Nhạc kịch và chủ đề bạo lực, khủng bố

Có ý kiến cho rằng thật điên rồ khi kết hợp thơ ca với bạo lực. Nhưng thơ ca và bạo lực thực tế không đối đầu mà còn kết duyên với nhau. Nếu ai đã đọc Homer hay Ramayana sẽ thấy rõ điều này. Một minh chứng mới trong cuộc sống hiện đại là ý tưởng kết hợp giữa… đánh bom liều chết với opera đã tạo ra một tác phẩm có giá trị.

Diễn viên Omar Ebrahim trong vai Babur.

"Tên tôi là Mo (viết tắt của Mohammed), là thế hệ nhập cư thứ 2, 28 tuổi, bị tước quyền công dân và được giáo dục tốt. Mẹ tôi là người Ấn trắng nhưng tôi là người Pakistan. Cha tôi có một cửa hàng nhỏ và tôi làm việc cho ông. Tôi nợ Umma (từ chỉ cộng đồng Hồi giáo) lòng trung thành của mình. Quốc gia của tôi là Cộng hòa Hồi giáo”.

Đó là tiếng hát của Mo, một trong 4 kẻ đánh bom liều chết trong vở nhạc kịch Babur. Lời ca của Mo là sự đột phá táo bạo trong opera: mượn lời nhạc kịch để bàn về chủ nghĩa khủng bố hiện đại cũng như là những di sản của lịch sử Ấn Độ cổ đại. Vở nhạc kịch được đặt tên Babur, một chiến binh đã sáng lập ra đế chế Mughal ở Ấn Độ vào thế kỷ 16, một lãnh chúa nổi tiếng tàn bạo và cũng là một nhà thơ thiên tài.

Vở diễn này ra mắt lần đầu tiên ở Zurich, Thụy Sĩ, hồi đầu năm nay. Nó kể về cuộc sống của 4 phần tử cực đoan mang dòng máu Anh - châu Á sống ở ngoại ô London là Mo, Faiz, Nafisa và Saira. Họ đã gặp hồn ma của Babur và cùng ông tranh luận về Jihad (thánh chiến), chiến tranh, thế giới bên kia, luật cấm uống rượu của Hồi giáo và cuối cùng là hành động đánh bom liều chết. Năm nhân vật chính mặc trang phục truyền thống của đạo Hồi và quấn hijab (khăn đội đầu), còn các nhân vật phụ mặc đồ Tây. Khung cảnh sân khấu được bày trí hỗn loạn, vương vãi những mảnh vỡ khắp nơi.

Người đưa ra ý tưởng dàn dựng vở nhạc kịch là Jeet Thayil, một nhà thơ và nhạc sĩ Ấn Độ. Thayil đã dành nhiều năm đọc kịch bản các vở nhạc kịch viết về lịch sử, đồng thời nghiên cứu kinh Koran, ban đầu ông cố gắng hấp thu phần thơ trong đó, sau đó hệ thống lại các ý tưởng có thể đưa vào nhạc kịch.

Cao trào của vở nhạc kịch là phần tranh luận của những thanh niên có ý định đánh bom liều chết với Babur. Trong khi 4 người trẻ kể về kế hoạch đánh bom thì Babur lập luận để khuyên họ từ bỏ. “Thượng đế không giết người vô tội. Những chiến binh Jihad hiện đại đã hiểu sai sách Thánh. Tự tử là một tội lỗi và giết người là một tội lỗi. Trong mắt Thượng đế, các bạn là tội nhân” (lời đoạn nhạc của Babur).

Đội ngũ sản xuất đã nhận thức tính nhạy cảm và chính trị cũng như có thể vở kịch bị xem là giật gân câu khách nên phải mất một thời gian khá dài thảo luận với các học giả Hồi giáo và chuyên gia chống khủng bố, họ mới bắt đầu soạn nội dung và diễn tập. Trước những ý kiến cho rằng việc công diễn có thể khơi lại nỗi đau của thân nhân 52 nạn nhân của cuộc đánh bom ở London năm 2005, đạo diễn vở Babur, ông Fulljames phản bác đây là một chủ đề hợp pháp có thể đưa vào opera. Ông Fulljames nói: “Có thể chủ đề này có tính giật gân nhưng trong lần biểu diễn ở Thụy Sĩ, khán giả đã đón nhận tác phẩm như một sản phẩm nghệ thuật đẹp, ý nghĩa và tinh tế, chứng minh chúng tôi không hề thương mại chủ đề “nóng” để câu khách”.

Trước đây, đội ngũ sản xuất này cũng từng đưa nhiều vấn đề thời sự lên sân khấu opera, như vấn đề biến đổi khí hậu trong vở Seven Angels (2011) hay tình cảm và thể chất của bệnh nhân Alzheimer trong vở Lion’s Face (2010). Ông Fulljames nhận xét, opera dù là thể loại hàn lâm nhưng cũng là một phần của thế giới đương đại, vì thế, opera phải mang hơi thở hiện đại.

Thanh Hải

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chấn chỉnh văn hóa ứng xử nơi công sở

Chấn chỉnh văn hóa ứng xử nơi công sở

Gắn với nội dung chủ đề năm 2020 “Năm đẩy mạnh văn hóa và xây dựng nếp sống văn minh đô thị”, việc thực hiện quy tắc ứng xử và các hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập tại TPHCM được triển khai sâu rộng. Thực tế có đơn vị làm rất tốt, nhưng vẫn có nơi chưa thật chuẩn mực khi thực hiện quy tắc này.

Phim

Tuần phim Việt trên VTV Go

“Tuần phim Việt trên VTV Go” lên sóng số đầu tiên với chủ đề “Phim chuyển thể từ các tác phẩm văn học”. Chương trình khai mạc được tổ chức offline ngày 12-12 tại TPHCM với sự tham gia của các nghệ sĩ, nhà sản xuất phim, đoàn làm phim tiêu biểu.

Âm nhạc

Hành trình một kiếp sống trong album “Human” của Tùng Dương

Khi các bài hát đặt cạnh nhau, chúng kể trọn vẹn một câu chuyện về hành trình của một con người, từ khi sinh ra rồi đi qua những năm tháng làm người. Thăng hoa cũng có, đau thương cũng nhiều. Để rồi tới một ngày, bình thản chờ giờ phút luân hồi. Tất cả đều có trong album mới nhất Human của Tùng Dương.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Tái hiện cuộc đời thăng trầm của thiên tài âm nhạc Mozart

Nối tiếp cuốn sách về Beethoven, Công ty sách Omega Plus vừa liên kết với NXB Dân trí tiếp tục xuất bản cuốn sách tiểu sử Mozart (tên gốc: Mozart: A Life). Sách được xuất bản lần đầu năm 1995 tại Mỹ, được coi là một trong những cuốn tiểu sử quan trọng nhất của nhà âm nhạc học Maynard Solomon. 

Sáng tác

Chuyện trái bầu

Nhớ Bảo Thắng (1)
Nơi ấy mưa hay không
Theo từng cung cong huyền thoại
Chuyện xưa người ở trái bầu.

Mỹ thuật

Họa sĩ rút tranh ngay trước khai mạc Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc 2020

Theo Trưởng Ban Tổ chức triển lãm, họa sĩ Nguyễn Quốc Huy, một trong những tác giả có tranh bị xước, đã quyết định rút tác phẩm ngày trước thềm khai mạc triển lãm, mang về để sửa chữa do tác phẩm đã có người mua. Tuy nhiên, lãnh đạo Cục đã không trả lời câu hỏi liên quan tới việc bồi thường, thậm chí đối mặt như thế nào nếu có họa sĩ khởi kiện…