Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa chính thức có bản góp ý xung quanh dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Theo đó, dự án này còn nhiều nội dung chưa rõ ràng và chưa mang tính thuyết phục cao.
Nhà đầu tư chịu nhiều rủi ro
Theo VCCI, Nhà nước đang có chính sách mở rộng và phát triển quyền tự do kinh doanh và thu hút vốn đầu tư từ nhân dân. Tuy nhiên, một số quy định của dự thảo sẽ gián tiếp làm giảm hiệu quả chính sách trên.
Chẳng hạn, nếu áp dụng tính thuế đối với tiền gửi tiết kiệm, người dân dễ sẽ rút vốn mua vàng, mua bất động sản để đầu cơ. Người dân cũng có cách khác là có thể bỏ tiền ra để cho vay, mua chứng khoán để hưởng lợi tức.
Như vậy, điều luật này ra đời không những không đảm bảo được nguồn thu thuế cho Nhà nước mà còn làm ảnh hưởng tới hành vi kinh doanh của người dân.
Ngoài ra, việc đánh thuế vào phần gửi tiết kiệm, nếu không có biện pháp thu thuế có hiệu quả, càng dễ bị vô hiệu bởi người gửi có thể chia nhỏ số tiền gửi, phân tán gửi ở nhiều ngân hàng khác nhau.
Một điểm bất cập nữa là việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vốn và thuế chuyển đổi, chuyển nhượng bất động sản.
Theo dự thảo, hai loại kinh doanh này được áp cùng một mức thuế khá cao là 25%. Theo đánh giá của VCCI, việc áp thuế cao như vậy sẽ ảnh hưởng nặng nề tới thị trường kinh doanh bất động sản và thị trường vốn - hai thị trường quan trọng đối với nền kinh tế của nước ta - mà hiện nay, mới đang trong quá trình đưa vào hoạt động có tổ chức, bởi người dân sẽ sử dụng vốn cho mục đích khác.
Điểm cần lưu ý là các cá nhân tham gia vào hoạt động kinh doanh này luôn phải đối mặt với mạo hiểm và thua lỗ. Tuy nhiên, theo dự thảo thì việc áp thuế lại đương nhiên áp dụng trực tiếp khi các chủ thể này thực hiện các giao dịch.
Như vậy, trong quan hệ này, Nhà nước là chủ thể an toàn nhất trong khi cá nhân kinh doanh lại là người phải chịu rủi ro và thiệt thòi.
Thấp nhất phải từ 5 triệu đồng/tháng
Khởi điểm tính thuế được coi là tiêu điểm của dự án luật. Trên thực tế, hiện chưa có nghiên cứu chính thức nào công bố về mức thu nhập bình quân chịu thuế ở nước ta.
Nếu không có số liệu chính xác về mức thu nhập mà đưa ra các mức như trong dự thảo sẽ gây ảnh hưởng tới thu nhập và hành vi nộp thuế cũng như kinh doanh của người dân.
Bên cạnh đó, dựa trên mức trượt giá từ nay đến năm 2009 thì mức khởi điểm tính thuế 4 triệu đồng là thấp. Theo VCCI, mức khởi điểm thấp nhất nếu có thể cũng phải từ mức 5 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, nếu mức 5 triệu đồng/tháng có thể coi là “được” với người Việt Nam thì đối với người nước ngoài lại là thấp (áp dụng chung một mức thuế cho cả cá nhân trong và ngoài nước).
So với cá nhân trong nước, hầu hết người nước ngoài có mức thu nhập cao hơn nhiều. Nếu áp dụng cùng một công cụ quản lý thuế thì người nước ngoài phải đóng thuế với mức khởi điểm thấp hơn so với các quy định hiện hành (khởi điểm 8 triệu đồng/tháng).
Điều này liệu có khuyến khích người nước ngoài là các chuyên gia giỏi đến Việt Nam làm việc, kinh doanh, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh, thu hút đầu tư, công nghệ gay gắt như hiện nay?
Bên cạnh đó, không có sự rõ ràng giữa biểu thuế toàn phần và biểu thuế lũy tiến và dễ dẫn đến việc cá nhân bị tính thuế hai lần, đây là điều cần tránh trong các đạo luật thuế.
HÀ MY
