Giám đốc Room to Read Việt Nam Nguyễn Diệu Nương:

Thư viện là nơi phát triển phẩm chất, kỹ năng cho học sinh

SGGP
Trong hơn 18 năm có mặt ở nước ta, tổ chức Room to Read (RtR) Việt Nam đã xây dựng được 1.522 mô hình “Thư viện thân thiện”, 765 thư viện nhân rộng tại 34 tỉnh, thành trên cả nước với tỷ lệ mượn sách là 22,4 cuốn/em/năm. Bằng những việc làm của mình, RtR bước đầu đã giúp hình thành thói quen đọc sách cho trẻ. 

Bà Nguyễn Diệu Nương, Giám đốc RtR Việt Nam đã có cuộc trò chuyện với phóng viên Báo SGGP về kết quả và những định hướng tương lai.

Thư viện là nơi phát triển phẩm chất, kỹ năng cho học sinh ảnh 1 Bà Nguyễn Diệu Nương, Giám đốc Room to Read Việt Nam
° PHÓNG VIÊN: Thực tế cho thấy, nếu trẻ được tiếp xúc với sách từ sớm sẽ gia tăng sự yêu thích sách ở trẻ. Vì sao RtR lại chỉ hướng đến đối tượng trẻ đã vào tiểu học?

° Bà NGUYỄN DIỆU NƯƠNG: Xây dựng thói quen đọc sách bằng việc cho trẻ tiếp xúc với sách càng sớm càng tốt là điều mà các quốc gia nên làm. Đúng là chúng ta không nên đợi đến khi trẻ vào tiểu học mới bắt đầu khơi gợi hứng thú và niềm yêu thích đọc sách của trẻ. Tuy nhiên, độ tuổi vào tiểu học là lúc các em bắt đầu học đọc, việc xây dựng thói quen đọc độc lập của các em có vai trò tương hỗ giúp các em tự tin và có kỹ năng đọc tốt hơn. 

Chúng tôi khuyến khích tác động sớm đến lứa tuổi mầm non để tạo nền tảng phát triển thói quen đọc cho trẻ khi vào tiểu học. Ở nhiều nước, học sinh tiểu học gặp nhiều khó khăn trong việc học đọc và cần hỗ trợ để phát triển kỹ năng đọc nên khung chương trình chung của RtR toàn cầu chọn can thiệp ở độ tuổi tiểu học và có bao gồm cả hợp phần tăng cường kỹ năng đọc cho các em.

Đối với Việt Nam, RtR tập trung vào việc xây dựng thói quen đọc để hỗ trợ phát huy hơn nữa kết quả dạy và học tiếng Việt trên lớp cũng như xây dựng những thế hệ người đọc độc lập, có thói quen học tập suốt đời.  

° Trong bối cảnh các môn học gần như đã kín lịch, RtR đưa tiết đọc sách từ mô hình “Thư viện thân thiện” vào trường học bằng cách nào? 

° Từ kinh nghiệm, hầu hết các trường đều có thể tổ chức tiết đọc thư viện với tần suất 1 tiết/tuần. Một số trường lồng ghép trong thời gian học tiếng Việt hoặc giáo dục ngoài giờ lên lớp. Tôi cho rằng, quan điểm giáo dục của nhà trường thể hiện rất rõ ở quan điểm đối với mô hình thư viện. Nếu thực sự coi trọng vai trò của thư viện trong bối cảnh của đổi mới giáo dục, nghĩ rằng đó là nơi để phát triển phẩm chất, kỹ năng cho các em, mong muốn các em trở thành người đọc độc lập thì nhà trường sẽ có những ưu tiên phù hợp để bố trí thời gian đọc độc lập cho các em tại trường. 

° Cụ thể, các trường phải có những điều kiện nào để có thể xây dựng “Thư viện thân thiện”?

° Điều kiện cơ bản là có thể bố trí phòng để làm thư viện cho học sinh và có cán bộ thư viện dành thời gian cho hoạt động thư viện ít nhất 20 tiết/tuần. Quan trọng hơn cả vẫn là quyết tâm, quan điểm của ban giám hiệu nhà trường về vai trò của thư viện, xây dựng phát triển thói quen đọc cho học sinh cũng như sự ủng hộ của cha mẹ học sinh và cộng đồng. Còn lại yếu tố khác liên quan đến cơ sở vật chất, thiết lập thư viện, nguồn sách khi làm cùng RtR, chúng tôi sẽ có hỗ trợ. Nếu không hỗ trợ toàn phần, RtR cũng có thể hỗ trợ bán phần hoặc hỗ trợ kỹ thuật để có thể triển khai mô hình. 

Nhiều trường hiện nay đang có mong muốn nhân rộng thư viện theo mô hình của RtR, tôi nghĩ, họ chỉ gặp khó khăn lớn ở nguồn sách. Ở những vùng nông thôn, kể cả RtR có cung cấp danh mục sách đã được lựa chọn, phân loại nhưng việc họ tiếp cận mua sách không phải dễ. Một phần liên quan đến kinh phí, nhưng trên thực tế, đôi khi họ cũng có thể bỏ ra số tiền 5-10 triệu đồng/năm để mua sách nhưng tìm được nguồn sách phù hợp lại không dễ. 

Thư viện là nơi phát triển phẩm chất, kỹ năng cho học sinh ảnh 2 Tiết đọc sách từ mô hình “Thư viện thân thiện” 
° Có một thực tế ở các trường học là hình ảnh thủ thư khá mờ nhạt, không khác gì “điền vào chỗ trống”. Chị nghĩ sao về thực tế này?  

° Vai trò của cán bộ thư viện thực sự rất quan trọng, tuy nhiên thực tế những người làm thư viện tại các trường học chưa được quan tâm đầy đủ về chế độ cũng như khuyến khích phát triển. Thiếu những người có chuyên môn thư viện và nhiều người làm công tác kiêm nhiệm.  

Đối với RtR, việc đầu tiên mà chúng tôi muốn hướng đến là thay đổi quan niệm về thủ thư cũng như thay đổi cả chính người làm thư viện trong cách tiếp cận với học sinh. Họ phải thân thiện, tôn trọng, lắng nghe, sẵn sàng phục vụ các em giống như một khách hàng thực sự, trao cho các em những món quà quý giá. Và một điều nữa, các thủ thư cần được trao quyền sáng tạo thì thư viện mới mang đến hiệu quả. 

° RtR Việt Nam đã hài lòng với những gì mình làm được chưa? 

° Phải nói ngay là chưa. Bởi vì Việt Nam có 63 tỉnh thành với hơn 15.000 trường tiểu học. Đây chính là động lực để RtR phải nghĩ lớn hơn. Năm 2018, chúng tôi đã phối hợp với Bộ GD-ĐT tổ chức hội thảo “Xây dựng văn hóa đọc và phát triển mô hình thư viện thân thiện trường tiểu học” tại Đà Nẵng và sau đó là 2 hội thảo định hướng triển khai mô hình thư viện thân thiện tại Bắc Giang và Tây Ninh.

Sắp tới, dự kiến vào tháng 10 năm nay, chúng tôi tiếp tục phối hợp cùng Bộ GD-ĐT tổ chức một hội thảo tại Nghệ An nhằm đưa ra đề xuất vận dụng mô hình thư viện thân thiện đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đề nghị sửa đổi tiêu chí thư viện trường tiểu học, tạo cơ sở phát triển công tác thư viện trường học. 

Chúng tôi có tham vọng là tất cả học sinh tiểu học ở 63 tỉnh thành đều có thể tiếp cận thư viện thân thiện, vì vậy cần đặc biệt coi trọng việc phối hợp với Bộ GD-ĐT, xác định hỗ trợ tối đa để đạt được mục tiêu này.

HỒ SƠN (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sách Tết Quý Mão 2023: Sách thiếu nhi ghi điểm

Sách Tết Quý Mão 2023: Sách thiếu nhi ghi điểm

Là món ăn tinh thần được bạn đọc chờ đợi mỗi dịp tết đến xuân về, mùa sách Tết Quý Mão 2023 tiếp tục mang đến những giai phẩm ngập tràn không khí xuân. Đặc biệt, năm nay, dòng sách tết dành cho thiếu nhi gây ấn tượng bởi những sáng tạo về nội dung lẫn cách thức thể hiện.

Phim

“Bom tấn” Gravity tái xuất màn bạc cùng Interstellar và Current War trong tuần lễ phim VinFuture

Các siêu phẩm điện ảnh Hollywood từng khuynh đảo các phòng chiếu toàn cầu đang quay trở lại với người hâm mộ Việt Nam, trong đó có bộ phim từng giành 7 tượng vàng Oscar Gravity và hai bộ phim về cuộc sống khoa học đỉnh cao là Interstellar và Current War. Đây là các bộ phim đang được chọn chiếu tại Tuần lễ phim Khoa học Công nghệ VinFuture (từ ngày 6 đến ngày 11-12-2022).  

Âm nhạc

Mùa “Hò dô” đáng mong chờ

“Dù là đêm nhạc quy tụ các tên tuổi đoạt tượng vàng Grammy, hay nghệ sĩ lớn trong nước, nhưng ngôi sao chính là khán giả, là không khí lễ hội. Không dừng lại ở hiểu và cảm thụ, tôi mong khán giả đến với tâm thế sẵn sàng mở mang biên độ âm nhạc, bước chân ra khỏi vùng an toàn của giai điệu quen thuộc để khám phá vẻ đẹp âm nhạc”, nhạc sĩ Huy Tuấn nói về Hò dô mùa 2.

Mỹ thuật

Bước mở đầu cho thị trường mỹ thuật chuyên nghiệp

Cuối tháng 11 vừa qua, giới nghệ thuật lẫn các nhà sưu tập được mùa triển lãm. Chỉ tính riêng tại Hà Nội và TPHCM có đến 14 triển lãm diễn ra cùng lúc, đây có thể nói là số triển lãm cùng lúc nhiều nhất từ sau ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến nay. 

Sân khấu

Sáng tác

Sức mạnh của niềm tin

Giờ ra chơi, sân trường đông và ồn như ong vỡ tổ nhưng ở một góc nhỏ trong lớp, mọi người vẫn ngồi lại khá trật tự. Có những cô cậu bé ham chuyện trò hơn ham vui tụm năm tụm bảy ngồi lại ở đó. Đó là góc dành cho những câu chuyện còn hấp dẫn hơn ngàn lần những trò chơi ngoài kia. Thi thoảng cả đám cười ré lên hoặc sôi nổi trao đổi điều gì đó, nhưng lúc này thì lặng im phăng phắc. Chỉ có giọng Harry trầm bổng.