Hôm nay, 31-10, QH sẽ dành trọn một ngày để thảo luận ở hội trường về việc thực hiện Luật Phòng chống tham nhũng, trên cơ sở báo cáo của Chính phủ và thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của QH. Phóng viên SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Phan Trung Lý, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH về vấn đề này.
- Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về tình hình triển khai Luật Phòng chống tham nhũng, cũng như báo cáo của Chính phủ về vấn đề này?
* Ông PHAN TRUNG LÝ: Luật Phòng chống tham nhũng bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-6-2006 và đến nay Chính phủ đã triển khai nhiều việc. Bước đầu, một số quy định của luật đã đi vào cuộc sống: Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống tham nhũng đã được thành lập, các đơn vị chuyên trách Phòng chống tham nhũng đã được chuẩn bị điều kiện để ra đời, một số văn bản hướng dẫn luật đã được ban hành, công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng…
- Ông nói luật đã bước đầu đi vào cuộc sống, vậy điểm thấy rõ nhất là gì?
* Trước hết là biểu hiện quyết liệt trong chỉ đạo công tác chống tham nhũng của Chính phủ, nhất là ở một số vụ án tham nhũng lớn. Bên cạnh đó, những quy định tạo điều kiện cho hoạt động Phòng chống tham nhũng đã được ban hành, chẳng hạn như hướng dẫn về quà biếu, quà tặng, quản lý vốn nhà nước, sửa đổi quy định về quản lý đầu tư xây dựng…
- Nhưng dường như sự quyết liệt này mới nằm ở cấp Trung ương, bởi còn nhiều bộ, ngành, địa phương chưa báo cáo số liệu về tham nhũng?
* Có thể ở một số bộ, ngành, địa phương nhận thức của cán bộ lãnh đạo chưa thật đúng mức. Ý thức, trách nhiệm ở một số các cơ quan, cán bộ về Phòng chống tham nhũng cũng chưa thật đầy đủ. Ai cũng kêu tham nhũng là quốc nạn, nhưng vẫn tưởng ở nơi khác, chứ không phải ở mình. Khi Thủ tướng yêu cầu báo cáo tình hình tham nhũng thì không báo cáo, hoặc một số nơi báo cáo là không phát hiện thấy. Điều này cũng cho thấy thái độ chấp hành pháp luật chưa nghiêm.
- Có ý kiến cho rằng, lãnh đạo những bộ, ngành, địa phương này có biểu hiện né tránh, cùng với tâm lý nghe ngóng, chờ đợi, không chỉ đơn thuần là do nhận thức?
* Đúng là cũng có tình trạng đó, nhưng trước hết vẫn là nhận thức. Nhận thức chưa đầy đủ mới dẫn tới né tránh, nghĩ rằng có tham nhũng thì sẽ ảnh hưởng tới bản thân, hoặc thành tích chung. Vì thế, cần phải có cơ chế buộc những người có trách nhiệm, dù muốn hay không, phải làm theo đúng luật. Nghĩa là phải xử lý nghiêm minh những người không làm theo luật. Cần sớm hồn thiện các cơ chế cụ thể, xử lý nghiêm minh để những người có chức vụ “không dám, không muốn và không thể” tham nhũng. ngoài ra, trong phát hiện, xử lý tham nhũng, cần phải chống được “tiêu cực trong chống tiêu cực”.
- Theo ông, thời gian tới, để việc triển khai Luật Phòng chống tham nhũng thực sự hiệu quả cần tập trung vào những vấn đề gì?
* Trước hết, Chính phủ và các cơ quan liên quan cần khẩn trương ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Phòng chống tham nhũng, có chế độ chính sách để Phòng tham nhũng, kiện tồn các cơ quan có chức năng Phòng chống tham nhũng. Về kê khai tài sản, luật đã quy định khá rõ, từ cấp nào phải kê khai, lúc nào phải kê khai. Chẳng hạn như sắp tới bầu cử Quốc hội khóa mới, các ứng cử viên sẽ phải kê khai tài sản.
- Xin cảm ơn ông.
BẢO MINH - ANH THƯ
