Hỏi: Nghe nói tất cả người Mỹ gốc Nhật và Nhật kiều ở Mỹ đều bị bắt giam trong Chiến tranh thế giới thứ hai?
Trần Tấn Khoa (Quới Sơn, Châu Thành, Bến Tre)
Ngày 7-12-1941, Nhật bất ngờ tấn công cảng Trân Châu (Pearl Harbor) trên quần đảo Hawaii của Mỹ. Sự kiện đó mở đầu cho chiến tranh Mỹ - Nhật trên chiến trường châu Á - Thái Bình Dương.
Ngày 19-2-1942, Tổng thống Mỹ Franklin D.Roosevelt ký sắc lệnh số 1066 bắt giam gần 12 vạn (trong tổng số 12 vạn 7 nghìn) người Nhật đang có mặt trên đất Mỹ, trong đó hơn 2 phần 3 là người Nhật sinh ra ở Mỹ hay có quốc tịch Mỹ. Họ bị giam trong các trại tập trung có hàng rào kẽm gai, có lính Mỹ canh gác 24/24 giờ. Mãi đến đầu năm 1946, họ mới được thả ra. Trong 4 năm bị giam giữ, có gần 2.000 người chết.
Những người bị giam cầm một cách bất công và phi lý đó rất bất bình, một số bỏ quốc tịch Mỹ, một số khác trở về Nhật. Họ đòi bồi thường 131 triệu đô-la, nhưng Mỹ chỉ chịu đền 38 triệu (chưa đầy 30%). Họ tiếp tục đấu tranh. Năm 1976, chính phủ Mỹ phải công khai thừa nhận sai lầm.
Ngày 8-10-1988, chính phủ Mỹ mới chịu xin lỗi những người bị giam giữ và bồi thường cho mỗi người 2 vạn đô la, nhưng tuyên bố chỉ bồi thường cho những người còn sống (sau gần nửa thế kỷ, gần một nửa số người bị giam giữ đã qua đời), còn ai chết thì chính phủ Mỹ “xù” luôn, không chịu bồi thường cho con cháu của họ.
Hoàng Anh
