Có thể nói, việc đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng mỗi năm là hướng điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng và sức mua suy giảm. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực cho hộ kinh doanh quy mô nhỏ mà còn tạo dư địa để khu vực kinh tế này duy trì hoạt động, ổn định việc làm và tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế.
Theo thống kê của Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025, cả nước có khoảng 4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước. Riêng năm 2025, số thu thuế từ khu vực này đạt gần 33.000 tỷ đồng, tăng gần 38% so với năm 2024. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp được thống kê phần lớn lại là doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Thực tế, doanh nghiệp siêu nhỏ về bản chất không khác nhiều so với hộ kinh doanh, bởi quy mô nhỏ, năng lực quản lý và nguồn lực tài chính còn hạn chế.
Do đó, hiện nay, chính sách nên có sự hỗ trợ nhất định để tạo điều kiện cho khu vực kinh tế này phát triển, trong đó nâng ngưỡng doanh thu phải chịu thuế sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, tạo điều kiện để họ tích lũy và mở rộng hoạt động.
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh, việc tăng ngưỡng doanh thu phải chịu thuế cũng giúp giảm các chi phí hành chính, kế toán. Đơn cử, chỉ tính phí duy trì máy tính tiền hay hóa đơn điện tử cũng ước tiêu tốn khoảng 15 đến 20 triệu đồng mỗi năm. Đồng thời, chính sách này cũng xóa bỏ “vùng trũng” thuế.
Nếu như trước đây, ngưỡng thuế thấp khiến nhiều hộ kinh doanh không muốn lên doanh nghiệp vì sợ gánh nặng thuế và thủ tục phức tạp, thì giờ đây việc nâng ngưỡng chịu thuế sẽ gián tiếp khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp và hoạt động chuyên nghiệp hơn thông qua tạo sự công bằng về lợi ích khi có cùng ngưỡng ưu đãi thuế.
Ở góc độ Nhà nước, việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm được Bộ Tài chính dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước mỗi năm khoảng 7.000 tỷ đồng. Nhưng nếu nhìn ở khía cạnh vĩ mô, lợi ích lâu dài sẽ nhiều hơn khi chúng ta nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn. Do đó, dù làm giảm thu ngân sách trước mắt, nhưng giúp “khoan sức dân”, tạo điều kiện cho các cơ sở kinh doanh tồn tại và phát triển lớn mạnh hơn để đóng góp trong tương lai.
Đây cũng là một trong những giải pháp cụ thể để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Bên cạnh đó, việc nâng ngưỡng mức doanh thu chịu thuế cũng giúp cơ quan thuế giảm bớt gánh nặng áp lực quản lý, từ đó có thể tập trung nguồn lực để quản lý các đối tượng có doanh thu lớn, giảm chi phí hành chính thu đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ có số thuế không đáng kể.
Đáng chú ý, cùng với đề xuất tăng ngưỡng doanh thu phải chịu thuế thì còn có đề xuất giao Chính phủ quyền chủ động điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế. Cách tiếp cận này phù hợp trong bối cảnh mới, giúp cơ quan điều hành linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh chính sách khi cần thiết.
Tựu trung, việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm không chỉ tác động đến hộ kinh doanh mà còn nằm trong chiến lược tổng thể để khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Vấn đề còn lại đáng phải chú ý là về khâu quản lý và kiểm soát thuế, đòi hỏi cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để tránh tình trạng trường hợp doanh nghiệp “chia nhỏ” ở yếu tố pháp nhân và doanh thu thực tế để nhằm lách luật, trốn thuế khi để mức doanh thu chỉ ở ngưỡng dưới 1 tỷ đồng/năm.
