đã tìm mọi biện pháp bảo vệ bản quyền để duy trì sự độc quyền và ngăn các nước đang phát triển được nhượng quyền và sản xuất thuốc với giá rẻ; trong khi Liên minh châu Âu thì đơn giản là chẳng làm gì cả với Doha. Điều này đã và đang khiến hàng triệu người nghèo trên thế giới không có thuốc để chữa bệnh và đứng trước cái chết oan uổng.
Những loại thuốc chữa AIDS mới, cũng như thuốc chữa ung thư và tiểu đường, đang là độc quyền của các đại gia dược phẩm ở Mỹ với giá cắt cổ. Hơn 75% trong số những người cần chữa trị bệnh AIDS hiện nay không có thuốc; trong khi chỉ 8% trẻ em bị nhiễm HIV được tiếp cận nguồn thuốc.
Báo cáo của Oxfam chỉ ra rằng thay, vì theo đuổi để đạt được những tiến bộ của Tuyên bố Doha, Mỹ đã theo đuổi các thỏa thuận thương mại riêng với các quốc gia đang phát triển, đưa ra những điều khoản ràng buộc hơn về bản quyền. Năm năm sau khi Tuyên bố Doha, vòng đàm phán Doha vẫn rơi vào bế tắc. Những lời hứa suông đã không chuyển thành những phương thuốc chữa bệnh cứu sống hàng triệu người.
(Theo Guardian)
HOÀI ANH
