Đúng vào dịp kỷ niệm 61 năm Cách Mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, tỉnh Tuyên Quang tổ chức Tuần Văn hóa - Du lịch và đón nhận Quyết định công nhận Khu du lịch văn hóa - lịch sử và sinh thái cấp quốc gia Tân Trào. Đây được coi là bước khởi động quan trọng để du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh.
Xưa: chớp thời cơ
Đầu năm 1945, phong trào cách mạng huyện Sơn Dương - Tuyên Quang đã phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu, trở thành địa bàn vững chắc, cơ bản đủ điều kiện tiến lên khởi nghĩa giành chính quyền khi tình hình chung cho phép. Ngày 10-3-1945, tuy chỉ thị của Trung ương chưa kịp đến nhưng Phân khu ủy Nguyễn Huệ đã họp, sáng suốt nhận định: Nhật, Pháp bắn nhau, thời cơ đã đến, nhanh chóng thăm dò phản ứng của địch, nếu thuận lợi sẽ tiến lên khởi nghĩa giành chính quyền.
Ngay trong đêm, lực lượng vũ trang đã thu được thắng lợi hoàn toàn tại xã Thanh La, sáng 11-3, đại diện Việt Minh tuyên bố xóa bỏ chính quyền địch, thành lập chính quyền nhân dân. Chớp thời cơ, khởi nghĩa mở rộng phạm vi, đến 16-3, châu Tự Do chính thức được thành lập. Với địa thế dễ cơ động, thuận lợi cho thông tin liên lạc và chỉ huy, nằm trong thung lũng giữa vùng giải phóng, Tân Trào được vinh dự chọn làm trung tâm căn cứ địa để Trung ương Đảng và Bác Hồ ở trực tiếp lãnh đạo cao trào cách mạng cả nước.
Ngày 21-5-1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về tới Tân Trào. Sau khi nghe báo cáo tình hình cách mạng cả nước, nghiên cứu đặc điểm cụ thể các địa phương, Bác đã ra chỉ thị thành lập Khu Giải Phóng gồm 6 tỉnh: Cao- Bắc-Lạng-Thái-Hà-Tuyên, lấy Tân Trào là thủ đô. Tin tức về hoạt động của Khu được truyền đi rộng rãi qua các tờ báo xuất bản tại Tân Trào như: “Nước Nam mới”, “Việt Nam độc lập”.
Tháng 8-1945, thời cơ cách mạng trong cả nước đã chín muồi, tại lán Nà Lừa (Tân Trào), Bác Hồ khẳng định: “Lúc này là lúc thời cơ cách mạng đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Ngày 13-8-1945, Hội nghị Toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào quyết định tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn quốc, Ủy ban Khởi nghĩa được thành lập. Ngay đêm đó, từ Tân Trào, Quân lệnh số 1 phát động Tổng khởi nghĩa được truyền đi cả nước. Cũng tại Tân Trào, ngày 16-8-1945, Đại hội quốc dân được triệu tập, biểu thị ý chí quyết tâm thực hiện Tổng khởi nghĩa thắng lợi. Đại hội quyết định thành lập “Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam”, tức Chính phủ lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Tân Trào trở thành thủ đô lâm thời của nước Việt Nam mới.
Cây đa Tân Trào, nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa đọc bản Quân lệnh số 1 và hạ lệnh cho Quân giải phóng xuất quân tiến về giải phóng thủ đô Hà Nội, hiện vẫn xanh tươi trên thôn Tân Lập dù đã bao thập kỷ trôi qua.
Nay: Đột phá mạnh
“Tuyên Quang hôm nay đang làm tất cả những gì có thể để xứng đáng với truyền thống quê hương cách mạng”, trước toàn thể nhân dân Tuyên Quang, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang, đồng chí Hoàng Bình Quân, khẳng định. Phương châm hành động “chớp thời cơ, đột phá mạnh, liên kết rộng, hợp tác sâu” được quán triệt thực hiện sâu sắc, phấn đấu đến năm 2010 Tuyên Quang thoát khỏi tình trạng tỉnh nghèo.
Bên cạnh thu hút đầu tư vào sản xuất công nghiệp, phát triển du lịch thành ngành kinh tế quan trọng được tỉnh đặc biệt chú trọng. Để mở đường, tỉnh đã phê duyệt quy hoạch tổng thể đến năm 2010 định hướng đến năm 2020 (theo phương án 3 khu du lịch chính gồm: Khu DLLSVH Tân Trào, khu DL suối khoáng Mỹ Lâm, khu DL sinh thái Na Hang và 6 điểm du lịch chủ yếu), đồng thời ban hành cơ chế, chính sách đầu tư ưu đãi, hỗ trợ đầu tư trên địa bàn tỉnh.
“Điểm đột phá” của du lịch Tuyên Quang - Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng suối khoáng Mỹ Lâm (huyện Yên Sơn) đã được Công ty TNHH Hùng Đại Dương (TP Hồ Chí Minh) khởi công xây dựng vào tháng 4-2006 với tổng vốn đầu tư 20 triệu USD. Đây là điểm nhấn, có vai trò gắn kết với du lịch các huyện Nà Hang, Sơn Dương, Hàm Yên, thị xã Tuyên Quang tạo nhiều tuyến, sản phẩm du lịch đa dạng thu hút khách.
Tuần Văn hóa - Du lịch được tổ chức lần đầu tiên tại Tuyên Quang là sự “trình làng” của du lịch Tuyên Quang với hoạt động du lịch của cả nước, quảng bá giới thiệu về tiềm năng du lịch. Rất nhiều hoạt động tưng bừng được tổ chức trong Tuần Văn hóa - Du lịch, đó là lễ công bố Quyết định Danh thắng quốc gia tại các huyện: Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên, khai trương các làng văn hóa, khu ẩm thực, các hội chợ làng quê... Niềm vui càng dạt dào hơn khi đúng vào dịp này, Khu di tích lịch sử Tân Trào được Chính phủ quyết định công nhận là Khu du lịch văn hóa - lịch sử và sinh thái quốc gia. Dù đang trong giai đoạn phát triển, Tuyên Quang vẫn hiền hòa và yên tĩnh nép dưới những cánh rừng ngút ngàn xanh và lộng gió như “Thủ đô gió ngàn” năm xưa.
Đáp lại “lời mời” từ “Thủ đô kháng chiến”, đồng bào cả nước “hành hương” về nguồn trong không khí tưng bừng lễ hội, từ các cụ lão thành cách mạng đến các cháu thiếu nhi. Thôn Kim Long (xã Tân Trào) xưa, nay đổi tên thành Tân Lập, vẫn nguyên vẹn những nhà sàn Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng từng ở để lãnh đạo Tổng khởi nghĩa, vẫn vẹn nguyên một lòng tin yêu với Đảng của mỗi người dân. Tân Lập đã được tỉnh hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng và bảo tồn những nét văn hóa truyền thống. Làng Văn hóa - Du lịch Tân Lập đã hình thành với những đường làng khang trang sạch sẽ, với những nếp nhà mơ ngủ trong rừng cây, với những người dân thật thà chất phác và truyền thống hiếu khách vẫn chưa hề phôi pha.
Với nụ cười tươi rói, chị Hoàng Thị Diệu, một người dân địa phương cho biết, trước đây tuần nào cũng có các đoàn khách từ khắp mọi miền Tổ quốc về thăm ATK trong Tuần Văn hóa này càng đông, mỗi ngày có tới hàng ngàn người đến tham quan. Gia đình chị đang tiếp đón đoàn đến từ Vĩnh Phúc gồm 30 người, các nhà khác trong thôn cũng đã kín chỗ, mỗi khách trọ 10 ngàn đồng/ngày, khu gia đình sẵn sàng phục vụ cơm với những đặc sản địa phương như măng tươi, rau rừng, gà đồi...
Người dân Tân Lập nói riêng và Tuyên Quang nói chung bắt đầu có thu nhập từ du lịch, những hoạt động dịch vụ cũng thu hút nhiều lao động địa phương. Bài toán kinh tế xưa nay “Lúa, tre, chè, trâu” đã có bước đột phá mới, hứa hẹn đưa “Thủ đô xanh” ngày một tiến gần với miền xuôi và Thủ đô hòa bình.
Bạch Liễu