“Có cơ hội vào viếng Lăng Bác, gặp lại những đồng đội, đồng chí một thời nếm mật nằm gai và được tham dự đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, mình rất vui và cảm động” - Đó là thổ lộ chân tình của Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới Rơ Mah Klum, năm nay đã ngoài 70 tuổi, khi được có mặt trong đoàn diễu hành cùng với 1.000 anh hùng trong cả nước tham dự Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới Rơ Mah Klum. Ảnh: Đ.T.
Một lòng theo cách mạng
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tây Nguyên bất khuất, cậu bé người Ja Rai - Rơ Mah Klum đã biết căm thù giặc Mỹ và cái đầu luôn đau đáu tìm cách giúp đồng bào mình đỡ khổ. Năm 1959, Rơ Mah Klum trốn nhà khăn gói lên núi theo cách mạng và được phân về đơn vị vũ trang huyện Chư Pah (tỉnh Gia Lai). Những ngày đầu ông làm liên lạc, học cắm chông, ném lựu đạn rồi tập bắn súng và 3 năm sau, ông được ra trận, lúc đó cái bụng ông “sướng rơn”. Năm 1966, Rơ Mah Klum vinh dự được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Sau ngày đất nước thống nhất, trong niềm hân hoan vui sướng ông vẫn luôn suy tư, đau thắt ruột khi thấy bà con mình vẫn ăn củ mài thay cơm, đời sống còn khó khăn, thiếu thốn. “Dân mình đã đánh thắng giặc Mỹ, bây giờ phải đánh đuổi cái nghèo, cái đói để bà con mình được no cái bụng, trẻ em phải được no cái chữ”. Với quyết tâm ấy, năm 1993, sau khi nghỉ hưu, ông trở về quê cũ...
Góp tay xây làng mới
Được sự hỗ trợ tích cực của Đảng ủy - Ban Giám đốc Công ty 74 (thuộc Binh đoàn 15), ông Rơ Mah Klum đề xuất với Đảng ủy xã Ia Dơk cho một số làng vùng sâu chuyển ra nơi ở mới để vừa có đất, có nước, lại có rừng, thuận lợi cho bà con tập trung sản xuất và ổn định cuộc sống.
Được sự tín nhiệm của chính quyền xã nhưng ông gặp rất nhiều khó khăn trong việc vận động bà con đến nơi ở mới. Để làm gương, ông tiên phong đưa vợ con đến vùng đất mới, rồi đến từng nhà vận động. Ban đầu, ông vận động được 3 đảng viên, 4 cựu chiến binh và 12 gia đình thanh niên đi trước, rồi bà con đồng bào Ja Rai ở 3 làng Ngo, Klá, Ghè theo sau, lập nên làng có tên làng Mới. Khi ấy cũng có một số người chưa quen cuộc sống mới đã tìm cách quay trở về quê cũ. Ông lại vất vả ngược xuôi vận động, kể cả trích số tiền tích lũy được của gia đình giúp đỡ những hộ còn khó khăn.
Trong “cuộc chiến” chống đói nghèo lần này, bên ông còn có cán bộ, chiến sĩ Công ty 74. Họ vừa cùng Klum vận động, vừa giúp bà con san đất làm nhà, hỗ trợ gạo, cá khô, tấm lợp, đào giếng, làm đường, làm nhà rông, xây trường mẫu giáo... giúp bà con dần ổn định cuộc sống.
Sau khi tạm ổn định, ông lại vận động bà con trồng lúa nước. Gia đình ông cũng tiên phong khai hoang 1 ha đất và trồng lúa nước, vụ đầu tiên gia đình ông thu về 3 tấn thóc, đem chia cho bà con cùng hưởng và hướng dẫn cách trồng cho bà con làm theo. Rồi ông cùng với cán bộ, chiến sĩ Công ty 74 hướng dẫn bà con cách trồng cao su, điều... nhờ đó thay đổi bộ mặt của làng Mới, từ một vùng đất hoang hóa, nay trở thành nơi trù phú với hơn 70 hộ dân và gần 550 nhân khẩu. Đường làng, nhà ở được quy hoạch ngay hàng thẳng lối, có lớp học, nhà vệ sinh, chuồng nuôi gia súc bảo đảm vệ sinh môi trường...
Cuộc sống người dân thay đổi từng ngày, gần 100 dân làng được nhận vào làm công nhân cao su với thu nhập ổn định gần 3 triệu đồng/tháng và nhiều hộ giàu lên với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm như gia đình: Rơ Mah Tăm, Rơ Mah Loen, Rơ Mah Jế... Làng có hơn 70% hộ dân có xe gắn máy, 100% hộ dân có phương tiện nghe nhìn và được công nhận là Làng văn hóa cấp tỉnh. Năm 2000, Rơ Mah Klum, người con Ja Rai đầu tiên của Tây Nguyên vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới. Ông đã hiến 2 mảnh đất vườn của mình với tổng diện tích gần 4.000m2 để xây trường học. “Đời mình đã thiếu cái chữ, mình quyết không để con cháu mình đói cái chữ” - Rơ Mah Klum tâm sự.
Ao ước được vào Lăng viếng Bác
Bây giờ, lưng đã còng, tóc đã bạc nhưng ông Klum vẫn ngày ngày đến thăm những gia đình trong làng có hoàn cảnh khó khăn. Niềm vui lớn nhất của Anh hùng Lao động Rơ Mah Klum bây giờ là nhìn thấy đời sống bà con ngày càng khấm khá, trẻ em được đến trường, con cháu xum vầy. Đại gia đình của ông giờ đông đúc với 16 người con cả trai lẫn gái (1 người con ruột và 15 người con nuôi), cùng dâu rể và hàng chục đứa cháu. Những đứa trẻ không cha, không mẹ, người các dân tộc: Ê Đê, Ja Rai, Ba Na được vợ chồng ông đến nhận hoặc tự đem đến nhờ ông bà nuôi hộ. Các con nuôi, con ruột lớn lên được ông dựng vợ gả chồng, cho bò để làm vốn. Cả đời theo cách mạng và chăm lo cho đời sống của người dân, Rơ Mal Klum chưa bao giờ vụ lợi cho bản thân mình.
Suốt một đời theo Đảng làm cách mạng, Klum chỉ ao ước được một lần vào Lăng viếng Bác, được gặp lại những đồng đội cũ và những bà mẹ Việt Nam anh hùng cả đời vì chồng, vì con, vì đất nước và lần này Klum sắp được toại nguyện. Nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, Tập đoàn Mai Linh cùng Hội Cựu chiến binh Việt Nam phối hợp thực hiện chương trình lễ đón 1.000 anh hùng thời đại Hồ Chí Minh về dự đại lễ và Rơ Mah Klum vinh dự được tham gia chương trình này. Ông nói: “Mình rất xúc động khi được cùng 1.000 anh hùng trong cả nước tham dự Đại lễ 1.000 Thăng Long - Hà Nội. Mình rất cám ơn Đảng, Nhà nước, các cơ quan, ban ngành và Tập đoàn Mai Linh đã cho mình cơ hội này”.
ĐỨC TRUNG
