Từ khám miễn phí đến quản lý sức khỏe lâu dài

Giảm rào cản tiếp cận dịch vụ y tế

Ngay từ đầu năm 2026, nhiều địa phương tại TPHCM đã phối hợp tổ chức các chương trình khám bệnh miễn phí cho người dân. Tại xã Bàu Bàng, Trung tâm Y tế khu vực Bàu Bàng phối hợp Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam cùng các đơn vị đồng hành đã khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho khoảng 300 người. Ngoài việc chẩn đoán và điều trị, các bác sĩ còn hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, cách phòng tránh bệnh truyền nhiễm và tầm soát sớm các bệnh lý nền thường gặp.

Tại phường Tân Uyên, với sự phối hợp của Hội Chữ thập đỏ TPHCM và Bệnh viện Mắt Sài Gòn - Bình Dương, một đợt khám mắt chuyên sâu được tổ chức dành cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và người cao tuổi. Gần 300 lượt người dân được kiểm tra thị lực, tầm soát các bệnh lý về mắt và nhận thuốc điều trị. Ban tổ chức cũng hỗ trợ chi phí phẫu thuật cho một số trường hợp mắc cườm khô, đục thủy tinh thể.

Trên thực tế, nhiều người dân có nhu cầu được kiểm tra sức khỏe thường xuyên, nhưng vì nhiều lý do nên họ ít đến cơ sở y tế. Phổ biến nhất là tâm lý ngại đến bệnh viện, cùng với những trở ngại về đi lại và chi phí. Vì vậy, các chương trình khám bệnh, phát thuốc miễn phí tại địa bàn xã, phường trở thành một kênh chăm sóc sức khỏe dễ tiếp cận. Không ít trường hợp đã được phát hiện bệnh và kịp thời điều trị.

Như ông Nguyễn Văn Huy (61 tuổi, ngụ phường Tây Thạnh), trong một lần khám bệnh miễn phí tại trạm y tế phường, ông được đo đường huyết và xác định mắc đái tháo đường type 2. Sau khi được cấp thuốc điều trị ban đầu, ông được tư vấn chế độ ăn uống, sinh hoạt và lập hồ sơ quản lý bệnh tại trạm y tế để theo dõi lâu dài.

Ông Lê Duy Hậu, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Uyên, cho biết: “Sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và các đơn vị y tế trong tổ chức các chương trình khám bệnh miễn phí đã đáp ứng thiết thực nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Những chương trình này giúp người yếu thế có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời thể hiện sự quan tâm của xã hội đối với công tác an sinh”.

Quản lý liên tục sau sàng lọc

Theo PGS-TS-BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), gánh nặng bệnh tật đang chuyển dịch mạnh sang các bệnh mạn tính không lây nhiễm do lối sống đô thị hóa, chế độ ăn thiếu lành mạnh và quá trình già hóa dân số. Ở những nơi hệ thống y tế khó tiếp cận, tỷ lệ phát hiện bệnh qua các chương trình khám bệnh miễn phí thường khá cao.

Lãnh đạo Bệnh viện Thống Nhất cho biết, sau mỗi đợt khám bệnh miễn phí, bệnh viện đều chuyển giao đầy đủ hồ sơ bệnh án của người bệnh cho trạm y tế địa phương. Người bệnh được cấp thuốc trong 2 tuần đến 1 tháng đầu tiên, đồng thời được hướng dẫn theo dõi tại nhà và tái khám tại nơi cư trú.

Ngoài ra, Bệnh viện Thống Nhất đang thí điểm mô hình “Sàng lọc - Chuyển giao - Theo dõi” tại một số phường ở TPHCM như Tây Thạnh, Tân Sơn Nhất. Theo đó, người dân được sàng lọc bằng các thiết bị đơn giản như máy đo huyết áp, điện tâm đồ, siêu âm tim và que thử đường huyết kết hợp khám lâm sàng. Sau đó, dữ liệu sức khỏe được chuyển cho cơ sở y tế địa phương để theo dõi và tổ chức tái khám định kỳ 3-6 tháng/lần, hạn chế tình trạng sàng lọc xong nhưng “mất dấu” người bệnh.

Ở góc độ tuyến cơ sở, BS CKI Nguyễn Thị Thơ, Trạm Y tế phường Tây Thạnh (TPHCM), cho hay, sau các đợt trạm y tế phối hợp khám thiện nguyện với bệnh viện, số người quay lại trạm y tế để tái khám và theo dõi định kỳ tăng lên. “Các chương trình khám bệnh thiện nguyện không chỉ giúp sàng lọc bệnh mà còn củng cố niềm tin của người dân đối với tuyến cơ sở. Khi được tư vấn kỹ, họ chủ động theo dõi sức khỏe hơn”, BS CKI Nguyễn Thị Thơ chia sẻ.

Theo BS CKI Nguyễn Thị Thơ, để việc chăm sóc sức khỏe được liên tục, cần quản lý sức khỏe người dân đến từng hộ gia đình: “Mỗi người dân nên có một mã hồ sơ sức khỏe điện tử liên thông với các bệnh viện trong thành phố. Đồng thời, cần mở rộng danh mục thuốc và kỹ thuật xét nghiệm tại trạm y tế để người dân không phải khám bệnh vượt tuyến với các bệnh lý thông thường”.