Con đường hữu nghị

Giữa mùa mưa Tây Nguyên, chúng tôi quay lại cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh vào ngày 29-5-2009 dự lễ truy điệu các liệt sĩ làm nghĩa vụ quốc tế đã hy sinh bên kia biên giới. Trời vẫn mưa như mọi khi, nhưng hôm nay con đường đưa các anh về với Tổ quốc không còn lầy lội, ách tắc như xưa. Quốc lộ 78 nối liền huyện biên giới Đức Cơ (Gia Lai) với tỉnh Rattanakiri (Vương quốc Campuchia) giờ đã được nhựa hóa khang trang.

        Đường “Trường Sơn” trong thế kỷ 21

Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - điểm nối giữa biên giới huyện Đức Cơ (Việt Nam) và huyện Oyadav (Campuchia) là nơi cung cấp mọi nguồn hàng hóa cho tỉnh Rattanakiri của nước bạn. Hàng ngày, lượng xe, hàng hóa thông thương giữa hai nước khá tấp nập, song con đường 78 nối liền cửa khẩu Lệ Thanh xuyên suốt đến huyện Oyadav, thị xã Ban Lung của tỉnh Rattanakiri chỉ là con đường đất đỏ đầy bụi vào mùa khô và luôn ngập nước, sình lầy vào mùa mưa đã gây trở ngại lớn cho giao thông giữa hai huyện biên giới.

Nhằm nối gần khoảng cách về địa lý và thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị giữa hai nước, được sự nhất trí của hai chính phủ, thông qua sự thỏa thuận giữa Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) nước CHXHCN Việt Nam và Bộ Giao thông Công chính Vương quốc Campuchia, Việt Nam đã quyết định đầu tư nâng cấp đường 78 cho nước bạn.

Sau khi khảo sát, thiết kế, ngày 4-2-2007, tại thị xã Ban Lung, Phó Thủ tướng Việt Nam Trương Vĩnh Trọng và Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã đến dự lễ khởi công cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 78 (Campuchia) nối qua biên giới Việt Nam.

Đánh giá về ý nghĩa của con đường này, sau lời cảm ơn sâu sắc Chính phủ và nhân dân Việt Nam, Thủ tướng Hun Sen khẳng định: Việc cải tạo Quốc lộ 78 là cần thiết đối với các tỉnh ở khu vực Đông Bắc Campuchia, từ đây nông sản, hàng hóa của các tỉnh trong khu vực này sẽ được lưu thông, trao đổi dễ dàng, mang lại nhiều lợi ích cho nhân dân Campuchia. Đây là bước đầu trong quá trình hội nhập của tỉnh Rattanakiri nói riêng, Vương quốc Campuchia nói chung vào khu vực tam giác phát triển.

Thủ tướng Hun Sen nhấn mạnh rằng sự chia sẻ, giúp đỡ của Chính phủ và nhân dân Việt Nam dành cho Chính phủ và nhân dân Campuchia (trong khi Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn) một lần nữa khẳng định tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác keo sơn giữa hai quốc gia và dân tộc Việt Nam - Campuchia, được xây dựng, vun đắp qua nhiều giai đoạn lịch sử và ngày càng gắn bó bền chặt, sâu rộng trên mọi lĩnh vực.

Nhìn lại 50 năm về trước, dưới mưa bom bão đạn, bộ đội ta vẫn vững chí, bền gan, mưu trí, sáng tạo xẻ dọc Trường Sơn xây dựng đường Hồ Chí Minh để vận chuyển khí tài, đạn dược, lương thực, thuốc men hướng đến giải phóng miền Nam ruột thịt. Hôm nay, trong thời bình, những người chiến sĩ lại lên đường làm nhiệm vụ trên con đường 78 để xây dựng một đường “Trường Sơn” thắm tình hữu nghị, thông thương và phát triển kinh tế... trong thời kỳ mới.

        Vẫn đậm màu áo lính

Dự báo, đánh giá những khó khăn và thách thức khi tiến hành thi công Quốc lộ 78, cũng tại lễ khởi công, Thủ tướng Hun Sen (Campuchia) tâm sự, ông đã đi trên con đường này trong ngày trở về nước để lãnh đạo nhân dân Campuchia đấu tranh thoát khỏi họa diệt chủng. Lúc ấy, đây là con đường đất, nằm trên bom mìn nên đi lại rất khó khăn. Nhiều người khuyên ông không nên đi vì không an toàn, nhưng ông vẫn quyết định về nước bằng con đường đất ấy. Chính vì thế, ông cho rằng việc xây dựng đường 78 như một sự bù đắp những hy sinh gian khổ của nhân dân và cách mạng Campuchia, sự kề vai sát cánh của Việt Nam và Campuchia trong công cuộc giải phóng dân tộc Campuchia khỏi họa diệt chủng.

Nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa này, Ban quản lý (BQL) Dự án 78 cũng như Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn và các đơn vị thi công xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả, và tất cả đều quyết tâm vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ một cách sớm nhất. Chính thức khởi công xây dựng từ ngày 5-2-2007 nhưng nhiều khó khăn đã làm chậm tiến độ dự án.

Thời gian đầu, BQL Dự án 78 và các đơn vị thi công phải lặn lội trong rừng sâu như những ngày mở đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ. Có khác chăng là không còn phải đối mặt với mưa bom, bão đạn. Đến khi khai thông được tất cả các thủ tục thì lại bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính thế giới. Đặc biệt, trong năm 2008, nhiều hạng mục công trình vượt dự toán do giá vật tư tăng cao.

Thêm vào đó, khí hậu lại vô cùng khắc nghiệt. Mùa nắng thì bỏng rát, nóng đến khô người, bụi đỏ xộc lên như những con đường bốc cháy. Mùa mưa thì cả người và máy đều phải co cụm lại. Hiệu quả kinh tế bằng không, bệnh sốt rét lại hoành hành khiến các nhà thầu vô cùng vất vả.

Nhưng rồi, trong gian nan, khó khăn, truyền thống Bộ đội Trường Sơn năm nào lại được phát huy trên mặt trận kinh tế quốc phòng ở thời bình, nhất là trong điều kiện làm việc mang tính quốc tế. Ban lãnh đạo Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn bố trí, tổ chức tốt nơi ăn ở, sinh hoạt, đảm bảo sức khỏe cho bộ đội, giữ được phong cách, nền nếp của đơn vị; tạo mối quan hệ đoàn kết, gần gũi, thân thiết với chính quyền và nhân dân nước bạn, tạo ấn tượng tốt với bạn, góp phần củng cố và giữ vững mối quan hệ hữu nghị Việt Nam - Campuchia.

Kỹ sư Trần Văn Quang – Trợ lý BQL Dự án 78, Trưởng phòng Kỹ thuật của Ban điều hành liên doanh, cho biết: Con đường này được xây dựng theo tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam, do Tổng Công ty Thiết kế các công trình GTVT Việt Nam thiết kế nhưng xây dựng theo tiêu chuẩn của Mỹ, được quản lý theo đúng thông lệ quốc tế. Trong điều kiện khí hậu, thời tiết, địa hình không đồng nhất, không những ảnh hưởng đến tiến độ mà còn có thể tác động tiêu cực đến chất lượng, kỹ thuật công trình. Thế nhưng với sự nỗ lực vượt bậc của những người lính thời bình, kết quả kiểm tra, giám sát cho thấy các đơn vị thi công đã chủ động khắc phục khó khăn, tổ chức thực hiện kỹ thuật theo đúng tiêu chuẩn, đảm bảo chất lượng kỹ thuật của công trình, của dự án.

Đến nay, các hạng mục của Quốc lộ 78 đã cơ bản hoàn thành, dự kiến cuối năm 2009 sẽ thông đường. Khi hoàn thành, đường 78 sẽ tạo ra thêm một tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây, liên kết tỉnh Rattanakiri của Campuchia với các tỉnh vùng Tây Nguyên của Việt Nam; tạo cơ hội phát triển cho vùng Đông Bắc Campuchia; mang lại nhiều lợi ích cho nhân dân Campuchia và cho khu vực tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia, góp phần củng cố và tô thắm thêm truyền thống hữu nghị gắn bó giữa hai dân tộc.

ĐỨC TRUNG