Sách trở thành một phần trong không gian sống
Khác với những năm trước, Hội sách Thiếu nhi TPHCM năm 2026 được mở rộng tại nhiều địa bàn trên toàn thành phố. Theo đó, hội sách sẽ được chính thức khai mạc vào sáng 26-6 tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM (số 69 Lý Tự Trọng, phường Bến Thành) cùng hàng loạt hoạt động hưởng ứng tại khuôn viên Aeon Mall - Sora Gardens (Lô C19, đường Hùng Vương, phường Bình Dương) và Nhà truyền thống cách mạng (số 1 Ba Cu, phường Vũng Tàu). Hội sách còn được tổ chức tại Đường sách TPHCM, Đường sách Thủ Đức và Không gian sách Củ Chi.
Đặc biệt, Hội sách Thiếu nhi TPHCM năm 2026 sẽ có 7 chuyến xe thư viện số lưu động lăn bánh đến các địa bàn ngoại thành như Cần Giờ, Hóc Môn, Nhà Bè, Xuân Thới Sơn, Tân Vĩnh Lộc và các xã vùng sâu tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây như Hồ Tràm, Đất Đỏ, Xuyên Mộc. Không chỉ mang theo sách, các chuyến xe còn tổ chức kể chuyện theo sách, sân khấu hóa tác phẩm văn học, trải nghiệm công nghệ số, trò chơi giáo dục và hoạt động kỹ năng sống...
Hội sách còn dành một không gian đáng kể - nơi các bạn nhỏ đọc sách, vận hành robot, khám phá mô hình nhà thông minh và tìm hiểu về lịch sử loài người. Sự kết hợp giữa văn hóa đọc truyền thống và công nghệ hiện đại giúp trẻ rèn luyện tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng trong kỷ nguyên 4.0.
Tuy nhiên, theo bà Phạm Thị Yến, Phó trưởng Phòng Báo chí xuất bản, Sở VH-TT TPHCM, trong bối cảnh hiện nay, khi thiết bị công nghệ hiện đại lẫn nền tảng mạng xã hội dần đi sâu vào đời sống, khả năng tiếp cận hội sách, lễ hội sách quy mô cấp thành phố đối với thanh thiếu nhi ở các khu vực xa trung tâm gặp nhiều khó khăn. Việc mở rộng phạm vi tổ chức hội sách, từ trung tâm đến địa bàn chung cư, phường xã là những nỗ lực đưa sách trở thành một phần trong không gian sống hàng ngày của nhân dân nói chung và trẻ em nói riêng.
Với chủ đề “Em vui đọc sách, học bao điều hay”, bà Phạm Thị Yến cho biết, ngoài kỳ vọng hội sách sẽ là một không gian “giao dịch” về sách, ban tổ chức còn hy vọng đây là không gian để trẻ có thể “vừa vui, vừa chơi, vừa đọc và vừa học với sách”. Điều này đã được thử nghiệm thành công với mô hình “Hội sách khuyến đọc” tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái, TPHCM) thời gian qua. Tại Hội sách Thiếu nhi năm 2026, mô hình này tiếp tục lan tỏa đến chung cư ở một số phường An Lạc, phường Diên Hồng, phường Cát Lái hay không gian đọc sách tại bệnh viện, công viên và Nhà tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Võ Thị Sáu tại xã Đất Đỏ.
“Hội sách mong muốn giúp hình thành thói quen đọc sách chủ động và bền vững cho các em từ nhỏ và ngay tại không gian sống của trẻ. Đồng thời tạo ra sợi dây liên kết, khuyến khích các bậc phụ huynh cùng con lật mở từng trang sách, xây dựng những “gia đình đọc sách” ngay trong các khu dân cư”, bà Phạm Thị Yến kỳ vọng.
“Cơ hội vàng” khuyến đọc
Tại chương trình giới thiệu hội sách, một vấn đề thời sự được nêu ra là trẻ em đang tiếp cận thông tin rất nhanh qua điện thoại, mạng xã hội hay video ngắn, trong khi thời gian dành cho đọc sách bị thu hẹp đáng kể.
Nhà văn Phương Huyền, Đại sứ Văn hóa đọc của TPHCM, chia sẻ: “Mùa hè là khoảng thời gian rất quan trọng để hình thành thói quen đọc sách cho trẻ. Đây cũng là thời điểm các thư viện cơ sở, đơn vị xuất bản và tổ chức xã hội triển khai nhiều hoạt động khuyến đọc như hội sách, thi giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, câu lạc bộ đọc sách, trải nghiệm STEM gắn với sách, các chương trình đọc sách cùng gia đình. Tôi cho rằng một mùa hè ý nghĩa không chỉ là những chuyến đi hay các lớp năng khiếu, mà còn là khoảng thời gian các em được làm bạn với sách”.
Là tác giả của một số tựa sách dành cho thiếu nhi gần đây như: Ve sầu phiêu du Bắc cực, bộ sách tranh Đại dương thủ thỉ…, Đoàn Mai Anh nhận định, cha mẹ chính là tấm gương phản chiếu cho con cái. Nếu cha mẹ không thích đọc, trẻ sẽ rất khó yêu thích việc này. Dù bận rộn, sự hiện diện và những lời tâm sự, khuyên nhủ của cha mẹ dù chỉ là khoảng thời gian ngắn mỗi ngày thông qua việc đọc sách cùng nhau cũng mang lại ý nghĩa rất lớn với các bạn nhỏ.
Xây dựng môi trường đọc cho thiếu nhi
“Trẻ em thường học từ những điều các em nhìn thấy mỗi ngày, nên một gia đình có thói quen đọc sẽ là nền tảng tốt nhất để nuôi dưỡng văn hóa đọc cho con trẻ. Để việc đọc không dừng lại ở những trang giấy, chúng ta tạo ra những không gian sáng tạo từ sách bằng các hoạt động như: kể chuyện, vẽ tranh, sân khấu hóa nhân vật, làm sản phẩm thủ công hay các dự án nhỏ. Đây không còn là việc đọc thông thường mà là đọc sáng tạo, tạo sự kích thích với trẻ, khiến việc đọc trở nên thú vị hơn”, Đại sứ Văn hóa đọc Phương Huyền chia sẻ.