Chuyến bay của niềm tin và hy vọng
Chuyến bay đặc biệt đưa 7 bác sĩ rời sân bay Tân Sơn Nhất lúc mờ sáng. Bên cửa sổ máy bay, BS Trần Thị Mai Liên, Bệnh viện Nhi đồng 1, lặng lẽ suy tư. 30 tuổi, sinh ra và lớn lên giữa lòng Sài Gòn, đây là lần đầu tiên BS Trần Thị Mai Liên xa nhà lâu đến vậy. “Hãy cứ đi tới những nơi mà con thấy mình cần phải đến!”, lời khuyên của ba mẹ như một điểm tựa vững chắc giúp BS Trần Thị Mai Liên nhanh chóng đưa ra quyết định. Chuyến đi này, ngoài tư trang cá nhân, hành lý của cô nặng trĩu 30kg thuốc cùng các dụng cụ cấp cứu cần thiết - món quà Bệnh viện Nhi đồng 1 gửi tặng người dân đặc khu Côn Đảo.
Cũng trên chuyến bay ấy, TS-BS Huỳnh Giang Châu, Bệnh viện Hùng Vương, thầm nhủ: “Chúng ta đang mang trái tim của ngành y TPHCM, của người dân đất liền vượt biển đến với người dân Côn Đảo”. Trước đó, những chia sẻ đầy trăn trở của PGS-TS-BS Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương về hành trình làm mẹ đầy gian khó của phụ nữ nơi đảo xa đã thôi thúc anh lên đường. “Hành trang chúng tôi mang theo không chỉ là thiết bị, thuốc men hay chiếc áo blouse trắng, mà còn là niềm tin và trách nhiệm mà ngành y tế thành phố cùng đồng nghiệp gửi gắm”, TS-BS Huỳnh Giang Châu chia sẻ.
Điểm đến của đoàn bác sĩ là hòn đảo cách trung tâm TPHCM chỉ hơn 230km, được nối liền bằng chưa đầy 1 giờ bay. Nhưng khoảng cách về năng lực y tế thì không thể tính bằng cây số. Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo với quy mô 60 giường bệnh đang phải “cáng đáng” gần 14.000 cư dân và hơn 400.000 lượt khách du lịch mỗi năm. Nhân lực thiếu thốn, cơ sở vật chất, trang thiết bị nghèo nàn đã khiến sự nỗ lực gấp nhiều lần của đội ngũ tại chỗ không đáp ứng được yêu cầu thực tế.
BS Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, không giấu được nỗi day dứt: “Nhiều bệnh nhân phải chuyển viện vào đất liền. Nhưng những ngày biển động thì không thể đi tàu. Còn di chuyển bằng máy bay dân dụng phải báo trước 4-5 tiếng, với điều kiện máy bay phải còn đủ ghế để treo băng ca. Trường hợp khẩn cấp phải dùng đến trực thăng, nhưng chi phí lên tới 250-500 triệu đồng. Có những lúc, chỉ một lần chuyển viện, bệnh nhân có thể phải đánh đổi bằng cả gia tài, thậm chí là đánh cược cả mạng sống”.
Những ngày không quên nơi đầu sóng
Sau khi đến đảo, đoàn bác sĩ lập tức bắt tay vào công việc chuyên môn. Và chỉ 3 ngày sau, ca mổ nội soi đầu tiên trong lịch sử đã được thực hiện ngay tại vùng đất biệt lập này. Bệnh nhân là một ngư dân bị viêm ruột thừa cấp khi đang theo ghe đi đánh cá ngoài biển, cách Côn Đảo hơn 50 hải lý. Nếu không có bác sĩ luân phiên tại đảo, bệnh nhân sẽ phải theo ghe trở lại đất liền, cập cảng gần nhất ở Sóc Trăng, rồi tiếp tục di chuyển bằng đường bộ đến bệnh viện tuyến tỉnh. Quãng đường ấy không chỉ mất nhiều giờ, mà đôi khi là cả một cơ hội sống bị bỏ lỡ.
Nhưng lúc này, mọi thứ đã khác. Ngay tại trung tâm y tế giữa biển khơi, ca phẫu thuật diễn ra trong hơn một giờ đồng hồ, thành công ngoài mong đợi, như một lời khẳng định: “Khoảng cách địa lý xa xôi không còn ngăn trở người dân tiếp cận y tế kịp thời”.
Ngày làm việc thứ 8 khép lại bằng ca đỡ sinh thành công cho sản phụ có nguy cơ băng huyết. Đây là dấu mốc mới của y tế Côn Đảo, phá vỡ “thông lệ” thai phụ mang thai tới tháng thứ 7 phải di chuyển vào đất liền chờ sinh nở để hạn chế rủi ro. “Côn Đảo là nơi mà mọi quyết định chuyên môn đều phải cân nhắc rất kỹ. Ở đất liền, tôi luôn có nhiều đồng nghiệp giỏi sẵn sàng hỗ trợ. Nhưng ở Côn Đảo thì lại khác, mỗi chuyên khoa hầu như hoạt động độc lập, các chuyên khoa còn lại sẽ chỉ hỗ trợ được phần nào”, BS Huỳnh Giang Châu nói. Lựa chọn giữa sự an toàn theo quy trình và lòng tin vào năng lực chuyên môn của đội ngũ đang có mặt nơi đảo xa là điều không dễ dàng. May mắn thay, trước đó không lâu, một ngân hàng máu di động đã được Bệnh viện Hùng Vương thiết lập tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, khiến các bác sĩ vững tâm hơn.
Và vào tối hôm ấy, một ê kíp đặc biệt gồm cả bác sĩ khoa Sản và Nhi đã cùng nhau chào đón một em bé nặng 2,95kg ra đời giữa đảo xa. Nụ cười trở lại trên gương mặt còn xanh xao của người mẹ trẻ. Em bé ngoan ngoãn nằm áp vào ngực mẹ, làn da hồng hào. Gương mặt rạng rỡ của các y bác sĩ khiến cả căn phòng như bừng sáng. “Khoảnh khắc ấy, tôi biết rằng, chúng tôi đã chiến thắng không chỉ ca bệnh, mà còn cả giới hạn của chính bản thân mình”, BS Huỳnh Giang Châu xúc động.
Cứ như vậy, trong 1 tháng, trang nhật ký công tác của các bác sĩ cứ dày lên, với ngày càng nhiều những cột mốc mới được xác lập. Số lượt khám ngoại trú tăng từ 60 lượt/ngày lên đến 150-200 lượt/ngày, công tác điều trị nội trú cũng mở rộng. Nhiều ca bệnh phức tạp được xử lý thành công ngay tại chỗ, giảm đáng kể việc chuyển viện về đất liền, minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của y tế nơi đầu sóng.
Một tháng ngắn ngủi công tác tại đảo đã khép lại. BS Mai Liên cẩn thận gói ghém từng món quà lưu niệm của những người dân trên đảo, là cây viết, chiếc túi vải, chai nước in dòng chữ “Côn Đảo”. Cô nhớ ánh mắt trong veo của những đứa trẻ, nhớ lời mời mộc mạc: “Bác sĩ rảnh thì mời tới nhà tui ăn cơm nhé” của người dân đảo hiền lành. Cô cũng không thể quên từng giờ phút căng mình cùng đồng nghiệp giành lại sự sống ở nơi còn nhiều gian khó… Côn Đảo không chỉ là nơi cô đến làm việc, mà như thể cô đã trở thành một phần của mảnh đất này.
Đọng lại sau hành trình ý nghĩa ấy còn là câu chuyện đẹp về tình người và tinh thần đồng đội. Đó là khi các đồng nghiệp trong đoàn, cùng đội ngũ y tế tại chỗ cùng nhau sát cánh. Hành trình giữ gìn mạch sống giữa trùng khơi ấy vẫn đang được tiếp nối bằng những đoàn bác sĩ luân phiên ra đảo, bằng kế hoạch nâng cấp Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo thành bệnh viện đa khoa hiện đại, có trung tâm điều phối cấp cứu kết nối trực tiếp với đất liền. Và trong trái tim những người trở về đã nhen lên một lời hứa thầm lặng: “Nếu có cơ hội, tôi chắc chắn sẽ trở lại!”.
