Bám biển để mưu sinh, tham gia giữ gìn chủ quyền lãnh hải Tổ quốc chính là mục tiêu của các ngư đội Trường Sa tại Khánh Hòa. Ngư dân mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn trong các chuyến bám biển.
Yên tâm bám biển
Trước những cấp thiết về vấn đề an ninh biển, cũng như gánh nặng mưu sinh trên biển, cuối năm 2010, Ngư đội Trường Sa được Hội Nghề cá Việt Nam, Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa, Hiệp hội Cá ngừ đại dương, Công ty TNHH Hải Vương, Công ty TNHH MTV 128... thành lập từ sự tự nguyện của các thành viên, dưới hình thức tàu mẹ - tàu con. Các tàu cùng ra khơi, nhưng tàu mẹ phải đảm đương việc thu mua hải sản và cung ứng thực phẩm, xăng dầu, dịch vụ y tế, cùng các trang thiết bị cần thiết để ngư dân có thể bám biển dài ngày.
Hiện nay, trên địa bàn Khánh Hòa đã thành lập được 2 ngư đội Trường Sa: Ngư đội Trường Sa Lớn và Ngư đội Song Tử Tây. Một ngư đội có 4 tàu con, một tàu mẹ, có ngư đội trưởng và mỗi tàu con có 10 ngư dân, tàu mẹ có 12 thuyền viên. Bình quân mỗi tàu có công suất từ 300 - 400CV. Từ những ngày đầu thành lập cho đến nay, các ngư đội bám biển dài ngày, mỗi năm từ 9 - 10 tháng.
Anh Mai Thành Phúc, Ngư đội trưởng Ngư đội Trường Sa Lớn, tâm sự: “Trước đây ngư dân có thói quen đi biển độc lập vì họ sợ đi đông sẽ lộ ngư trường đánh cá, nhưng nay khác rồi, muốn tồn tại thì phải liên kết, tương trợ lẫn nhau. Nhất là trong hoạn nạn do thiên tai và chống lại các tàu lạ của nước ngoài.
Với việc thành lập các ngư đội, nhất là việc có tàu mẹ (công suất lớn) không những hỗ trợ về việc tiêu thụ hải sản đánh bắt được mà còn tạo nên chuỗi liên kết khiến ngư dân chúng tôi yên tâm vượt sóng, bám biển”.
Ông Võ Thiên Lăng, Phó Chủ tịch Hội Nghề cá Việt Nam, cho biết: “Ngư đội Trường Sa chỉ mới thành lập nhưng đem lại hiệu quả kinh tế. Miền Trung giàu tài nguyên biển và phần lớn người dân đều sống dựa vào biển. Do đó, bám biển mưu sinh là những gì người dân rất cần. Trong thời gian tới, để khai thác hiệu quả kinh tế biển, mô hình này cần được nhân rộng ra các tỉnh miền Trung và trong cả nước”.
Để tiếp tục vươn khơi...
Tuy 2 ngư đội Trường Sa đã hình thành, phát huy hiệu quả và rất cần nhân rộng nhưng về mặt pháp lý vẫn chưa có một quyết định thành lập của chính quyền địa phương. Ngư đội Trường Sa vẫn là sự liên kết tự phát, tự nguyện của ngư dân nên còn nhiều hạn chế, nhất là việc hỗ trợ các ngư đội trong các chuyến đi biển.
Trước đây, khi thành lập, các đơn vị đã thông báo cho ngư dân sẽ được hỗ trợ kinh phí theo Quyết định 48/2010 của Chính phủ. Theo đó, quyết định này khuyến khích ngư dân đánh bắt xa bờ, Chính phủ sẽ hỗ trợ mỗi tàu đánh cá 4 chuyến đi biển mỗi năm. Quyết định này còn hỗ trợ ngư dân lắp đặt miễn phí các máy định vị ngay trên tàu. Thiết bị này sẽ giúp các lực lượng chức năng ở đất liền dễ dàng theo dõi tiến trình hoạt động của các tàu cá. Từ đó sẽ giúp ích cho công tác cứu hộ, cứu nạn dễ dàng hơn và cũng xác định chính xác địa điểm mà các tàu cá đang hoạt động. Nếu hoạt động quá phần lãnh hải cho phép, sẽ có thông báo kịp thời đến từng tàu, tránh bị bắt giữ, phạt tiền như những lần trước.
Theo ông Võ Thiên Lăng, UBND tỉnh Khánh Hòa nên sớm có quyết định thành lập các ngư đội Trường Sa và triển khai việc hỗ trợ dầu cho tàu đánh bắt xa bờ. Đây là hình thức tiến bộ so với hỗ trợ xăng dầu trước đây vì sẽ khuyến khích ngư dân vươn khơi, vừa tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo...
Anh Trần Văn Đạt, Ngư đội trưởng Ngư đội Song Tử Tây, bày tỏ: Từ khi có Ngư đội Trường Sa, có mối liên kết chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau nên các ngư dân trong ngư đội cũng như các ngư dân khác yên tâm bám biển dài ngày. Chúng tôi cũng kiến nghị các cấp cần nhân rộng mô hình này và hỗ trợ đóng mới những tàu có công suất lớn để khi có sự cố xảy ra có thể ứng cứu kịp thời. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ tài chính cho ngư dân trong những thời điểm đánh bắt hải sản trái mùa. Vì vào những thời điểm đó, việc đánh bắt xem như không có lãi, thậm chí lỗ nên ngư dân khó bám biển.
Trong lúc việc đánh bắt hải sản trên biển đang gặp khó khăn, hàng ngàn ngư dân vẫn cùng nhau liên kết, nhân lên sức mạnh để bám biển mưu sinh, góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh hải. Hơn bao giờ hết, các ngư dân đang rất cần sự hỗ trợ…
Xúc tiến thành lập lực lượng kiểm ngư Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị phê duyệt đề án “Xây dựng lực lượng kiểm ngư Việt Nam” để sớm thành lập và đưa tổ chức này vào hoạt động. Bộ NN-PTNT cho biết, tình hình vi phạm pháp luật về thủy sản trên các vùng biển ngày một gia tăng. Đặc biệt tình trạng tàu thuyền nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam đánh bắt trộm thủy sản diễn ra thường xuyên với hàng trăm lượt tàu thuyền mỗi ngày. Ngoài ra, tình trạng ngư dân Việt Nam bị các nước khác bắt giữ cũng thường xuyên và gia tăng đột biến trong thời gian gần đây. Cụ thể, từ năm 2006 đến nay đã có trên 640 vụ bắt giữ gần 1.200 lượt tàu cá với trên 7.000 ngư dân... Đây là những lý do cần sớm thành lập lực lượng kiểm ngư Việt Nam. Ông Chu Tiến Vĩnh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Việt Nam, cho biết theo tờ trình, lực lượng kiểm ngư Việt Nam sẽ là lực lượng chuyên trách của nhà nước, có chức năng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đảm bảo an toàn cho người và tàu cá hoạt động trên các vùng biển Việt Nam. Nếu được phê duyệt, lực lượng này sẽ được thành lập theo hai cấp trung ương và địa phương. Tại buổi tổng kết 1 năm chương trình VTC đồng hành cùng giáo dục được tổ chức ngày 30-5 tại Hà Nội, đại diện VTC cho biết sẽ xây dựng chương trình đào tạo trực tuyến từ xa tại Trường Sa. Chương trình nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh Trường Sa được cập nhật chương trình giáo dục tiên tiến từ đất liền. V.Phúc - V.Xuân |
VĂN NGỌC