Vùng khoai ngàn tỷ

Huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long có vùng chuyên canh khoai lang với diện tích lớn và chất lượng nổi tiếng nhất ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Mấy chục năm trước, tiểu thương chợ Cầu Ông Lãnh, Sài Gòn; chợ Mỹ Tho; chợ Cần Thơ... lấy mối về bán và quen gọi là khoai lang Mười Thới. Nay khoai lang Mười Thới còn xuất khẩu ra nước ngoài.

Giá trị trên ngàn tỷ đồng

Thạc sĩ Võ Văn Theo, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Bình Tân cho biết, riêng vụ khoai năm 2010, nông dân huyện này đã xuống giống và thu hoạch gần 5.000ha; chẳng những tập trung trồng ở khu vực truyền thống dọc 2 bên kinh Mười Thới mà còn mở rộng diện tích ra các xã Thành Đông, Tân Thành, Thành Trung, Tân Hưng, Tân Bình, Thành Lợi... Đây là loại cây trồng hiệu quả nhất trong số các loại cây hoa màu và phá thế độc canh cây lúa ở huyện Bình Tân.

Ngày xưa, khi khai hoang mở đất, người dân phát hiện thổ nhưỡng vùng này thuộc loại đất gan rùa, cát pha sét và nhiều phù sa, thích hợp với các loại khoai nên tập trung phát triển, trồng luân canh với cây lúa, vừa tăng thu nhập vừa bồi bổ dinh dưỡng cho đất. Sau đó, khoai lang Mười Thới nhanh chóng trở thành thương hiệu nổi tiếng, tiêu thụ cả vùng. Ngày nay, vượt trên cả truyền thống cha ông, người dân Bình Tân phát triển thêm diện tích, kỹ thuật canh tác và phát triển thêm các giống khác như khoai lang tím Nhật, khoai lang trắng sữa, khoai vỏ tím ruột vàng... được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng.

Với kỹ thuật canh tác hiện nay, thời gian lưu vụ khoảng 120 – 150 ngày, khoai lang Mười Thới cho năng suất bình quân khoảng 50 – 60 tạ/công (1 tạ = 60kg), tức khoảng 30 – 36 tấn/ha. Điều đáng mừng, vài năm trở lại đây khoai lang được tiêu thụ mạnh với giá cả luôn đứng ở mức cao.

Theo bà con nông dân, bình quân 6 tháng đầu năm các loại khoai có giá trên 400.000 đồng/tạ (trên 6.000 đồng/kg) với khoai tím Nhật; gần 200.000 đồng/tạ với khoai trắng sữa (3.000 đồng/kg). Có thời điểm giá lên đến 9.000 đồng/kg khoai tím Nhật. Ngay thời điểm thu hoạch rộ, mưa nhiều như hiện nay, giá khoai chỉ giảm khoảng 30%. Theo tính toán của Phòng NN-PTNT huyện Bình Tân, chi phí sản xuất 1ha khoai lang khoảng 50 – 60 triệu đồng, tùy theo giống. Với giá bán như trên, mỗi hécta trồng khoai lang, nông dân lãi không dưới 100 triệu đồng/ha.

Như vậy, với 5.000ha đất trồng khoai, hàng năm cho tổng giá trị trên 1.000 tỷ đồng, chiếm 2/3 giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện. Thạc sĩ Nguyễn Văn, Bí thư Huyện ủy Bình Tân, khẳng định: Khoai lang là cây trồng chủ lực trong cơ cấu nông nghiệp của huyện. Thời gian tới, cùng với công tác quy hoạch thì khâu công tác xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu khoai lang là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của huyện Bình Tân.

Vươn ra thị trường ngoài nước

Để trở thành vùng khoai lang nổi tiếng của vùng, những năm qua, nông dân Bình Tân đã có bước tiến dài trong việc chuyển giao và áp dụng nhiều kỹ thuật canh tác mới. Cơ giới hóa các khâu làm đất, tưới tiêu, phun xịt, bón phân, chăm sóc đã từng bước thay thế lao động thủ công. Chỉ riêng khâu tự tổ chức sản xuất, cung cấp giống, mỗi năm nông dân thu lợi nhuận tăng thêm khoảng 10 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, từng bước hình thành các hợp tác xã (HTX) sản xuất và tiêu thụ khoai lang như HTX Tân Thành, HTX Tân Bình, HTX Thành Lợi... Các HTX này đã góp phần ổn định thị trường tiêu thụ khoai lang cũng như xuất khẩu sang các thị trường Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc… thông qua các công ty trung gian như Công ty Thực phẩm rau quả Bình Thuận, Công ty TNHH Vĩnh Hưng, Công ty Rau quả Tiền Giang...

Đặc biệt, khoảng 3 năm trở lại đây, bên cạnh mạng lưới thương  nhân chuyên cung cấp sản phẩm cho các chợ đầu mối trong nước và  thị trường Campuchia cũng xuất hiện nhiều thương nhân đóng hàng container, trữ lạnh, vận chuyển tiểu ngạch sang thị trường Trung Quốc. Đây là kênh tiêu thụ giúp thị trường khoai lang Bình Tân ổn định ở mức cao. Chị Liu Xiang Xing, người Quảng Tây, Trung Quốc, có thâm niên 3 năm đóng chốt, lập cơ sở ở Bình Minh (giáp ranh Bình Tân) cho biết mỗi ngày cơ sở của chị thu mua khoảng 150 – 200 tấn khoai lang Bình Tân.

Sau khi phân loại, đóng gói (mỗi thùng giấy chứa 20kg), chuyển lên xe lạnh (container) đưa sang cửa khẩu Việt Nam – Trung Quốc. Tại đây, người nhà chị Xing làm thủ tục chuyển về công ty đặt tại Quảng Tây và được tiếp tục phân loại, đóng gói, dán nhãn mác, chuyển sâu về Hồng Công (Trung Quốc), Thượng Hải, Bắc Kinh và cả Hàn Quốc, Nhật Bản.

Theo chị Xing, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận tăng thêm khoảng 20% – 25%. Trên địa bàn huyện Bình Minh và Bình Tân hiện có khoảng chục cơ sở thu mua của thương nhân nước ngoài với mạng lưới chân rết ở mỗi cơ sở hàng chục người. Bên cạnh đó, mỗi cơ sở thu hút khoảng 50 – 60 lao động với thu nhập khoảng 50.000 – 70.000 đồng/người/ngày.

Trên đây là những câu chuyện chúng tôi ghi nhận được từ vùng chuyên canh khoai Bình Tân. Điều chung nhất trong các câu chuyện đó là hiệu quả của việc trồng cây khoai lang đã giúp cho hàng ngàn nông dân vươn lên khá giàu. Trong hàng ngàn nông dân đó, có không ít người là cán bộ cơ sở, cán bộ huyện xuất thân từ nông dân. Trong các nghị quyết, văn bản chỉ đạo và cả trong nghị trường đại hội các cấp, cây khoai lang luôn được đem ra xem xét, bàn thảo để làm sao cho việc sản xuất loại nông sản này ngày càng phát triển bền vững hơn. Có người nói vui: “Nếu ai cũng đồng lòng thì vài năm nữa dân Bình Tân chỉ đi gửi tiền chứ thôi vay tiền”. Đây cũng là mong muốn của người dân Bình Tân, khi ý Đảng hợp lòng dân thì chắc chắn sẽ thành hiện thực

NGUYỄN SAN