Nuôi dưỡng nguồn thu, không phải tận thu

Ngày 18-8, Đoàn giám sát của UBTV Quốc hội do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Ngân sách của QH Nguyễn Đức Kiên dẫn đầu đã làm việc với UBND TPHCM về tình hình thực hiện nhiệm vụ KT-XH, ngân sách Nhà nước năm 2006 và phương hướng năm 2007. Tham dự buổi làm việc có Chủ tịch UBND TP Lê Hoàng Quân, Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo cùng lãnh đạo nhiều sở ban ngành TP.

• Vốn ODA: Giải ngân chậm vì nguyên nhân…“cổ điển” !?

Ông Nguyễn Ngọc Trân, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội đặt vấn đề: Vì sao tỷ lệ giải ngân vốn ODA của thành phố chậm? “Chính sự chậm trễ này kéo theo hệ lụy quy hoạch phải nằm chờ, các dự án không “treo” cũng thành “treo, hiệu quả về mặt kinh tế-xã hội thấp?”- ông Trân phân tích. “Mức giải ngân thấp là do công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, di dời các công trình ngầm của một số dự án lớn còn gặp khó khăn”- Giám đốc Sở KH-ĐT TP Thái Văn Rê trả lời. “Nhưng đó chỉ là nguyên nhân cổ điển, đề nghị cần nói rõ hơn?” – ông Trân chưa đồng ý.

Ông Rê tiếp tục giải thích: Công tác đấu thầu gặp nhiều khó khăn, vướng mắc vì luật đã có nhưng chưa có nghị định hướng dẫn và các luật mới như đầu tư, doanh nghiệp vẫn nằm trong tình trạng như thế. Hơn nữa, các thủ tục trong công tác đấu thầu vẫn còn gây khó khăn cho các nhà tài trợ.

Năng lực cán bộ quản lý điều hành các PMU chưa xứng tầm, trình độ ngoại ngữ còn hạn chế trong việc đàm phán với các nhà thầu. Nhiều đại biểu xen ngang: Dù chưa có nghị định nhưng luật đã có thì phải thi hành theo luật? “Nhưng các biểu mẫu, mã số khác hoàn toàn với luật cũ, không có hướng dẫn, làm một kiểu thì rất phức tạp” – ông Rê trả lời.

Ông tiếp tục: Hiện nay thẩm quyền phê duyệt các dự án nhóm A là của Chính phủ, thế nên trong thực tế triển khai hầu hết các dự án đều có những thay đổi, điều chỉnh bổ sung phải báo cáo trình Trung ương do vậy mất rất nhiều thời gian. Trước tình hình đó, UBND TP đã kiến nghị Chính phủ ủy quyền cho thành phố phê duyệt điều chỉnh nhiều dự án nhóm A, kể các điều chỉnh, phê duyệt các kế hoạch đấu thầu để đẩy nhanh tiến độ dự án.

• Thu cao, chi đầu tư phát triển thấp - vì sao?

“Lý do nào Bộ Tài chính giao chỉ tiêu thu cho TP thì cao nhưng chi lại để đầu tư phát triển thấp” - đại biểu Nguyễn Hoàng Anh đề nghị cần nêu cụ thể sau khi nghe UBND TP báo cáo. Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Thị Hồng trình bày: Thường trước khi quyết giao chỉ tiêu thu, quyết khoản chi Bộ Tài chính vẫn làm việc với thành phố nhiều bước, nhưng để đưa ra lý lẽ cụ thể thì không có, bộ cứ quyết, còn phần TP… cứ giải trình! Hiện nay, nguồn thu của TP đóng góp chiếm từ 30%-35% ngân sách quốc gia nhưng chi lại cho TP chỉ chiếm 5%.

Bà Hồng kiến nghị: Trong điều kiện chuẩn bị hội nhập, để nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài, Trung ương cần phân bổ chỉ tiêu thu phù hợp với khả năng. Tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ điều tiết 29% cho ngân sách TP và trích lại cho TP 10% từ nguồn thu xuất nhập khẩu trên địa bàn (hiện nay đang điều tiết 100% cho ngân sách Trung ương).

Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Hữu Tín thêm vào: Cách tính để phân bổ ngân sách của Bộ Tài chính hiện nay là chỉ tính trên đầu người có hộ khẩu chính thức ở TP, chứ chưa thấy tính liên vùng ở TP. Cụ thể đó là khoảng 2 triệu người từ tỉnh đến TP làm việc, nếu không đầu tư hạ tầng, thì đường đâu để đi, thành ra kẹt xe, ngập nước.

Rồi các bệnh viện, đầu tư từ ngân sách TP, nhưng tỷ lệ bà con từ nơi khác đến khám chữa bệnh không nhỏ… “Khu công nghệ cao, hình như bây giờ các bộ, ngành xem đây là của riêng TP, chứ không phải đầu tư theo chủ trương của Chính phủ, chỉ cần 3 năm nữa là TP “đuối”, vì thiếu vốn, mà như thế là có lỗi với dân” - ông Tín nói thêm. Thế nên theo ông Tín, TP phải cần tiền để giải quyết nhiều vấn đề xã hội theo tính liên vùng chứ không phải chỉ cho một bộ phận người dân TP.

TRẦN TOÀN