Hành trình 50 năm sáng tạo và phát triển

Dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm

Trong hành trình 50 năm phát triển, mỗi bước trưởng thành của EVNHCMC đều gắn chặt với từng giai đoạn phát triển của thành phố. Mỗi dấu mốc không chỉ là kết quả của nỗ lực nội tại, mà còn là sự đáp ứng kịp thời, đặc biệt là đi trước những yêu cầu ngày càng cao của một đô thị đặc biệt.

Ngay sau tiếp quản năm 1975, ngành điện thành phố bước vào một thời kỳ đặc biệt khó khăn. Trong điều kiện thiếu vốn, vật tư, nguồn lực kỹ thuật, việc đảm bảo điện phục vụ sản xuất và đời sống sau chiến tranh là một nhiệm vụ hết sức nặng nề. Chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần và bản lĩnh của những người công tác trong ngành điện thành phố đã được khẳng định. Không trông chờ, không lùi bước, các thế hệ cán bộ, công nhân viên đã chủ động khôi phục từng tuyến đường dây, từng trạm biến áp, tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có để duy trì hệ thống vận hành. Đó là thời kỳ đặt nền móng - không chỉ khôi phục và nâng cấp hệ thống hạ tầng điện, mà quan trọng hơn là nền móng về động lực phát triển: dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm.

Bước sang thời kỳ đổi mới, nhu cầu điện tăng trưởng nhanh, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống điện vốn còn nhiều hạn chế. Ngành điện thành phố đã trình UBND thành phố thông qua phương án huy động nguồn lực xã hội bằng chương trình phụ thu tiền điện là một quyết định mang tính bước ngoặt. Đây không chỉ là giải pháp về tài chính, mà còn là biểu hiện của một cách tiếp cận mới - chủ động, linh hoạt, bám sát thực tiễn. Nhờ đó, nguồn lực đầu tư được bổ sung đáng kể, tạo điều kiện để cải tạo và mở rộng lưới điện, nâng cao năng lực cung cấp. Hệ thống điện thành phố từng bước chuyển từ trạng thái thiếu hụt sang chủ động đáp ứng nhu cầu phát triển. Đồng thời, việc tiếp nhận các nguồn điện lớn như thủy điện Trị An (từ năm 1988) và hệ thống truyền tải 500kV Bắc - Nam (từ năm 1994) đã tạo ra bước nhảy vọt về năng lực cung cấp điện cho TPHCM và khu vực phía Nam.

Những dấu ấn đặc biệt

Một dấu ấn đặc biệt trong giai đoạn này là chương trình điện khí hóa nông thôn. Điện được đưa về các khu vực Cần Giờ, Củ Chi và toàn bộ khu vực ngoại thành, góp phần làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống. TPHCM trở thành địa phương hoàn thành sớm nhất mục tiêu điện khí hóa - một thành tựu có ý nghĩa kinh tế, xã hội sâu sắc và lâu dài.

Khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường, yêu cầu đối với ngành điện không còn dừng lại ở việc “có điện”, mà phải “có điện chất lượng cao, ổn định và hiệu quả”. Việc chuyển đổi mô hình hoạt động sang doanh nghiệp hạch toán độc lập vào năm 1995 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới. Trong giai đoạn 1995-2020, EVNHCMC tập trung phát triển và từng bước hiện đại hóa hệ thống, tiếp cận công nghệ tiên tiến và nâng cao năng lực quản trị. Những công trình tiêu biểu như trạm 220kV GIS Tao Đàn, hệ thống cáp ngầm đã góp phần giải quyết tình trạng quá tải, đồng thời đặt nền móng cho việc phát triển lưới điện đô thị theo hướng hiện đại, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu mỹ quan và phát triển bền vững của thành phố. EVNHCMC còn chủ động học hỏi kinh nghiệm quốc tế, tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến trong vận hành và quản lý. Đây là giai đoạn EVNHCMC chuyển từ tư duy “vận hành hệ thống” sang “quản trị hệ thống” - một bước chuyển quan trọng về chất, tạo tiền đề cho những bước phát triển cao hơn sau này.

Từ năm 2010, với việc nâng cấp từ công ty thành tổng công ty đã đánh dấu bước trưởng thành toàn diện của EVNHCMC. Đây không chỉ là sự thay đổi về quy mô tổ chức, mà là bước chuyển về tư duy phát triển, về năng lực quản trị và tầm nhìn chiến lược. Giai đoạn 2010-2015 là thời kỳ tăng tốc mạnh mẽ. Hệ thống lưới điện được đầu tư đồng bộ, hiện đại, phục vụ hiệu quả cho các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao - những động lực tăng trưởng quan trọng của thành phố.

Các công nghệ tiên tiến như SCADA/DAS/DMS, GIS, sửa chữa điện nóng được triển khai rộng rãi, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và năng suất lao động. Đặc biệt, việc thành lập Trung tâm Chăm sóc khách hàng ngành điện đầu tiên của cả nước hoạt động 24/7 vào năm 2012 đã tạo ra bước chuyển căn bản trong tư duy phục vụ, từ “cung cấp điện” sang “phục vụ dịch vụ điện”.

Một dấu ấn giàu ý nghĩa khác là vào tháng 4-2015, EVNHCMC đã hoàn thành dự án kéo cáp ngầm đường dây 22kV vượt biển với chiều dài 5.874km, đưa điện lưới quốc gia “phủ sóng” xã Thạnh An, huyện Cần Giờ (trước đây) nhằm phát triển kinh tế - xã hội địa phương và cải thiện đời sống người dân xã đảo.

Tiên phong trong kỷ nguyên số

Từ năm 2020, bước vào kỷ nguyên số, EVNHCMC đứng trước một yêu cầu mang tính sống còn: phải chuyển đổi để thích ứng và phát triển. EVNHCMC đã chủ động triển khai chuyển đổi số toàn diện, xây dựng lưới điện thông minh, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Hệ thống điều khiển từ xa, trạm biến áp không người trực, tự động hóa lưới điện tích hợp các nguồn điện phân tán được triển khai đồng bộ.

Kết quả là tổn thất điện năng giảm sâu; độ tin cậy cung cấp điện thuộc nhóm dẫn đầu khu vực; 100% dịch vụ điện được cung cấp trực tuyến; 100% khách hàng được lắp công tơ điện tử đo xa. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả kỹ thuật, mà còn cho thấy một sự chuyển đổi toàn diện về phương thức quản trị và cung cấp dịch vụ. Đặc biệt, EVNHCMC đã góp phần nâng cao chỉ số tiếp cận điện năng của Việt Nam trên trường quốc tế, khẳng định vị thế của ngành điện trong tiến trình hội nhập.

Từ sau tháng 7-2025, việc cung cấp điện cho một siêu đô thị hơn 14 triệu dân đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới: không gián đoạn, không rủi ro, có dự phòng lớn và khả năng phục hồi nhanh. Hệ thống điện phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất, phục vụ cho các trung tâm tài chính, công nghệ, y tế, giao thông thông minh - những cấu phần cốt lõi của một đô thị hiện đại.

Trước yêu cầu đó, EVNHCMC xác định rõ: điện luôn phải đi trước. Trước hết, cần xây dựng lưới điện thông minh, không chỉ dừng ở tự động hóa, mà phải tích hợp cơ sở dữ liệu số, kết nối với hệ sinh thái đô thị thông minh, trở thành một phần của hạ tầng số TPHCM. Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số một cách toàn diện và thực chất. EVNHCMC phải vận hành như một doanh nghiệp công nghệ số toàn diện, trong đó dữ liệu là tài sản cốt lõi, công nghệ là công cụ điều hành và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển. Thứ ba, đảm bảo an ninh năng lượng đô thị với độ tin cậy cao, không để xảy ra gián đoạn trong bất kỳ tình huống nào. Thứ tư, thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, chuyển đổi năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Thứ năm, xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, những con người có tư duy số, năng lực quản trị hiện đại và khả năng làm chủ công nghệ.

50 năm là một chặng đường đáng tự hào nhưng phía trước là một hành trình mới với yêu cầu cao hơn, thách thức lớn hơn và khát vọng tạo ra giá trị lớn hơn. EVNHCMC cam kết rõ ràng và nhất quán: giữ vững dòng điện cho thành phố hôm nay và kiến tạo nền tảng năng lượng bền vững cho siêu đô thị của tương lai.