Phương thuốc cổ truyền trừ ho với hơn 300 năm lịch sử

Đến nay, với lịch sử hơn 300 năm, phương thuốc trừ ho Xuyên bối tỳ bà cao vẫn được các thế hệ thầy thuốc đông y kế thừa và truyền tụng. Đặc biệt, với công nghệ bào chế hiện đại, phương thuốc đã được phát triển và bào chế dưới nhiều dạng thuốc ho khác nhau, phục vụ nhu cầu trị bệnh của nhân dân. Phương thuốc được ghi chép, bảo tồn trong nhiều tài liệu y học chính thống, trở thành tinh hoa của nền y học cổ truyền phương Đông nói chung và nền y học dân tộc Việt Nam nói riêng.

Từ một truyền thuyết

Hơn 300 năm trước đây, dưới triều đại nhà Thanh (Trung Hoa), có một vị quan huyện tên là Ian Xyao Lian, nổi tiếng khắp nơi về tấm lòng hiếu thuận với cha mẹ. Một lần, phụ mẫu ông mắc bệnh lạ. Bà ho ròng rã ngày này tháng khác không khỏi, mặc cho quan huyện tìm kiếm khắp nơi phương thuốc hay, vời những danh y nổi tiếng về chữa trị. Trong lúc tuyệt vọng, may thay có một thần y, cảm kích trước tấm lòng hiếu thuận của vị quan huyện, đã ra tay cứu giúp. Vị thần y đã lấy các thảo dược ở vùng núi cao ông sinh sống, sắc lên cho bà lão uống. Bà lão kiên trì uống thuốc. Quả nhiên hiệu nghiệm. Bà khỏi bệnh, hết ho, da dẻ hồng hào, tinh thần vô cùng phấn chấn.

Cảm kích, bà lão và con trai bày tỏ tâm nguyện được nhân rộng phương thuốc này, để nhân dân khắp nơi được chữa trị như bà. Phương thuốc này được đặt tên là Xuyên bối tỳ bà cao, với 2 vị thuốc chính là Xuyên bối mẫu và Tỳ bà diệp, cùng một số thảo dược khác. Nhờ công hiệu chữa trị được nhiều chứng ho khác nhau, kể cả những chứng ho dai dẳng lâu ngày không khỏi… phương thuốc đã được nhân dân khắp nơi truyền tụng, kế thừa từ đời này sang đời khác, đến nay đã trải qua hơn 300 năm. Sau này, với những nghiên cứu của khoa học hiện đại, bài thuốc đã được chứng minh và đưa vào hệ thống Dược điển Trung Quốc, làm cơ sở cho nền công nghiệp dược phát triển thành nhiều loại dược phẩm khác nhau.

Kết cấu phương thuốc theo y học cổ truyền

Xuyên bối tỳ bà cao gồm nhiều dược liệu được kết hợp theo bố cục Quân – Thần – Tá – Sứ, theo tác dụng chính yếu của các vị thuốc, tương tự thứ bậc, vai trò của vua tôi quần thần trong triều đình.

Quân là vị thuốc quyết định công năng chính của phương thuốc, tương tự như vua, đứng đầu triều đình, quyết định vận mạng của quốc gia, dân tộc. Trong phương thuốc Xuyên bối tỳ bà cao, Xuyên bối mẫu là vị quân, có tác dụng nhuận phế, chỉ khái, hóa đàm, thanh phế, giải độc... Đây là một dược liệu quý và khá đắt tiền. Chữ “Bối mẫu” xuất phát từ ý nghĩa quý như bảo bối của người mẹ, được sử dụng làm phương thuốc trừ ho cho các thai phụ và bà mẹ cho con bú. Ngoài ra, còn được xem là bảo bối trừ ho trong mỗi gia đình Trung Hoa thời xưa, gọi là “Cấp cứu phương”.

Phò tá cho vua có thần, là cánh tay đắc lực giúp vua trong việc trị nước. Tương tự như vậy, vị Thần có vai trò hỗ trợ vị Quân trong trị bệnh. Vị Thần trong phương thuốc Xuyên bối tỳ bà cao là Tỳ bà diệp, có tác dụng thanh phế, hòa vị, giáng khí, hóa đờm, được đông y sử dụng trong các trường hợp ho, viêm họng, viêm phế quản mạn tính…

Giúp việc cho thần lại có tướng tá ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Theo ý đó, phương thuốc cổ truyền cũng bao gồm nhiều vị tá, tạo ra tính phong phú về tác dụng cho phương thuốc, góp phần nâng cao hiệu quả trị bệnh chung.

Các vị này gồm: Cát cánh, bán hạ có tác dụng làm loãng đờm, nhờ đó giúp đờm dễ được đẩy ra ngoài; Trần bì, gừng tươi, bạc hà chứa nhiều tinh dầu, có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm; Khổ hạnh nhân ức chế trung tâm gây ho, làm giảm phản xạ ho; Viễn chí có tác dụng an thần, giảm ho, làm loãng đờm, giảm đau, kháng khuẩn; Qua lâu nhân giúp giảm đau, long đờm, chống viêm. Một điểm khác biệt của phương pháp trị bệnh theo y học cổ truyền đó là trong phương thuốc, ngoài các vị thuốc có tác dụng trị bệnh như giảm ho, long đờm, kháng khuẩn, chống viêm…, còn hết sức coi trọng các vị thuốc có tính bổ dưỡng.

Nhờ đó, điều hòa được chức năng tạng phủ, cải thiện phần gốc của bệnh. Trong phương thuốc này, có các vị như Sa sâm, phục linh, ngũ vị tử là vị thuốc bổ phế, tỳ, vị, phát huy công hiệu vừa tả, vừa bổ theo đông y.

Cam thảo là vị thuốc đóng vai trò làm Sứ có tác dụng dẫn thuốc, điều vị, giúp phương thuốc giảm được vị đắng và dễ uống. Trong đông y, cam thảo cũng là vị thuốc giúp long đờm, giảm ho, chống viêm.

Kết hợp phương thuốc cổ truyền và kinh nghiệm dân gian

Kế thừa và phát triển sáng tạo phương thuốc cổ truyền Xuyên bối tỳ bà cao, gia thêm các vị thuốc dân gian ô mai, vỏ quýt, mật ong, các nhà nghiên cứu thuộc Công ty Dược phẩm Hoa Linh (gồm các thầy thuốc, các chuyên gia trong lĩnh vực đông y, bào chế, sản xuất thuốc) đã sản xuất thành công thuốc ho Bảo Thanh.

Theo đông y, ô mai có tác dụng kích thích sinh tân dịch, chống khô họng, dùng tốt trong các trường hợp ho gây nóng rát cổ họng, khô họng, ngứa họng, khản tiếng… Vỏ quýt chứa tinh dầu, có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, dịu ho. Còn Mật ong được sử dụng từ ngàn năm nay, với nhiều tác dụng quý như: giúp ăn ngon, ngủ tốt, cải thiện sức khỏe và tăng sức đề kháng. Mật ong còn có hoạt tính kháng sinh tự nhiên và kích thích tái tạo tế bào mới, giúp mau lành các vết thương ngoài da và niêm mạc. Dân gian thường sử dụng mật ong nguyên chất hoặc phối hợp với một số thảo dược quen thuộc như lá hẹ, quất xanh, hoa hồng bạch, húng chanh… làm phương thuốc trị ho an toàn cho trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú.

Bằng công nghệ bào chế hiện đại cùng những bí quyết riêng, các dược liệu trong thuốc ho Bảo Thanh giữ nguyên được tác dụng trong suốt quá trình bào chế. Mặt khác, trước khi đưa vào nấu cao, các dược liệu được chế biến theo nguyên tắc của y học cổ truyền, để mỗi vị thuốc đều phát huy đúng tính vị, qui kinh, tác dụng. Dược liệu đầu vào được kiểm soát chất lượng chặt chẽ theo tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam.

Nhờ có sự nghiên cứu cẩn trọng về công thức và bào chế, thuốc ho Bảo Thanh đạt được hiệu quả tối ưu, phát huy đồng thời 3 công năng Bổ phế, trừ ho, tiêu đờm. Điều trị hiệu quả các chứng ho do dị ứng thời tiết, ho do cảm lạnh, nhiễm lạnh, ho gió, ho khan, ho có đờm. Nhất là các chứng ho dai dẳng lâu ngày, ho tái đi tái lại do phế âm hư, ho trong viêm họng, viêm phế quản mãn tính…Bởi vì ngoài tác dụng làm giảm các triệu chứng của bệnh (giảm ho, long đờm, kháng khuẩn, chống viêm), thuốc ho Bảo Thanh còn chứa các vị thuốc bổ, cải thiện phần gốc của bệnh, mang lại hiệu quả trị bệnh lâu dài và an toàn khi sử dụng dài ngày.

Số PTNHSĐKQC 1228/06/QLD-TT

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thị trường

Xu hướng bán lẻ “hậu dịch” 2021

Ngay cả trong quãng thời gian khó khăn nhất vì dịch bệnh, các đại gia bán lẻ vẫn rót mạnh vốn để chiếm lĩnh mặt bằng chất lượng cao, tập trung tại các trung tâm thương mại lớn. Rất nhiều kế hoạch lớn theo dự đoán sẽ tiếp tục được những ông lớn này bung ra trong thời gian tới và điểm nóng sẽ đổ dồn về những đại dự án tại phía Tây Hà Nội với sự xuất hiện của giao lộ metro mới của Thủ đô.

Địa ốc

Ngân hàng - Chứng khoán

Cần luật hóa việc xử lý nợ xấu

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD) sau khi hết thí điểm và xem xét nâng lên thành luật trong vấn đề xử lý nợ xấu. Đó là kiến nghị các chuyên gia được đưa ra tại tọa đàm với chủ đề: “Nợ xấu trong đại dịch Covid-19 - Giải pháp hỗ trợ ngành ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp” do Báo Tiền Phong và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức sáng 23-6.

Nông nghiệp

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế