Khen “cho chúng nó chết”

SGGP
Vừa qua, nhà văn, nhà thơ Trần Đăng Khoa đã có buổi giao lưu với bạn đọc TPHCM. Xung quanh những câu chuyện về cuộc đời, về sáng tác, có một chi tiết được nhà văn kể lại, đó là danh hiệu “thần đồng thơ”.
Ông nói, mãi sau này khi ông đã lớn, người ta mới sử dụng cụm từ đó. Còn khi cậu bé Khoa ở cái tuổi lên 8 lên 10, người ta chỉ gọi là “cậu bé làm thơ”, “em bé làm thơ”. Cũng theo nhà thơ, ngày đó các bậc cha chú, những nhà thơ đi trước, các phụ trách trang thơ, mục thơ, đều rất chủ động bảo vệ các tác giả nhí. Họ không bao giờ khen các cô cậu bé làm thơ ngay trước mặt, mà chỉ bảo cần cố gắng, không tự kiêu. Sau này, ông mới cảm nhận được tình cảm của tiền bối đối với mình...

Nhắc lại chuyện xưa để liên hệ chuyện nay. Ngày nay việc quan tâm bảo vệ những tác giả trẻ hầu như ít còn được quan tâm. Thậm chí còn biến tướng theo hướng ngược lại. Một người viết trẻ nếu có tác phẩm được đánh giá cao, lập tức sẽ có vô số lời khen, hàng loạt những bài báo tâng bốc, nơi nơi tôn vinh thành hiện tượng. Thậm chí, có trường hợp khi khen ngợi tác giả của một cuốn sách về nghiên cứu, người ta tán dương rằng, đây là công trình mà trước đó chưa có nhà nghiên cứu nào làm được. Dù rằng ngay trong sách, tác giả ghi nhận là dựa trên các công trình nghiên cứu của các học giả đi trước.

Cố nhà văn Nguyễn Khải khi còn sống từng nhận xét, kiểu khen như thế là “khen cho chúng nó chết”. Bởi người được khen, nhất là người trẻ, rất dễ bị sa vào ánh hào quang của danh vọng. Nhẹ thì thui chột tài năng, nặng thì ảo tưởng. Cả hai đều đã và đang xảy ra trong đời sống sáng tác trong nước. 

Nhiều cây bút trẻ sau một vài tác phẩm thành công, được tung hô, được tán dương, đã lạc lối. Thay vì nâng cao năng lực sáng tác, họ cứ bám lấy danh vọng những tác phẩm trước đó. Kết quả là sự xuất hiện của những tác phẩm giống nhau, nhàm chán và dĩ nhiên dần dần bị bạn đọc đào thải. Có người vượt qua được, tự cải thiện, tìm hướng đi mới, nhưng phần lớn rơi vào chán nản, suy sụp và rời xa con đường sáng tác. 

Có trường hợp lại lao ngay vào những lĩnh vực, vấn đề quá sức, để rồi khi bị phê phán thì dùng danh tiếng cũ để chống chế, biện hộ. Như trường hợp nhà nghiên cứu trẻ kể trên, sau thành công đầu đã lao vào thực hiện một công trình đồ sộ mà trước đó rất nhiều học giả trong nước vẫn chưa thể hoàn thiện. Điều đáng nói là để thể hiện, anh đã không dựa vào bất cứ ai đi trước mà tự mình làm. Kết quả, tác phẩm ra đời bị đánh giá là sai nghiêm trọng, vi phạm nhiều nguyên tắc cơ bản của nghiên cứu. Trước những lời chê bai, tác giả đã cuốn mình vào một cuộc tranh cãi bất tận và vô nghĩa, bất chấp thực tế những người đầu tư làm sách cho anh đã chán nản, bỏ cuộc.

TƯỜNG VY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Quảng bá phim đặt hàng: Hết thời “hữu xạ tự nhiên hương”

Tư duy bao cấp, xem nhẹ quảng bá, thậm chí chỉ cần làm cho có từng ăn sâu vào không ít đơn vị sản xuất phim nhà nước. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh hiện nay, đặc biệt với sự phát triển của khoa học - công nghệ, bỏ qua quảng bá là tự kéo mình tụt hậu.

Âm nhạc

Phiên bản remix của “Peaches” có gì đặc sắc?

Khi ca khúc “bom tấn” Peaches còn chưa kịp hạ nhiệt, Justin Bieber đã tiếp tục “đe dọa” các bảng xếp hạng bằng việc tung ra một phiên bản remix. Không còn có sự góp mặt của Daniel Caesar và GIVEON, chàng ca sĩ lần này đã bắt tay với những cái tên máu mặt trong làng nhạc thế giới.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Những đầu sách hữu ích nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6-2021, nhiều đơn vị đã giới thiệu đến độc giả nhiều ấn phẩm hữu ích, được xem là tài liệu quý dành cho những người làm trong ngành nghề báo chí, truyền thông cũng như rất phù hợp với các sinh viên đang theo học các ngành báo chí, truyền thông.

Sáng tác

Vợ chồng già

Hai tối nay, không nghe bố đòi uống rượu, bàn ăn đủ người là bố bưng bát lặng lẽ ăn, ăn xong đặt đũa xuống là bố về phòng sớm, chỉ dặn: Linh lát chở con về đi cẩn thận, đầu hẻm mới có cái ổ gà. Lúc chị ghé mắt nhìn thì nghe tiếng tivi nho nhỏ, bố ngồi bó gối trên giường đã mắc mùng. Mẹ bĩu môi, kệ ông ấy đi! Lại giở chứng giở quẻ gì đấy mà!

Mỹ thuật

Triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ tại Pháp

Theo thông tin từ website và fanpage Bảo tàng Cernuschi, từ ngày 16-6 đến ngày 24-10, bảo tàng này hợp tác cùng Bảo tàng Ursuline (Mâcon, Pháp) tổ chức triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ. Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Ursuline, có sự tham gia và hỗ trợ của bà Mai Lan Phương, con gái của danh họa Mai Trung Thứ.