Nghị quyết nêu rõ Thành phố có vị trí chính trị quan trọng sau Thủ đô Hà Nội, là trung tâm kinh tế lớn, đồng thời là trung tâm giao dịch quốc tế và du lịch của cả nước. Yêu cầu chiến lược: Thành phố cần tiếp tục phát huy tính năng động, chủ động để bứt phá.
Nghị quyết xác định Thành phố là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, đóng vai trò đầu tàu và động lực phát triển cho toàn Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cũng như cả nước. Lần đầu tiên nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của Thành phố với phương châm: "Vì cả nước, cùng cả nước".
Mục tiêu phát triển đến năm 2010: Xây dựng TPHCM trở thành đô thị công nghiệp, trung tâm dịch vụ đa ngành chất lượng cao. Đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) cao hơn bình quân chung của cả nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại (tăng tỷ trọng ngành dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao).
Nghị quyết xác định Thành phố là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ; là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và lan tỏa lớn của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
Tầm nhìn đến năm 2020: Xây dựng Thành phố văn minh, hiện đại; từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại của khu vực Đông Nam Á.
Tốc độ tăng trưởng: Yêu cầu giữ mức tăng trưởng GDP cao hơn 1,5 lần mức tăng trưởng bình quân chung của cả nước. Mục tiêu GDP bình quân đầu người đến cuối năm 2020 đạt khoảng 8.500 USD.
Mặt đạt được: Duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đóng góp lớn nhất vào nguồn thu ngân sách quốc gia và GDP cả nước. Từng bước cải thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nâng cấp diện mạo đô thị.
Các "điểm nghẽn": Cơ chế, chính sách và quy định pháp luật hiện hành chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của một đô thị loại đặc biệt.Thiếu các biện pháp mang tính đột phá để phát huy sức mạnh tổng hợp; công tác quản lý, điều hành còn hạn chế. Vốn đầu tư bố trí quá ít so với quy hoạch giao thông; tỷ lệ điều tiết ngân sách cho Thành phố chưa phù hợp.
Nghị quyết tập trung vào 4 nhóm quyền hạn vượt trội nhằm khơi thông nguồn lực:
- Quản lý đất đai: Thành phố được quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa từ 10ha trở lên, phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt. Cho phép HĐND Thành phố quyết định các chính sách ưu đãi về đầu tư, khai thác đất đối với các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).
- Quản lý đầu tư: HĐND Thành phố được quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án nhóm A sử dụng ngân sách Thành phố (thay vì phải trình Trung ương như trước đây). Quyết định áp dụng thí điểm mô hình hợp đồng BT (Xây dựng - Chuyển giao) đối với các công trình, dự án hạ tầng kinh tế - xã hội.
- Quản lý tài chính - ngân sách: Thực hiện thí điểm tăng mức thuế hoặc thuế suất đối với một số hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường (mức tăng không quá 25%). Được phép hưởng 100% số thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp do UBND Thành phố quản lý. Được hưởng số thu từ phí, lệ phí chưa có trong danh mục của Luật Phí và lệ phí.
- Cơ chế ủy quyền và Thu nhập cán bộ: Chủ tịch UBND Thành phố được ủy quyền thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cho Chủ tịch UBND cấp huyện. Thành phố được tự quyết định việc bố trí ngân sách để chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức theo hiệu quả công việc.
Điểm đột phá: Chính thức không tổ chức HĐND cấp quận và cấp phường tại TPHCM.
HĐND TPHCM: Tăng cường quyền giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật và thực hiện nghị quyết trên địa bàn các quận, phường. Thực hiện lấy phiếu tín nhiệm đối với Chủ tịch UBND quận. Quyết định dự toán thu, chi ngân sách, bao gồm cả dự toán ngân sách của các quận trực thuộc.
UBND TPHCM: Thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách cho các quận và phường trực thuộc.
UBND quận và UBND phường: Hoạt động theo chế độ thủ trưởng, thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước, dịch vụ công theo phân cấp, ủy quyền và chịu trách nhiệm trước cơ quan hành chính cấp trên.
TPHCM là đô thị hạt nhân, đóng vai trò cực tăng trưởng của vùng; là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực. Tầm nhìn đến 2045: Trở thành thành phố văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; là nơi hội tụ các định chế tài chính quốc tế và các tập đoàn kinh tế lớn của thế giới.
Thí điểm các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để xây dựng TPHCM thành trung tâm tài chính quốc tế có tính cạnh tranh cao trong khu vực. Hình thành trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI). Trở thành nơi đào tạo nhân lực chất lượng cao của khu vực ASEAN.
- Mục tiêu đến năm 2030
TPHCM là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, văn hoá, giáo dục, khoa học - công nghệ của cả nước, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á.
- Tầm nhìn đến năm 2045
Thành phố phát triển ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của Châu Á; là điểm đến hấp dẫn toàn cầu; kinh tế, văn hóa phát triển đặc sắc, người dân có chất lượng cuộc sống cao.
Nghị quyết 98 quy định 44 nhóm chính sách đặc thù để hỗ trợ TPHCM phát triển. Bên cạnh việc kế thừa các quy định cũ, Nghị quyết này mang tính đột phá khi dành 27 cơ chế, chính sách đặc thù mới chỉ áp dụng riêng cho TPHCM.
Các điểm nổi bật:
Mô hình TOD: Thí điểm phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm cơ sở.
Đất đai: HĐND Thành phố quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa dưới 500ha.
Quy hoạch: Phân cấp cho Thành phố thực hiện điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng và quy hoạch đô thị.
Nhà ở xã hội: Đơn giản hóa thủ tục lập quy hoạch và phê duyệt quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại.
Lĩnh vực ưu tiên: Trung tâm R&D, công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, công nghiệp mạch tích hợp bán dẫn (chip, vi mạch) và dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Ưu đãi đặc thù: Nhà đầu tư chiến lược được tính chi phí R&D bằng 150% chi phí thực tế khi xác định thu nhập chịu thuế và được ưu tiên về thủ tục hải quan, thuế.
Miễn thuế: Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) trong 5 năm cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; miễn thuế thu nhập cá nhân (PIT) cho các chuyên gia, nhà khoa học và cá nhân khởi nghiệp tại Thành phố.
Hỗ trợ tài chính: Hỗ trợ không hoàn lại từ ngân sách Thành phố cho các chi phí ươm tạo dự án đổi mới sáng tạo.
Sở An toàn thực phẩm: Thành lập một cơ quan chuyên môn mới duy nhất cả nước trực thuộc UBND Thành phố.
- Ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho TPHCM tối đa 209.500 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2035 để làm cơ sở quyết định đầu tư.
- Các dự án Metro và TOD được phép thực hiện ngay việc lập, thẩm định, quyết định đầu tư mà không phải làm thủ tục lập chủ trương đầu tư.
- TPHCM được thu và sử dụng toàn bộ (100%) các khoản tiền từ diện tích sàn xây dựng tăng thêm, giá trị tăng thêm của đất và phí cải thiện hạ tầng trong khu vực TOD để tái đầu tư cho Metro và hạ tầng kết nối.
- Thành phố được quyền vay qua trái phiếu hoặc từ các tổ chức tài chính với tổng mức dư nợ không vượt quá 120% số thu ngân sách Thành phố được hưởng theo phân cấp.
- UBND TPHCM được giao quyền tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường cho các dự án Metro trước khi vận hành thử nghiệm.
Sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của TPHCM, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương. Đơn vị hành chính mới sau sáp nhập có tên gọi là Thành phố Hồ Chí Minh.
- Quy mô mới: Sau khi sắp xếp, TPHCM có diện tích tự nhiên là 6.772,59 km² và quy mô dân số hơn 14 triệu người.
- Thời gian hoạt động: Chính thức hoạt động từ ngày 1-7-2025. Thực hiện kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1-9-2025
- Trung tâm Tài chính quốc tế được thiết lập tại TPHCM và Thành phố Đà Nẵng, gồm một hệ thống thống nhất về hoạt động và giám sát, nhưng mỗi thành phố có định hướng phát triển sản phẩm riêng biệt để phát huy thế mạnh địa phương.
- Thành viên được tự do sử dụng ngoại tệ cho các hoạt động thanh toán, chuyển tiền, niêm yết và báo giá trong nội bộ trung tâm và với nước ngoài. Cho phép thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài với các quy định linh hoạt về chuẩn mực kế toán và tỷ lệ an toàn theo chính sách của ngân hàng mẹ.
- Ưu đãi thuế doanh nghiệp: ưu đãi 10% trong 30 năm, miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo cho các ngành nghề ưu tiên.
- Thuế thu nhập cá nhân: Miễn thuế cho các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học làm việc tại đây đến hết năm 2030.
- Cho phép thử nghiệm các mô hình kinh doanh FinTech và đổi mới sáng tạo chưa có quy định pháp luật trong phạm vi và thời gian xác định.
- Áp dụng cơ chế "một cửa" về xuất nhập cảnh; cấp thị thực và thẻ tạm trú lên đến 10 năm cho nhà đầu tư và chuyên gia. Dự án đầu tư tại đây không phải thực hiện lập quy hoạch chi tiết hay cấp giấy phép xây dựng theo quy trình thông thường.
Nghị quyết nhằm tiếp tục mở rộng các cơ chế, chính sách đặc thù cho TPHCM. Nghị quyết 260 có hiệu lực thi hành từ ngày 12-12-2025.
- Thành lập Khu thương mại tự do TPHCM: Đây là điểm mới đột phá nhất, cho phép Thành phố thí điểm các cơ chế vượt trội để thu hút đầu tư, tài chính và dịch vụ chất lượng cao. Doanh nghiệp tại đây được hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) 10% trong 20 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo đối với các ngành như bán dẫn, AI, R&D. Giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm cho các chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại đây. Nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập tổ chức kinh tế mà không cần có dự án đầu tư hoặc IRC trước.
- Mở rộng Danh mục Nhà đầu tư Chiến lược: Nghị quyết bổ sung nhiều loại hình dự án quy mô lớn để thu hút các "đại bàng" công nghệ và tài chính.
- Đột phá về Quy hoạch và TOD: Nghị quyết đơn giản hóa tối đa quy trình quản lý đô thị để đẩy nhanh tiến độ dự án.
- Quản lý Đầu tư và Bộ máy: Cho phép thanh toán cho nhà đầu tư BT bằng quỹ đất hoặc tài sản công, bao gồm cả các dự án ký kết trước khi Luật PPP có hiệu lực nhưng chưa thanh toán xong. Loại trừ hoặc miễn trách nhiệm cho người đứng đầu và người tham gia triển khai Nghị quyết nếu đã tuân thủ đầy đủ quy trình và không vụ lợi nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.
- Tầm nhìn và Mục tiêu chiến lược:
Đến năm 2030: Trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, logistics có vị trí nổi trội ở Đông Nam Á.
Đến năm 2045: Trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của Châu Á; điểm đến hấp dẫn toàn cầu.
Đến năm 2075: Trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới, tăng trưởng xanh và bền vững.
- Luật Đô thị đặc biệt: được xác định là một bước "đột phá của đột phá" về mặt thể chế, nhằm tạo ra một khung pháp lý vượt trội, đồng bộ và ổn định lâu dài cho sự phát triển của siêu đô thị.
Dự thảo đề xuất giao trực tiếp gần 300 thẩm quyền cho chính quyền Thành phố, bao gồm hơn 140 thẩm quyền cho HĐND, 130 cho UBND và hơn 20 cho Chủ tịch UBND Thành phố.
Một điểm đặc biệt là dự luật này được thiết kế để TPHCM có thể chủ động ban hành quy định triển khai ngay mà không cần đợi các nghị định hay thông tư hướng dẫn từ Trung ương.
TPHCM sẽ được quyền tự quyết định tổng biên chế công chức, viên chức tăng thêm đến 20% so với số lượng Trung ương giao và tự cân đối ngân sách để chi trả lương.
Thành phố được quyền thí điểm các mô hình kinh tế mới, giải pháp công nghệ chưa có tiền lệ trong phạm vi kiểm soát. Đi kèm với đó là cơ chế miễn trừ hoặc loại trừ trách nhiệm pháp lý cho cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung nếu tuân thủ đúng quy trình.
Thành phố sẽ lập một Quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, tích hợp đa không gian (ngầm, số, sông nước, biển). Luật cũng kiến tạo mô hình quản trị vùng, cho phép các dự án liên vùng được hưởng cơ chế đặc thù.
