Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã gợi mở cách giải quyết, quá trình tăng tốc của bản nghị quyết “xương sống” này trong thực tế ở TPHCM, như về thể chế, xung đột giữa luật mới và thực tiễn quản lý. Năm 2026, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 và Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực trong khi Nghị định hướng dẫn mới được ban hành trong quý 1, nên cả năm 2026 sẽ là giai đoạn chuyển tiếp mà không có cơ chế nào hoàn toàn rõ ràng.
Khoảng cách giữa “ngân sách mục tiêu” với “ngân sách kế hoạch” thực sự, tức đã bố trí vốn theo chỉ tiêu tổng (để đạt tỷ lệ 4,16% ngân sách) nhưng thực tế lại chưa có đủ dự án, chương trình cụ thể. Đó là chưa kể khả năng hấp thu vốn thấp bởi các dự án đầu tư công trong lĩnh vực khoa học, công nghệ có quy trình phê duyệt kỹ thuật phức tạp hơn hạ tầng thông thường, từ thẩm định công nghệ đến bản quyền phần mềm, tiêu chuẩn bảo mật.
Ngoài ra, thị trường cung ứng thiết bị công nghệ thông tin bị phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế, dẫn đến rủi ro chậm giao hàng. Những điều đó dẫn tới hệ quả: gần 60% tổng vốn vẫn đang “nằm yên” ở các tầng ngân sách trung gian trong khi quý 1 đã kết thúc. Tại TPHCM, những doanh nghiệp tư nhân lớn còn hờ hững, chưa tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương một cách hệ thống.
Thực tế, chiến dịch làm sạch dữ liệu đang là nhiệm vụ khó khăn nhất của quý 2 và cả năm 2026 bởi đó thực chất không phải là vấn đề kỹ thuật, mà là vấn đề quản trị nội bộ. Do đó, để “con tàu 57” thật sự tăng tốc và về từng ga đúng hẹn, phục vụ xã hội hiệu quả, ngay trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, những nguyên tắc lõi và cơ chế ưu đãi về chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược nên được bổ sung để nền tảng thể chế vững chắc hơn, khung pháp lý hoàn thiện hơn.
Trong bố trí tổng vốn, thay vì phê duyệt ngân sách theo danh mục chi tiết đầu vào, nên xem xét cơ chế phê duyệt theo mục tiêu đầu ra định lượng (tỷ lệ dữ liệu chuẩn hóa, số giao dịch trên sàn công nghệ, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến). Để làm sạch dữ liệu, cùng lúc sàng lọc dữ liệu vật lý, kiến trúc dữ liệu theo khung mà TPHCM đã ban hành, chúng ta cần “dữ liệu có chữ ký” - mỗi tập dữ liệu có người chịu trách nhiệm được đặt tên, ngày cập nhật, và người phê duyệt. Áp lực xã hội sẽ hiệu quả hơn nhiều so với văn bản nhắc nhở chỉ mang tính hành chính. Đơn vị nào hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu trước tiến độ sẽ được ưu tiên phân bổ ngân sách số hóa và ghi nhận trong đánh giá thi đua. Ngược lại, đơn vị nào không hoàn thành, sẽ bị cắt giảm ngân sách vận hành hệ thống công nghệ thông tin.
