Xóm… chờ !

Không điện, không nước, không trường lớp, không trạm y tế và không có chỗ ở ổn định, đó là những gì đang diễn ra tại xóm Be 18 (ấp 4, tổ 8, xã Mã Đà, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai). Cả xóm chỉ vẻn vẹn có 15 hộ gia đình sinh sống với hơn 80 nhân khẩu. Đa phần là dân tứ xứ về đây lập nghiệp từ năm 1984. Cuộc sống của người dân từ bao đời nay gắn liền với nghề trồng mì, trồng điều và đi rừng. Suốt 25 năm qua, họ sống trong cảnh thiếu thốn đủ bề như thế.

25 năm và “5 không”

Chị Lê Thị Thu Diễm đang chắt chiu từng ca nước để nấu ăn, dù nguồn nước không đảm bảo an toàn vệ sinh

Vượt qua hơn 30km đường rừng từ trung tâm thị trấn Vĩnh An, cuối cùng chúng tôi cũng đến được xóm Be 18 khi đồng hồ đã điểm 11g trưa. Giữa cái nắng như đổ lửa, trên con đường vào xóm chốc chốc lại có vài chiếc xe tải chở hàng hóa vụt qua khiến bụi bay mù mịt vào tận những ngôi nhà lụp xụp bên đường. Niềm nở mời chúng tôi vào nhà, bà Lê Thị Thu Ba (66 tuổi) tâm sự: “Sống ở đây 25 năm rồi mà vẫn không thoát nổi cảnh nghèo, phải chi tui làm biếng, lười nhác chẳng nói gì, đằng này quanh năm cật lực làm đủ mọi thứ nghề mà vẫn nghèo”.

Bà Thu Ba nằm trong số những người đến sinh sống ở đây đầu tiên. Hồi đó bà đi làm công nhân trồng và chăm sóc cây cho Lâm trường Mã Đà. Mãi đến năm 1986, lâm trường đóng cửa khiến bà cùng hàng loạt người khác phải nghỉ việc và chuyển sang trồng khoai mì, trồng điều trên đất của khu bảo tồn thiên nhiên và di tích huyện Vĩnh Cửu cho mượn.

Trong căn nhà tuềnh toàng được lợp bằng tôn ấy đã gần cả chục năm nay bà sống cảnh một mình. Ngày đi làm khoai mì, hái điều, tối về lại một thân một mình vò võ với chiếc đèn dầu leo lét. Bà Ba cho biết, sống ở đây đêm về buồn lắm, nhìn khắp cả xóm chỗ nào cũng tối như mực, không gian im lặng đáng sợ. Nhà nào khá lắm mới có điều kiện dùng bình sạc acquy thắp sáng, còn không xài bằng đèn dầu không à”.

Tờ mờ sáng, anh Nguyễn Văn Hải đã phải xách 2 chiếc thùng đi gánh nước để có đủ nước sinh hoạt trong một ngày. Chỗ gánh nước là một cái hồ rộng được khu bảo tồn thuê máy đào để lấy nước chữa cháy rừng. Nguồn nước không mấy sạch nhưng người dân nơi đây vẫn phải sử dụng làm nước sinh hoạt, nhiều gia đình bí quá dùng luôn vào việc nấu ăn. Sống ở vùng này thi thoảng trời mưa người dân mới có nước sạch để dùng. 

Cả xóm có tới 15 hộ gia đình nhưng chỉ duy nhất mỗi gia đình chị Lê Thị Thu Diễm là cho con học hành đến nơi đến chốn. Trẻ con ở xóm này nếu muốn đi học phải vượt qua gần 30km mới tới điểm trường gần nhất là Trường Mã Đà.

Hoàn cảnh khó khăn, thêm vào đó đi học quá xa lại không có phương tiện khiến không ít gia đình đành phải cho con nghỉ học. “Nhà nghèo nhưng con ham học nên ráng nhịn bớt mọi khoản chi tiêu để có tiền cung cấp cho bọn trẻ”, chị Diễm nói. Chị có 3 đứa con, đứa học lớp 9, đứa lớp 8 và một đứa lớp 6. Cả ba đứa con chị phải thuê chỗ trọ ở gần trường để tiện cho việc học tập.

Sống ở xóm Be18 đã 25 năm, dường như mỗi khi đau ốm hay chuyển dạ, tất cả đều được đặt cược cho sự may rủi. Nhiều người dân ốm đau cũng không có viên thuốc để uống vì trung tâm y tế nằm cách đó hàng chục cây số. Để khắc phục tình trạng này, nhiều người mua thật nhiều loại thuốc khác nhau để đề phòng mỗi khi trái gió trở trời. 

Mong đợi một sự đổi thay

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai tồn tại không ít những xóm 4 không, 5 không. Tại xã Mã Đà, ngoài xóm Be 18 còn có một số xóm như xóm Đồng 4, xóm Rang Rang, xóm C3, xóm Suối Tượng…, hầu hết cuộc sống của người dân nơi đây gặp rất nhiều khó khăn, đang chờ được cải thiện.

Nằm cách trung tâm thị trấn chưa đầy 30km nhưng người dân nơi đây phải chịu cảnh sống hết sức khổ cực. Chỗ ở không ổn định, phải sống trên đất của khu bảo tồn nên nhà cửa được dựng lên rất tạm bợ.

Ngồi nói chuyện với chúng tôi, anh Lê Văn Cẩm, trưởng thôn xóm Be 18,  cho biết: “Cả xóm hiện có tới 15 hộ gia đình và hơn 80 nhân khẩu, đó là số liệu trên sổ sách. Còn số liệu thực sống tại xóm chỉ vài chục người thôi. Đa phần người dân đến đây sinh sống được một thời gian nhưng vì thiếu thốn đủ thứ không trụ nổi nên họ bỏ đi nơi khác sống. Một số bộ phận người dân cố gắng bám trụ lại với xóm vì cùng đường không có tiền để chuyển đi, phần vì họ đang chờ đợi một sự đổi thay nào đó”.

Sống gắn bó suốt 25 năm với xóm Be 18, người dân nơi đây chỉ có một mong ước, đó là “có cái trường cho bọn trẻ đỡ thất học, kéo đường dây điện cho sáng sủa xóm làng và có một miếng đất để yên tâm làm ăn”.

Khoa Nguyễn - Hà Nguyên
(SGGP 12G)

Các tin, bài viết khác