Báu vật làng An Lợi

(SGGP-12G).- Làng An Lợi, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong (Quảng Trị) nằm bên dòng Thạch Hãn lịch sử, được thành lập từ đời vua Lê Thánh Tông (1442-1497). Đặc biệt, ngôi làng có bề dày lịch sử trên 500 năm này hiện vẫn còn lưu giữ 18 sắc phong qua các thời vua chúa.  

Tinh hoa từ võ đến văn

18 sắc phong là những báu vật của làng An Lợi được lưu giữ hằng trăm năm nay

Sau khi vua Trần Anh Tông tiếp thu hai châu Ô, Rí (tức Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế ngày nay), ông Lê Văn Thỉ thuộc dòng dõi đời thứ sáu vua Lê Thái Tổ tại Lam Sơn-Thanh Hóa, đến đây định cư, lập làng. Ban đầu ngôi làng có tên An Toàn, về sau đổi thành An Lợi.

Tương truyền ở làng, ông Thỉ xuất thân là một võ tướng, nên khi lập làng, ông rất chú trọng việc xây dựng và phát huy nền võ học dân tộc. Võ học đã đem lại sức khỏe và niềm lạc quan lớn cho người làng.

Lúc bấy giờ, bà con khai hoang được hàng trăm héc ta ruộng lúa mỗi năm, chăn nuôi và trồng trọt đạt hiệu quả cao là nhờ vào tinh thần và sức khỏe bền bỉ ấy. Về sau, khi mở rộng làm ăn buôn bán ra bên ngoài, nhất là các địa phương lân cận kinh thành Huế, người An Lợi nhận thấy cần thiết phải có một nền văn hóa chữ nghĩa nhất định, nên thỉnh cầu các thầy giáo giỏi ở khắp nơi về đây dạy học cho dân làng.

Nhờ chú trọng vào việc học, cộng với vùng đất bao bọc xung quanh là ruộng đồng và sông ngòi rất nên thơ, nên người An Lợi sớm có được nền kiến thức văn chương sâu rộng, với những cảm nhận cuộc sống rất riêng và phong phú. Thành công của học vấn giúp không ít người An Lợi được tiến cử làm các chức quan đại thần trong các triều đại vua chúa và họ được phong thưởng rất hậu hĩnh bởi những thành tích xuất sắc của mình.

Trải qua bao thiên tai, địch họa, cùng sự bào mòn của thời gian, đến nay người làng An Lợi vẫn còn lưu giữ được 18 sắc phong của các quan đại thần là người làng. Trong đó, có một số sắc phong tặng thưởng cho những viên quan làm việc ở làng, đạt được nhiều thành tích xuất sắc về phát triển kinh tế, giáo dục và giữ gìn an ninh trật tự.   

Phát huy truyền thống hiếu học  

Ông Lê Văn Ngưu, Chủ tịch UBND xã Triệu Độ cho biết, trong số 4/9 thôn cổ nhất ở Triệu Độ có thôn An Lợi, với bề dày lịch sử trên 500 năm. Thôn hiện có 198 hộ dân với gần 1.000 nhân khẩu. Bà con phát triển kinh tế trên ba lĩnh vực - nông nghiệp, ngành nghề, dịch vụ và thương mại; trong đó nông nghiệp chiếm phần lớn, gần 70%.

Năm 2008, thu nhập bình quân đầu người đạt 7,5 triệu đồng/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 8% so với 10% của năm 2007. Mặc dù kinh tế còn khó khăn, người An Lợi tập trung mọi nguồn lực chăm lo việc học cho con em đến nơi đến chốn.

Trong 10 năm trở lại đây, mỗi gia đình có ít nhất 1 đến 2 con tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng. Thậm chí, có không ít người đã học hành đỗ đạt tới bậc tiến sĩ như các anh Lê Huy Bắc, Lê Tây, Lê Duy (tiến sĩ ngôn ngữ học), hiện đang công tác tại các Trường đại học ở TP Đà Nẵng, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh...

Riêng năm học 2007-2008, trong số 67 em học sinh toàn xã thi đỗ các trường đại học, cao đẳng, An Lợi có tới 14 em, hiện đều đang theo học. Ông Ngưu cho biết thêm, hằng năm, vào ngày mồng 3 Tết Nguyên đán, các cao niên trong làng chủ trì tổ chức lễ cúng các bậc tiền nhân trong làng có học hàm, học vị cao trong xã hội.

Qua đó, nêu gương sáng của họ, đặc biệt là qua những sắc phong để giáo dục cháu con chú trọng việc học thành tài. Nhân dịp này, người dân tự nguyện đóng góp kinh phí nhằm phát thưởng cho các em thi đỗ đại học, cao đẳng và đoạt các giải thưởng học tập do huyện, tỉnh tổ chức hằng năm.

Đây được xem là một trong những hoạt động khuyến học tích cực nhất của xã, đang được nhân rộng ở 8 thôn còn lại. Sau 2 lần An Lợi liên tiếp được UBND tỉnh tặng bằng khen về công tác khuyến học, hiện chính quyền xã Triệu Độ đã hoàn tất thủ tục đề nghị Chính phủ tặng bằng khen về công tác trên cho thôn này.

Ông Lê Báo (76 tuổi), người tình nguyện giữ gìn 18 sắc phong của làng hơn 20 năm nay, cho biết: “Ngoài 18 sắc phong, hiện làng vẫn còn lưu giữ được gần hết các di vật khác của cội nguồn - đó cũng là những báu vật giúp con cháu kế thừa và phát huy hơn nữa tinh thần hiếu học của lớp tiền nhân”.

PHAN HÀ LINH

Các tin, bài viết khác