Trong cuộc trao đổi với Báo SGGP, ông David Dương, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc VWS, chia sẻ về những bước đi dài hạn nhằm hiện đại hóa công nghệ xử lý chất thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu Net Zero theo lộ trình của Chính phủ và TPHCM, đồng thời gia tăng giá trị môi trường, kinh tế và xã hội cho cộng đồng.
Chuyển đổi công nghệ để hiện thực hóa Net Zero
Thưa ông, VWS đang nói đến mục tiêu Net Zero - đây là một cam kết rất lớn. Điều gì khiến doanh nghiệp quyết định theo đuổi mục tiêu này từ Đa Phước? Ông nhìn nhận vai trò của Đa Phước trong lộ trình này như thế nào?
Ông DAVID DƯƠNG: Chúng tôi luôn hưởng ứng lộ trình Net Zero của Chính phủ và TPHCM. Thành phố đã đạt tầm cao mới về kinh tế, đòi hỏi hạ tầng môi trường phải đồng bộ và hiện đại tương xứng. Vì vậy, việc xử lý rác thải gắn liền với sản xuất năng lượng tái tạo và các dự án xanh là bước đi tất yếu. Tại VWS, chúng tôi luôn mong muốn là nhà đầu tư tiên phong, lựa chọn những công nghệ hiện đại nhất thế giới về đốt rác phát điện để đóng góp vào sự phát triển bền vững của thành phố. Dự án này dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong vòng 18-24 tháng kể từ khi được phê duyệt và cấp phép đầy đủ.
Muốn có một môi trường sạch cho tương lai, chúng ta phải chấp nhận đầu tư vào công nghệ tử tế ngay từ hôm nay
VWS cân bằng như thế nào giữa hiệu quả kinh tế và yêu cầu bảo vệ môi trường, đặc biệt khi doanh nghiệp khẳng định “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng”?
“Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng” không chỉ là lời hứa mà đó là quyết tâm của VWS trên con đường đầu tư phát triển.
Khi quyết định đầu tư vào Việt Nam từ năm 2003, triết lý kinh doanh của chúng tôi đã luôn nhất quán: phải đặt yếu tố bảo vệ môi trường lên vị trí ưu tiên cao nhất, lợi nhuận kinh tế chỉ được xem là kết quả đạt được sau khi đã đảm bảo các tiêu chuẩn môi trường khắt khe.
Trong quá trình chuyển đổi công nghệ, có rất nhiều đơn vị chào mời công nghệ sao chép giá rẻ, thiếu tính bền vững. VWS và đội ngũ chuyên gia luôn kiên quyết chỉ lựa chọn những công nghệ từ các thương hiệu uy tín quốc tế, đã được kiểm chứng qua thời gian để đảm bảo an toàn môi trường tuyệt đối.
Đây là sự cam kết trách nhiệm với người dân thành phố, vì chúng tôi không muốn để lại những gánh nặng môi trường cho thế hệ mai sau.
Cụ thể tại Đa Phước, quá trình chuyển đổi công nghệ sẽ diễn ra theo những giai đoạn nào? Những công nghệ nào sẽ đóng vai trò chủ lực trong giai đoạn tới và việc chuyển đổi này sẽ giúp giảm tỷ lệ chôn lấp xuống mức nào trong tương lai?
Hiện nay tại Đa Phước, chúng tôi đã nộp trình dự án đốt rác phát điện và đang chờ các cơ quan chức năng kiểm tra, phê duyệt.
Dự án này không chỉ sản xuất điện mà còn sản xuất vật liệu xây dựng và khí nén lỏng (hoặc các nhiên liệu tương lai) để đáp ứng nhu cầu xã hội.
Khi đi vào vận hành, tỷ lệ tro xỉ sau khi đốt sẽ giảm xuống mức dưới 5%. Chúng tôi cũng dự kiến đốt khoảng 3.500 tấn rác mỗi ngày, bao gồm rác cũ và rác mới. Đây là phương án tối ưu nhất để tận dụng giá trị của khu đất và bảo vệ môi trường lâu dài.
Đâu là rào cản lớn nhất trong quá trình chuyển đổi? Nếu nhìn thẳng vào thực tế, đâu là điểm khó nhất mà VWS đang phải giải quyết?
Để thực hiện xử lý rác thải theo hướng bền vững thực sự, tôi khẳng định rằng chúng ta phải đầu tư “đến nơi đến chốn”.
Bài toán lớn nhất hiện nay là lựa chọn công nghệ đảm bảo tiêu chí bền vững thì chi phí đầu tư sẽ rất cao. Công nghệ không chỉ cần hiện đại trên lý thuyết mà phải có lịch sử chứng minh, đã được vận hành thành công trong nhiều năm tại các quốc gia phát triển, không xảy ra bất kỳ sự cố môi trường nào.
Điều này càng khắt khe hơn khi áp dụng với đặc thù rác thải tại Việt Nam - vốn có độ ẩm cao và chưa được phân loại triệt để tại nguồn.
Đó chính là nghịch lý mà chúng ta cần tháo gỡ: muốn có một môi trường sạch cho tương lai, chúng ta phải chấp nhận đầu tư vào công nghệ tử tế ngay từ hôm nay. Không thể đòi hỏi tiêu chuẩn môi trường khắt khe nhưng lại chọn giải pháp đầu tư rẻ tiền.
Tôi tin rằng, với một tầm nhìn chiến lược, thành phố sẽ sớm hoàn thiện khung chính sách để hỗ trợ các doanh nghiệp dám đầu tư công nghệ đỉnh cao, thay vì chỉ chạy theo những giải pháp ngắn hạn.
Sau khi đóng bãi chôn lấp, VWS định hình Đa Phước sẽ chuyển đổi thành khu phức hợp xanh đa năng. Ý tưởng này xuất phát từ đâu? Giải pháp kỹ thuật để đảm bảo an toàn môi trường lâu dài tại đây là gì thưa ông?
Ý tưởng này bắt nguồn từ trách nhiệm của một doanh nghiệp đối với cộng đồng nơi mình hoạt động.
Chúng tôi luôn tâm niệm rằng, sau khi hoàn thành sứ mệnh xử lý chất thải, khu vực này không nên bị bỏ hoang mà phải trở thành một tài sản giá trị, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân TPHCM.
Khi công nghệ đốt rác phát điện hiện đại chính thức đi vào vận hành, chúng tôi sẽ xử lý khoảng 3.500 tấn rác mỗi ngày. Trong đó bao gồm lượng rác phát sinh mới hàng ngày và khoảng 300-500 tấn rác cũ được khai thác, phân loại và xử lý mỗi ngày. Đây là bước đi quan trọng để giảm thiểu triệt để gánh nặng môi trường tích tụ từ trước đến nay.
Sau khi công nghệ đốt rác hiện đại đã vận hành và khu vực chôn lấp cũ được xử lý an toàn, chúng tôi sẽ cải tạo toàn bộ diện tích này thành một khu phức hợp sinh thái bao gồm công viên cây xanh, sân golf, các khu thể thao, giải trí cao cấp theo mô hình Hollywood.
Đây là cách chúng tôi tri ân người dân thành phố, biến nơi từng là bãi rác thành một điểm đến mang lại lợi ích thực sự cho xã hội.
Kiến tạo không gian xanh, thu hút đầu tư xanh
Việc phát triển công viên, thể thao, sân golf theo mô hình quốc tế sẽ mang lại giá trị gì cho người dân địa phương? Nếu 10-20 năm nữa quay lại Đa Phước, ông muốn người dân gọi nơi này là gì?
Đây là cách chúng tôi tri ân người dân thành phố, biến nơi từng là bãi rác thành một điểm đến mang lại lợi ích thực sự cho xã hội. Chúng tôi sẽ tái tạo nơi đây thành một khu sinh thái xanh, hiện đại theo mô hình của Universal Hollywood.
Dự án khu công nghiệp công nghệ xanh Việt - Mỹ được kỳ vọng sẽ kết nối chuỗi cung ứng xanh. Ông có thể chia sẻ vai trò của dự án này trong chiến lược tổng thể của VWS? Việc tích hợp trong cùng một hệ sinh thái sẽ tạo ra giá trị gì cho nhà đầu tư?
Đây là tâm huyết mà tôi và Hiệp hội Doanh nhân Việt - Mỹ (VABA) đã dành nhiều năm nghiên cứu.
Khu công nghiệp này không chỉ là nơi cho thuê đất mà là một hệ sinh thái khép kín: từ xử lý môi trường, năng lượng tái tạo cho đến cảng trung chuyển hàng hóa nội khu. Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra môi trường đầu tư chuẩn Hoa Kỳ tại Việt Nam. Nó giúp các nhà đầu tư giảm chi phí vận hành, đồng thời đóng vai trò là “bệ phóng” để các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận, học hỏi và đạt được các tiêu chuẩn kiểm định khắt khe của quốc tế như FDA. Điều này sẽ nâng tầm vị thế hàng hóa Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi hơn để xuất khẩu sang thị trường Mỹ và các nước khó tính khác.
Việc tích hợp trong cùng một hệ sinh thái sẽ tạo ra giá trị kinh tế cao và giảm chi phí đầu ra cho các nhà đầu tư.
Ông kỳ vọng dự án này sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là thị trường Hoa Kỳ như thế nào?
Theo nghiên cứu của chúng tôi, hiện nay Việt Nam đang cần một dự án khu công nghiệp tiêu chuẩn xanh dành cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ mong muốn được yên tâm khi đầu tư vào Việt Nam.
Dự án Khu công nghiệp công nghệ xanh Việt - Mỹ được thiết kế theo mô hình xây dựng hạ tầng đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa của từng nhà đầu tư, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành và đạt chuẩn ESG.
Đặc biệt, chúng tôi tạo ra môi trường chuẩn quốc tế để hàng hóa Việt Nam chuẩn hóa quy trình, tự tin tiếp cận các thị trường khó tính. Bên cạnh hạ tầng sản xuất, dự án còn chú trọng hệ sinh thái an sinh với nhà ở cao cấp và trường dạy nghề để cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đây không chỉ là khu công nghiệp mà là bệ phóng giúp doanh nghiệp nội địa nâng tầm năng lực cạnh tranh và hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông đánh giá như thế nào về cơ hội đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ nói chung, doanh nghiệp Việt kiều Mỹ nói riêng khi các cơ chế, chính sách đặc thù mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực phát triển cho TPHCM?
TPHCM được thụ hưởng những cơ chế, chính sách đặc thù rất tốt. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là việc thực thi các chính sách này đến nhà đầu tư như thế nào.
Làm sao để nhà đầu tư tin tưởng, yên tâm và sẵn sàng đổ vốn vào thành phố lâu dài mới là yếu tố quyết định.
Riêng đối với cộng đồng Việt kiều Mỹ, tôi kiến nghị Chính phủ và thành phố tiếp tục duy trì, ưu đãi những chính sách đặc thù riêng, rõ ràng hơn dành cho nhà đầu tư nước ngoài. Nếu chúng ta tạo ra được khung chính sách thuận lợi, các doanh nghiệp kiều bào sẽ là nguồn lực rất quan trọng để thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào Việt Nam một cách bền vững.
Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, ông đánh giá như thế nào về vai trò của báo chí đối với đời sống kinh tế - xã hội?
Báo chí và truyền thông là hơi thở của đời sống, giúp xã hội nắm bắt được mọi diễn biến. Trong suốt hơn 20 năm qua, sự đồng hành của báo chí đã đóng góp lớn vào thành công của VWS tại Việt Nam. Chúng tôi luôn sẵn sàng minh bạch thông tin để báo chí truyền tải đến cộng đồng, giúp xã hội hiểu rõ hơn về những nỗ lực bảo vệ môi trường mà chúng tôi đang thực hiện vì một Việt Nam xanh.
