Hoang dã thành... “dã hoang”?

Du lịch sinh thái là một trong những dạng du lịch thu hút nhiều khách tham quan, đặc biệt rất được nhân dân và chính quyền các địa phương hết sức ủng hộ. Nhưng có nơi người ta nhân sự hoang dã của loại hình du lịch này mà “bày trò”… “dã hoang”!

Hoang dã

Rời quốc lộ 91 bên chân cầu Mống (cách Rạch Sỏi, TP Rạch Giá, Kiên Giang 7 cây số), chúng tôi lái xe gắn máy trên con lộ nhỏ nửa ngoài tráng xi măng, nửa trong lồi lõm đất đỏ, để đến Vườn cò Phước Chung (xã Mong Thọ B huyện Châu Thành tỉnh Kiên Giang). Bước qua chiếc cầu gỗ dây văng khá xinh nhưng đã cũ, bắc ngang con kinh rộng 30 thước là vào khu vực vườn cò, nơi có quán cà phê nho nhỏ. Chín giờ sáng mà tiếng cò kêu râm ran khắp khu vườn. Thằng bé cháu chủ vườn thấy khách lầm lũi đi sâu vô vườn, nhanh chân bước theo, giải thích: “Giác này còn vậy chớ chừng 5 giờ chiều tới 5 giờ sáng thì ì xèo tiếng chim và chúng bay trắng trời”.

Cò đang trở thành đặc sản ở xã Mong Thọ B. Ảnh: T.L.

Chị Trần Kim Phượng, vợ chủ vườn bán quán cà phê cho biết, vườn mới đưa vào khai thác du lịch từ 4 năm nay, sau khi chồng chị, anh Quách Thanh Hồng, mua miếng đất rộng 5ha toàn cây trầm thủy, không canh tác lúa được, chỉnh trang lại. Trước đó, miếng đất này toàn tràm, còn cò thì vô số kể. Chính vì vậy mà tràm mỗi ngày một tàn lụi.

Để giữ cò, anh Hồng chia mảnh đất làm hai lô, một lô gầy lại tràm nội địa, lô kia trồng rặt bình bát. Lý giải cho việc trồng bình bát chứ không trồng tre như các vườn cò khác, anh Hồng “bật mí”: bình bát là loại cây rất thích hợp cho cò ở, nhất là nó chịu được phân cò. Tất cả đều ngâm chân trong làn nước màu trà, ăn thông với mấy con kinh bên lối đi nhỏ tráng xi măng. Cây xanh tốt, vừa giữ chân cò, vừa giúp chúng ngày càng sinh sôi nảy nở. Đến nay, đã có trên 15 ngàn con. Nhưng, đâu chỉ có cò, vườn ngày càng thu hút thêm các loại lông vũ khác tới vầy đàn. Nào cồng cộc, bồ nông, diệc, diệc lửa, diệc mốc, trích, trích cồ, trích ré, cúm núm, bìm bịp cùng rất nhiều vạc.

Khung cảnh hoang sơ của vườn tạo cảm giác thích thú cho bất cứ ai yêu mến thiên nhiên. Phá tan sự yên ả của khu vườn là tiếng chim cò chiêm chiếp kêu vang. Anh Hồng nói, trước 1975, đây là khu vườn đào, có một nền chùa. Không ai chăm sóc, đào ngày một tàn lụi, tràm ngày một lấn rộng. Với địa thế này, địa phương đã chọn làm căn cứ chiến đấu chống Mỹ. Cách vườn đào 500 thước, theo đường kinh Láng Tượng (do voi đi mà thành), có đám lá tối trời. Đó là ưu thế chiến lược giúp chiến sĩ ta công thủ vẹn toàn. Sau năm 1975, căn cứ bỏ hoang, chim cò dần tụ hội.

Vườn cò Phước Chung là vườn chim hiếm hoi của tỉnh Kiên Giang, thu hút khách từ các địa phương lân cận như Cần Thơ, Long Xuyên (An Giang), Hà Tiên, đông nhất là thành phố Rạch Giá. Bên lô tràm có ong mật tự nhiên. Tháng giêng, tháng 2 âm lịch tràm nở bông, ong về đóng chừng 20 ổ. Từ tháng 7 tới tháng 10, nước lên, vườn càng thêm hấp dẫn. Nước ngập xanh các cánh bèo cám, bèo tai tượng quấn quanh các chân tràm, chân bình bát. Để thu hút thêm khách, năm nào anh Hồng cũng cải tạo, nâng cấp vườn, tốn phí chừng 5 tới 10 triệu đồng. Anh không thể hoàn chỉnh toàn bộ khu vườn như mong muốn vì vốn liếng còn eo hẹp, một phần vì đường vào còn khó khăn. Khi con lộ đã được tráng xi măng, theo kế hoạch, vào năm 2009, anh sẽ bắt tay xây dựng thành vườn du lịch sinh thái, có đài quan sát hẳn hoi.

“Dã hoang”?!

Tum lá dọc lối đi, nơi khách du lịch “thưởng thức” thịt cò ở quán anh Hồng. Ảnh: P.S.L.

Đó là chuyện tương lai, còn bây giờ, ngày thường vườn cò thưa thớt khách. Nhưng hễ tới thứ bảy, chủ nhật hoặc ngày lễ, thời tiết tốt, hai ba trăm khách đến vườn.

Trong đợt lễ Quốc khánh 2-9 năm ngoái, mỗi ngày vườn đón bốn - năm trăm khách đến tham quan, vui chơi và nghỉ ngơi. Rảo bước quanh khu vườn rậm rạp, nghe tiếng chim cò chiêm chiếp, nhìn bóng chúng chập chờn quạt cánh rợp mát bóng cây, thật thú vị. Càng thích thú hơn, rải rác dọc theo các lối đi là 11 tum lá, sàn lót vạt tre xây cất khá đẹp mắt. Đó là nơi khách có thể ghé vào, xếp bằng tròn trên chiếu chờ thưởng thức những đặc sản cò.

Chị Phượng “tiếp thị” với chúng tôi những món này, gồm: cò ướp chao chiên 25.000 đồng, cò chiên hoặc khìa 25.000 đồng, cò xào củ hành 50.000 đồng – 60.000 đồng/dĩa, cò nấu cháo đậu xanh 70.000 đồng – 100.000 đồng/nồi. Món cháo mắc tiền nhất vì phải bằm 2 hoặc 3 con cò mới ngon. Riêng cò nguyên con 25.000 đồng để khách mua… đem về. Đã từng ăn thịt cò, tôi chê nó chẳng ngon lành gì. Anh Hồng nhanh miệng cắt nghĩa, đó là vì tôi ăn thịt cò lớn. Còn ở đây anh chỉ dùng cò ra ràng làm thịt. Anh chắc lưỡi “diễn tả”: thịt cò này ngon, ngọt, mập, béo và mềm như thịt bồ câu ra ràng. Anh chỉ bắt làm thịt cò trắng (cò trâu, mỏ đen), cò cá (mỏ nhọn màu đen), riêng cò ruồi (cò ngà, cò mỏ ngà không nhọn) là loại ít mỡ để dành nuôi.

Lý giải cho việc “tàn sát” cò của mình, anh Hồng nói theo quan sát của riêng anh, từ tháng giêng tới tháng 5 là cò đẻ, sau thời gian bình bát rụng lá, vừa đâm tược lại. Cò đẻ một ổ tối đa 3 con. Khi tôi hỏi: theo các cứ liệu khoa học, theo nhiều chủ vườn cò, việc bắt cò ra ràng sẽ khiến cò bỏ đi, anh Hồng khẳng định: chỉ cần bị phá ổ một lần, cò dứt khoát dời đi chỗ khác, không bao giờ về làm ổ trên cây đó nữa.

Vì vậy, những cây nào yên ổn thì cò rủ nhau về làm tổ rất đông. Nhưng bí quyết là phải biết bắt vào lúc nào để không động ổ. Đó là vào giác 9 giờ sáng tới 1 giờ trưa. Thời điểm này cò đi ăn, bắt con sẽ không bị động đến chúng. Ổ cò có 3 con, bắt 2 con, chừa 1 con, ngoài giúp cò mẹ có điều kiện nuôi con tốt, còn nhằm “giảm tải” cho cây. Anh Hồng “khoe” thêm “thành tích”: các anh đâu biết Vườn cò Bằng Lăng (Thốt Nốt, TP Cần Thơ) còn mua cò từ đây đem về bán cho du khách!

Rời Vườn cò Phước Chung, lái chiếc Magic trên con đường gập ghềnh đất đá lổn nhổn, tâm trạng của chúng tôi cũng mấp mô bao điều suy nghĩ, không biết thế giới hoang dã và lòng người (cả chủ và khách tham quan) phải chăng cũng đã “dã hoang” khi cứ vô tư tiêu diệt đàn cò theo kiểu như thế? 

PHÙ SA LỘC

Các tin, bài viết khác

Cuộc thi phóng sự - ký sự báo chí Người tốt - Việc tốt

Anh nông dân “mê” hiến máu

Quanh năm chân lấm tay bùn với ruộng đồng, nhưng anh Văn Sinh (49 tuổi, ở thôn Tân Xuân Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế) vẫn nhiệt thành vận động mọi người hiến máu tình nguyện. Trong thời điểm dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, anh nỗ lực cùng mọi người duy trì ngân hàng máu sống của thôn để kịp thời cứu người bệnh vượt lằn ranh sinh tử.

Ảnh

Những mảnh đời trên phố

Không biết rằng, những ngày này, khi thành phố thực hiện giãn cách xã hội, vắng người trên phố, liệu cuộc sống của những phận người mưu sinh ấy như thế nào… Hy vọng ai nấy đều ổn!

Video

Điểm tin SGGP Online ngày 25-7-2021

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Phan Văn Mãi: Quyết liệt giãn cách, nhưng cũng chuẩn bị tâm thế cho tình huống xấu hơn; Bộ Y tế yêu cầu đình chỉ ngay cơ sở tiêm chủng vaccine Covid-19 không an toàn; Thêm 3 triệu liều vaccine Moderna từ Mỹ đến TPHCM và Hà Nội; 0g ngày 26-7: Có điểm thi tốt nghiệp THPT đợt 1, Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả đối sánh điểm thi; Tăng mức trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng… là những nội dung đáng chú ý có trong Điểm tin SGGP Online ngày 25-7-2021.