Australia tôn vinh nữ nhạc sĩ âm nhạc cổ điển

Liên hoan âm nhạc cổ điển dành cho các nữ tác giả Australia (Festival of Female Composers) do Đài Phát thanh ABC Classic của Australia tổ chức cho thấy sự gia tăng đáng kể vai trò của nữ nhạc sĩ trong đời sống âm nhạc cổ điển.

Nữ nhạc trưởng (đứng, bên trái) của Dàn nhạc giao hưởng bang Adelaide. Ảnh: ABC
Nữ nhạc trưởng (đứng, bên trái) của Dàn nhạc giao hưởng bang Adelaide. Ảnh: ABC

Theo thống kê lần đầu của ABC Classic vào tháng 9-2015, số tác phẩm của nữ nhạc sĩ chỉ chiếm vỏn vẹn 2,2% thời lượng phát sóng. Con số này khiến đài quyết định đẩy mạnh việc hỗ trợ và quảng bá sáng tác của phụ nữ, bắt đầu bằng một dự án tôn vinh âm nhạc do nữ sáng tác từ năm 2016. Dự án sau đó phát triển thành Festival of Female Composers kéo dài nhiều ngày, trở thành hoạt động trọng tâm trong chuỗi chương trình của đài nhân dịp ngày Quốc tế phụ nữ 8-3. Đây được xem là một trong những lễ hội phát thanh lớn nhất thế giới dành riêng cho âm nhạc của nữ nhạc sĩ.

Theo dữ liệu từ ABC Classic, những tổ chức âm nhạc lớn và hệ thống theo dõi độc lập cho thấy sự gia tăng rõ rệt của nữ nhạc sĩ trong lĩnh vực âm nhạc cổ điển. Trong năm tài chính 2024-2025, số tác phẩm do phụ nữ sáng tác chiếm 15,7% thời lượng phát sóng trên đài và 19% tổng số bản nhạc được phát.

Công chúng cũng ngày càng quen thuộc hơn với tên tuổi của các nữ nhạc sĩ. Theo người dẫn chương trình Vanessa Hughes của đài, mỗi năm trong thời gian diễn ra lễ hội, chương trình thính giả gửi yêu cầu phát nhạc do phụ nữ sáng tác luôn nhận được lượng lớn đề nghị. Từ năm 2019 đến nay, ABC Classic đã phát sóng tác phẩm của 1.294 nữ nhạc sĩ và nhà soạn nhạc phi nhị nguyên giới.

Trong số này, nữ nhạc sĩ Australia Elena Kats-Chernin, tác giả của các tác phẩm như Eliza Aria, Butterflying và Unsent Love Letters, là nữ nhạc có nhiều tác phẩm nhất được phát trên đài ABC Classic trong năm 2025 và đứng thứ 8 trong danh sách các nhà soạn nhạc có tác phẩm được phát nhiều nhất.

Theo bà Catherine Haridy, Giám đốc Điều hành Trung tâm âm nhạc Australia, số lượng dàn nhạc thuê bản nhạc của nữ nhạc sĩ tăng 30% trong vòng 5 năm qua. Trong khi đó, tổ chức quyền tác giả Apra Amcos của Australia và New Zealand ghi nhận số lượng nhà sáng tạo âm nhạc là phụ nữ và giới tính linh hoạt gia nhập tổ chức tăng đều khoảng 5% mỗi năm.

Theo thống kê, tại Australia, năm 2025, số tác phẩm do phụ nữ sáng tác chiếm khoảng 14,5% tổng số tác phẩm được trình diễn, tăng so với mức 11,9% của năm trước. Lần đầu tiên, tỷ lệ này vượt tổng số tác phẩm của 3 nhà soạn nhạc kinh điển Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven và Johann Sebastian Bach trong chương trình biểu diễn của các dàn nhạc. Dẫn đầu là dàn nhạc giao hưởng Melbourne với khoảng 21% chương trình biểu diễn là tác phẩm của nữ nhạc sĩ.

Nhiều nghệ sĩ và tổ chức cũng đang tích cực thúc đẩy sự hiện diện của các nữ nhạc sĩ. Nghệ sĩ sáo Eliza Shephard khởi xướng dự án March of the Women, trong đó mỗi ngày của tháng 3 sẽ phát hành một bản thu âm tác phẩm của nữ nhạc sĩ. Nghệ sĩ bộ gõ Claire Edwardes cũng là người ủng hộ lâu năm đối với các nhà soạn nhạc đương đại, đặc biệt là phụ nữ. Album mới nhất của bà mang tên Dual Attractor giới thiệu tác phẩm của nhiều nữ nhạc sĩ trên thế giới. Song song đó, ABC Classic cũng phát hành loạt album nhiều tập Women of Note, tôn vinh âm nhạc của các nữ nhạc sĩ Australia.

Tin cùng chuyên mục