Lâu nay, không ít nơi vẫn xem họp là một biểu hiện của sự tích cực. Một vấn đề có thể được đưa ra nhiều cuộc họp, qua nhiều vòng xin ý kiến, ghi thành nhiều văn bản, nhưng điểm nghẽn cuối cùng vẫn nằm nguyên đó. Hồ sơ tiếp tục chờ, dự án tiếp tục chậm, còn trách nhiệm thì có lúc bị tan ra giữa quá nhiều cơ quan cùng tham gia. Bởi vậy, căn bệnh “họp nhiều, làm ít” không chỉ gây lãng phí thời gian. Đáng ngại hơn, nó tạo ra ảo giác rằng công việc đang được xử lý, trong khi thực chất mới chỉ được bàn luận.
Trong khi bộ máy còn họp, người dân và doanh nghiệp có thể đánh đổi bằng thời gian, chi phí và cơ hội. Vì thế, điều cần giảm không chỉ là số lượng cuộc họp, mà trước hết phải giảm tư duy lấy quy trình làm nơi trú ẩn. Với TPHCM, yêu cầu ấy càng cấp thiết. Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, thành phố có 168 phường, xã, đặc khu và khối lượng công việc rất lớn, từ thủ tục dân sinh đến hạ tầng liên vùng.
Nếu thông tin không thông suốt, thẩm quyền không rõ, một điểm nghẽn nhỏ có thể lan thành sự trì trệ của hệ thống. Những chuyển động gần đây cho thấy thành phố đang đi đúng hướng. Đến nay, TPHCM đã cung cấp trực tuyến 2.042/2.188 thủ tục hành chính, đạt 93,3%; hơn 80% dịch vụ được thực hiện toàn trình.
Trong hơn 1,67 triệu hồ sơ tiếp nhận, tỷ lệ giải quyết đúng hạn vượt 99%. Nhiều thủ tục được rút 30%-50% thời gian; toàn bộ thủ tục liên quan doanh nghiệp được xử lý điện tử. Đây là nền tảng để giảm thủ tục giấy tờ, thời gian chờ đợi và những cuộc họp nhằm hỏi lại thông tin đã có.
Tinh thần ấy cũng được Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh tại hội nghị ký kết quy chế phối hợp giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực HĐND, UBND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố nhiệm kỳ 2026-2031. Đồng chí yêu cầu các cơ quan thực hiện quy chế với trách nhiệm cao nhất và nhắc rõ: “Đã nói được thì phải làm cho được, đã hứa thì phải giữ lời”.
Chỉ đạo này chạm đúng vấn đề của quản trị công: Khi đã nói trước nhân dân, đã ký vào chương trình hay quy chế phối hợp, lời hứa ấy phải được chuyển thành nhiệm vụ, tiến độ và sản phẩm cụ thể.
Chuyển đổi số có thể giúp cắt giảm giấy tờ, theo dõi tiến độ và rõ trách nhiệm, nhưng công nghệ không thể thay thế tinh thần dám làm. Một hệ thống quản lý hiện đại vẫn có thể bị trì trệ nếu cán bộ chỉ cập nhật tình trạng “đang xử lý” mà không xử lý thực chất. Số hóa quy trình phải đi cùng số hóa trách nhiệm: ai đang giữ hồ sơ, vì sao chậm và bao giờ hoàn thành đều phải được nhận diện.
Muốn chấm dứt “nói nhiều, làm ít”, công tác đánh giá cán bộ cũng phải thay đổi. Không thể tiếp tục cào bằng giữa người tạo ra sản phẩm với người chỉ làm đủ thủ tục, giữa người dám quyết với người luôn tìm cách né việc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu lấy sản phẩm, chất lượng, hiệu quả công việc cùng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo; đồng thời phải thay thế kịp thời cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm. Tất nhiên, yêu cầu cán bộ dám làm phải đi đôi với cơ chế bảo vệ người hành động vì lợi ích chung. Giao quyền phải kèm nguồn lực; giao trách nhiệm phải đi cùng hành lang pháp lý và cơ chế kiểm soát minh bạch.
“Đã hứa thì phải giữ lời” vì thế không chỉ là phẩm chất cá nhân mà phải trở thành kỷ luật công vụ. Chấm dứt “họp nhiều, làm ít” suy cho cùng là trả công việc về đúng giá trị của nó: đã nhận trách nhiệm thì phải làm đến nơi, đã cam kết trước dân thì phải tạo ra kết quả.
