Làm cách nào để công nhân (CN) được cải thiện đời sống tinh thần? Liệu CN có được vui chơi, giải trí bình đẳng; được quan tâm, đầu tư đúng mức để nâng cao đời sống vật chất? Các cơ quan chức năng đã và đang làm được gì để nâng cao đời sống tinh thần cho CN?
Tổ chức hoạt động vui chơi giải trí tại DN
Trước thực tế thu nhập của CN không cao, phương tiện đi lại hạn chế, việc tổ chức hoạt động vui chơi giải trí miễn phí thường kỳ ngay tại doanh nghiệp (DN) được xem là giải pháp thích hợp nhất. Điều này tùy thuộc vào hiệu quả hoạt động cũng như sự năng động của cán bộ Công đoàn (CĐ), Đoàn Thanh niên trong DN.
Một chương trình tuyên truyền, kết hợp ca nhạc, giao lưu của Ban Quản lý các KCX-KCN thu hút đông đảo công nhân tham gia. Ảnh: V.H.H.
Chị Nguyễn Thị Minh Anh, Chủ tịch CĐ Công ty Vietnam Topvision (100% vốn Đài Loan - KCX Linh Trung) cho biết: “Chủ DN chủ yếu chỉ quan tâm đến năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh. Khi không có đoàn thể cùng tổ chức sân chơi cho CN thì CN dễ rơi vào tình trạng “đói” văn hóa. Lúc đầu, khi CĐ kiến nghị ban giám đốc thành lập Đoàn Thanh niên để phối hợp với CĐ tổ chức các hoạt động vui chơi cho CN sau giờ làm việc, giám đốc từ chối thẳng. CĐ đã chủ động cùng với một số đoàn viên thanh niên tổ chức nhiều chương trình vui chơi cho CN như sân chơi ngày thứ bảy, chương trình chiếu phim, ca nhạc miễn phí… Với số lượng CN tham gia rất đông.
Trái với lo ngại của ban giám đốc, CN không những không bê trễ mà còn làm việc tích cực hơn, năng suất lao động cũng tăng lên. Từ đó, không chỉ Đoàn Thanh niên được thành lập mà những hoạt động vui chơi, giải trí cho CN cũng được Ban giám đốc ủng hộ, nên đa dạng hơn”.
Còn ở Công ty Kềm Nghĩa (quận Tân Bình), CĐ lập hẳn đội văn nghệ của CN để giao lưu khắp nơi. Bất cứ cuộc thi văn nghệ nào của quận Tân Bình, công ty cũng tham gia. Hàng năm CN còn được đi du lịch. Chị Lê Thị Kiều Hương, Chủ tịch CĐ công ty, cho biết sau giờ làm việc, CN rất cần những giây phút thư giãn tinh thần. Trong khả năng của mình, CĐ cố gắng tham mưu cho Ban giám đốc tạo sân chơi cho CN.
Buộc chủ DN xây dựng các thiết chế văn hóa
Do không có điều khoản nào trong Bộ luật Lao động quy định chủ DN phải chăm lo đến đời sống tinh thần của CN nên tất cả phụ thuộc vào khả năng “vận động, thương lượng” của cán bộ đoàn thể. Trong nhiều DN, nhất là các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), khả năng tìm được sự đồng thuận của ban giám đốc là rất khó.
Anh Huỳnh Long Tuấn, Chủ tịch CĐ Công ty ASC Charwie (quận Thủ Đức) kiến nghị: “Chúng tôi rất muốn tổ chức nhiều hoạt động vui chơi cho CN nhưng lực bất tòng tâm vì ban giám đốc không hỗ trợ địa điểm, kinh phí. CĐ chỉ trông chờ vào những chương trình miễn phí “rót” xuống từ LĐLĐ TPHCM. Theo Quyết định 53 của Bộ Chính trị, DN FDI không phải trích kinh phí hỗ trợ hoạt động CĐ. Hàng tháng, chúng tôi phải dùng 3 triệu đồng được cấp cho cán bộ CĐ để chi cho toàn bộ hoạt động. Tôi cho rằng, nhà nước cần có quy định cụ thể cho các doanh nghiệp, đặc biệt là DN FDI phải trích 1%-2% kinh phí cho hoạt động CĐ. Có được nguồn kinh phí này, CĐ mới có thể chủ động chăm lo đời sống tinh thần cho CN”.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thị Thu Hà cũng nhìn nhận: “Thực tế, các KCX-KCN đã được Chính phủ phê duyệt đầu tư không có mặt bằng dành cho hoạt động vui chơi giải trí của CN. Việc quy định bắt buộc nhà đầu tư phải xây dựng thiết chế văn hóa như sân thể thao, khu vui chơi phục vụ cho CN rất cần thiết. Ban quản lý các KCX-KCN phải có kế hoạch đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa trong phạm vi khu vực, buộc các nhà đầu tư KCX-KCN không những đầu tư về cơ sở vật chất mà phải sắp xếp bố trí thời gian hợp lý, đúng chế độ chính sách cho CN tham gia các hoạt động này. Lãnh đạo TP sẽ yêu cầu ban quản lý các KCX-KCN tham mưu cho TP về vấn đề này để sớm có chỉ đạo cụ thể”.
Xin cơ chế xây dựng nhà văn hóa gần với CN
Đối với những DN không hợp tác với CĐ trong việc chăm lo đời sống tinh thần cho CN, ông Nguyễn Huy Cận, Chủ tịch LĐLĐ TPHCM, đề ra hướng giải quyết: “Các cấp CĐ đang có kế hoạch tổ chức những hoạt động văn hóa cho CN ngay tại địa bàn cư trú, cụ thể là tổ chức những tổ CN tự quản, kêu gọi sự hợp tác của các chủ nhà trọ để tạo một khoảng không gian cho CN chơi thể thao, xây dựng những CLB thể dục thẩm mỹ nhỏ, không đắt tiền để phục vụ cho CN. Ngoài ra, LĐLĐ TPHCM đang xin TP cho cơ chế xây dựng những nhà văn hóa CN gần nơi làm việc, gần địa bàn cư trú của CN. Nếu được chấp thuận, trước mắt sẽ xây dựng gần KCX Linh Trung và KCX Tân Thuận.
“Vấn đề căn cơ nhất để tạo điều kiện cho CN quan tâm đến những hoạt động vui chơi giải trí là phải tạo cho họ một cuộc sống ổn định về vật chất”- Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN Đặng Ngọc Tùng tâm tư. Theo ông, một khi thu nhập không đủ để trang trải cho những nhu cầu vật chất tối thiểu thì CN chưa thể quan tâm đến sinh hoạt vui chơi giải trí. Những vụ đình công kéo dài thời gian qua tại TPHCM đã cho thấy một thực tế: tiền công mà họ nhận được không đủ đảm bảo một mức sống tối thiểu. Tổng LĐLĐ VN sẽ kiến nghị Nhà nước cần có quy định cụ thể để định lượng mỗi bậc lương là bao nhiêu, áp dụng chế độ tăng lương hàng năm cho CN theo hướng bù trượt giá và đảm bảo cho CN được hưởng lợi ích từ mức tăng trưởng GDP của cả nước.
NHÓM PVCT
Thông tin liên quan:
- Bài 2: Sân chơi thích hợp: Tìm đâu?
- Bài 1: “Vùng trắng” và “khoảng tối”
