ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: "Nếu tài sản không hợp pháp thì chỉ có thể tịch thu"

SGGPO
"Khi nào Nhà nước chứng minh được đó là tài sản bất hợp pháp, tài sản tham nhũng thì hãy xử lý, nếu không thì phải chấp nhận theo quy định của Hiến pháp (quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định)".

Tin liên quan

ĐB Lưu Bình Nhưỡng

ĐB Lưu Bình Nhưỡng

Trong dự thảo luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi, vấn đề về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý (Điều 59 dự thảo Luật)  được không chỉ các ĐBQH mà cả xã hội đặc biệt quan tâm.

Sáng 31-5, bên hành lang Quốc hội, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã trao đổi về vấn đề này.

Sáng 31-5, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN) sửa đổi. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật PCTN sửa đổi.  Chiều nay, Quốc hội sẽ thảo luận tại tổ về dự án luật được xã hội đặc biệt quan tâm này.
*PHÓNG VIÊN: Thưa ông, dự thảo Luật đã bổ sung quy định mới về xử lý tài sản, thu nhập thực tế lớn hơn tài sản, thu nhập đã kê khai hoặc tài sản, thu nhập tăng thêm mà người kê khai không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc phần tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm và chưa có căn cứ xác định do phạm tội mà có (tài sản, thu nhập không giải trình được hợp lý về nguồn gốc), theo 2 phương án. Một là cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập yêu cầu cơ quan thuế thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân 45% đối với thu nhập do người có nghĩa vụ kê khai đã kê khai không trung thực hoặc có tài sản, thu nhập tăng thêm mà không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc. Hai là cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập yêu cầu cơ quan có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền bằng 45% giá trị của phần tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc. Ông đồng ý phương án nào?

- ĐB LƯU BÌNH NHƯỠNG: Trước hết tôi khẳng định, tham nhũng có nhiều hình thái, biến thể khác nhau, vì thế sửa Luật PCTN sửa đổi lần này nhằm mục đích nhận diện, phát hiện và xử lý tốt hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là tham nhũng lớn.

Còn vấn đề xử lý tài sản là một vấn đề rất khó. Tôi suy nghĩ nhiều về câu chuyện đánh thuế thu nhập 45% này. Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nói đây là vấn đề mới và phức tạp, quá trình thảo luận còn nhiều ý kiến khác nhau nên Ủy ban cũng phải xin ý kiến Quốc hội. Đây là vấn đề thực sự khó, nhiều vấn đề chưa hình dung hết.

Chừng nào Nhà nước chứng minh được đó là tài sản bất hợp pháp, tài sản tham nhũng thì hãy xử lý, nếu không thì phải chấp nhận theo quy định của Hiến pháp (quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định).
Nếu đánh thuế thì không thể dùng Luật PCTN để đánh thuế, có nghĩa là phải sửa đổi Luật Thuế. Và nếu đánh thuế, cũng phải có căn cứ. Có những loại tài sản theo như báo cáo của Ủy ban Tư pháp là rất đặc biệt. Người dân Việt Nam, người Á đông có thói quen tích lũy tài sản qua nhiều đời và thế hệ, thậm chí có thói quen giữ bí mật tài sản với làng nước. Có những gia đình đến khi người chết rồi mới phát hiện họ có rất nhiều tài sản. Trong khi đó, khối tài sản đó đã có thể chịu thuế qua rất nhiều lần. Rồi có những loại tài sản không quy định đánh thuế, giờ tại sao đánh?... Nếu đặt lên bàn các vấn đề về thẩm quyền đánh thuế, văn bản quy định, loại tài sản đánh thuế... thì  sẽ là câu chuyện rất dài.

Quan điểm của tôi là cái đó không thể đánh thuế được, còn nếu tài sản không hợp pháp thì chỉ có thể tịch thu.

Bạn mua  tặng cho tôi viên kim cương vài tỷ đồng, bạn đã  phải đóng thuế khi mua rồi, tại sao lại đánh thuế tiếp khi tôi được tặng? Như vậy, ý của Ủy ban Tư pháp là rất quan trọng. Chừng nào Nhà nước chứng minh được đó là tài sản bất hợp pháp, tài sản tham nhũng thì hãy xử lý, nếu không thì phải chấp nhận theo quy định của Hiến pháp (quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định).

* Trong trường hợp Quốc hội chọn phương án áp dụng quy định đánh thuế 45% nêu trên thì nên thực hiện như thế nào cho hợp lý?

- Nếu thực hiện đánh thuế tài sản này thì cũng chỉ có thể thực hiện kể từ khi Luật  PCTN sửa đổi này có hiệu lực, chứ Luật không hồi tố. Còn trước khi Luật có hiệu lực, tài sản chia làm hai loại.

Một là nếu tài sản là hợp pháp, không được động chạm vào. Thứ hai, tài sản mà nếu nhà nước chứng minh được tài sản bất hợp pháp, tham nhũng, trộm cướp... thì có quyền xử lý theo quy định.

Ví dụ, tài sản của một người tích lũy qua nhiều thế hệ, do những điều kiện nào đó mà họ muốn giấu, đó là quyền về tài sản, quyền bí mật đời tư. Kể từ thời điểm Luật có hiệu lực, tài sản tăng thêm anh phải có giải trình rõ ràng, nếu không thì đương nhiên sẽ bị đánh thuế. Tức là khi luật này ra đời người kê khai phải hợp tác với cơ quan chức năng để giải trình tài sản tăng thêm của mình.

Ủy ban Tư pháp nhận thấy, đặc điểm xã hội nước ta là người dân (trong đó có cán bộ, công chức) có truyền thống tích lũy, tiết kiệm, tặng cho, thừa kế trong gia đình; tài sản của cán bộ, công chức được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau (ngoài thu nhập từ lương thì nhiều người còn làm thêm để tăng thu nhập) và trong khi Nhà nước chưa kiểm soát được thu nhập của toàn xã hội, pháp luật hiện hành cũng chưa quy định buộc người dân phải chứng minh nguồn gốc hình thành số tiền để mua tài sản, nhất là những tài sản có giá trị lớn; chưa quy định đánh thuế đối với tài sản... trong bối cảnh đó, việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản nói chung là vấn đề rất phức tạp.

Về mặt pháp lý, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự thì trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về Nhà nước, do đó không thể mặc nhiên coi tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc là tài sản do phạm tội tham nhũng mà có để tịch thu bằng biện pháp hình sự. Mặt khác, theo quy định của Bộ luật Dân sự về căn cứ xác lập quyền sở hữu và quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về nghĩa vụ chứng minh thì cũng không thể coi đó là tài sản của Nhà nước để xác lập quyền sở hữu nhà nước và cũng khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ chứng minh của người thay mặt Nhà nước đứng ra khởi kiện.

Đây là lần đầu tiên chúng ta đặt vấn đề xử lý tài sản không giải trình được hợp lý về nguồn gốc và là vấn đề lớn, có liên quan đến quyền sở hữu tài sản là quyền cơ bản của công dân được Hiến định, nên việc xử lý theo phương án nào cần được cân nhắc rất thận trọng, có bước đi phù hợp để vừa đáp ứng yêu cầu PCTN, vừa bảo đảm quyền cơ bản của công dân.

(theo Báo cáo thẩm tra của Bộ Tư pháp)

PHAN THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Phan Kiệm (15-7-1920 - 15-7-2020): Người nắm giữ “mật mã” Đặc khu

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Phan Kiệm (15-7-1920 - 15-7-2020): Người nắm giữ “mật mã” Đặc khu

Người nắm giữ “mật mã” Đặc khu chính là đồng chí Phan Kiệm (bí danh Đào Tấn Xuân, Năm Thành, Năm Vân, Năm Xuân…), nguyên quán xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị; nguyên Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk, nguyên quyền Tư lệnh kiêm Chính ủy Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn, nguyên Phó Bí thư Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. 

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Giữ lửa hạnh phúc bằng tình yêu thương

Khách đến nhà bà Nguyễn Thị Bích Hường (65 tuổi, ngụ phường 13, quận Bình Thạnh, TPHCM) vào buổi tối thường bắt gặp hình ảnh bà Hường cùng cô con gái vừa nấu ăn trong bếp, vừa trò chuyện vui vẻ. 

Xây dựng Đảng

Quận 7 - điểm sáng chăm lo đời sống người dân

Với định hướng phát triển thương mại - dịch vụ, trong 23 năm qua kể từ khi thành lập, đặc biệt trong nhiệm kỳ 2015-2020, quận 7 đã đạt được những bước phát triển nhanh chóng về kinh tế - xã hội. Một điểm sáng dễ nhận thấy là đời sống người dân đã được chăm lo tốt hơn bằng nhiều chủ trương thiết thực. 

Việt Nam và Thế giới

Vững lòng biển đảo

Góp sức xây bệnh xá đảo Nam Yết

Tháng 4-2019, Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân đề nghị TPHCM hỗ trợ xây dựng bệnh xá trên đảo Nam Yết (huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa). Đáp lời đề nghị trên, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM đã phát động trong các tầng lớp nhân dân và hệ thống chính trị, trong đó có cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành y tế, tham gia đóng góp xây dựng công trình.

Nhân sự

Cải cách hành chính

Phường 10 quận 5 hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính tại nhà

Sáng 8-7, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường 10, quận 5 tổ chức buổi ra mắt công trình phục vụ nhân dân, gồm tổ hỗ trợ tiếp nhận và trả hồ sơ tại nhà; tờ gấp chung tay cải cách hành chính. Buổi ra mắt có sự tham gia của nhiều người dân trên địa bàn phường.


ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP