Thắp lửa thanh xuân bằng những điều tử tế

Trao yêu thương...

Một sáng cuối tháng 7, căn nhà nhỏ trong hẻm 113 đường Bà Huyện Thanh Quan (khu phố 6, phường Xuân Hòa, TPHCM) rộn ràng hơn thường lệ. Nơi đây trở thành “lớp học công nghệ đặc biệt” với những cô chú lớn tuổi học cách sử dụng các ứng dụng số trên điện thoại thông minh dưới sự hướng dẫn của thanh niên địa phương.

Ở góc phòng, anh Trần Phước Lợi, đoàn viên Chi đoàn Giáo viên Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, đang hướng dẫn chú Đinh Thế Dũng sử dụng ứng dụng Sổ tay Đảng viên điện tử. Cạnh đó, bà Bùi Thị Chín cẩn thận ghi lại từng thao tác vào sổ tay. Buổi học ấy là một hoạt động của mô hình “Đồng hành xây dựng khu phố số” do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Xuân Hòa triển khai.

Theo anh Lê Thanh Bình, Bí thư Đoàn phường Xuân Hòa, mô hình được thực hiện từ tháng 7 đến hết tháng 12-2026, mỗi cơ sở Đoàn phụ trách hỗ trợ một khu phố, đồng hành với người dân trong sử dụng các ứng dụng số, xây dựng dữ liệu số tại địa phương. Đây là một hoạt động mới trong chiến dịch tình nguyện của tuổi trẻ TPHCM.

Những ngày này, các bạn trẻ còn mang tinh thần cống hiến đến những vùng quê khó khăn. 24 chiến sĩ tình nguyện Mùa hè xanh thuộc Học viện Cán bộ TPHCM đến xã Hàm Thạnh (tỉnh Lâm Đồng) triển khai nhiều công trình, hoạt động xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân. Trước khi ra quân, các bạn trẻ nhiều lần khảo sát địa bàn, gặp gỡ người dân để lắng nghe, xác định việc cần làm. Từ những chuyến đi thực tế, hành trình “Cõng chữ về bản” được triển khai. Dấu ấn của tuổi trẻ đơn vị còn hiện diện ở công trình “Thắp sáng tuyến đường quê”, những tủ sách yêu thương, những chiếc xe đạp, suất học bổng… góp thêm sự đổi thay ở Hàm Thạnh.

“Khi tận tay mặc chiếc áo trắng mới tinh thứ 500 cho học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân (tỉnh Tây Ninh), lòng tôi rưng rưng. Những đóng góp mang đến niềm vui cho trẻ em, người dân vùng sâu đã trở thành động lực cho chúng tôi tiếp tục cống hiến. Khi trao đi yêu thương, sự tử tế, tự khắc tuổi trẻ trở nên đáng sống hơn”, bác sĩ chuyên khoa I Đặng Thanh Hào, Bí thư Đoàn Bệnh viện Ung Bướu (TPHCM), chia sẻ khi vừa hoàn thành chương trình Ngày hội tình nguyện “Áo trắng đến trường” lần thứ XI do Đoàn bệnh viện và nhiều đơn vị Đoàn tại TPHCM phối hợp tổ chức đầu tháng 8-2026.

Suốt 11 năm qua, chương trình Ngày hội tình nguyện “Áo trắng đến trường” đã trở thành hành trình bền bỉ của tuổi trẻ TPHCM trong việc lan tỏa tình yêu thương, nối liền khoảng cách giữa thành phố với những vùng xa, vùng biên giới...

Giữ ký ức, nối dài những ân tình

“Tôi về đến nhà lúc hơn 1 giờ sáng. Vậy là kết thúc chuỗi ngày tháng 7 tri ân, phục dựng khoảng 1.000 di ảnh liệt sĩ và đi khắp ba miền Bắc, Trung, Nam để trao tận tay các gia đình liệt sĩ”, anh Khuất Văn Hoàng (23 tuổi), Phó Nhóm Skyline, cho hay.

Skyline được biết đến là nhóm bạn trẻ tận tâm phục dựng ảnh liệt sĩ, góp phần lưu giữ hình ảnh và ký ức về những người đã cống hiến tuổi xuân cho đất nước. Từ năm 2020 đến nay, họ âm thầm phục dựng hơn 12.000 bức di ảnh từ những tấm ảnh đã nhòe mờ bởi chiến tranh, thời gian và nước mắt. Nhóm hiện có hơn 10 thành viên là những bạn trẻ đến từ nhiều địa phương, ngành nghề. Cùng với hành trình trao tặng ảnh, Skyline đã thực hiện nhiều hoạt động tri ân. Nhóm còn tổ chức những “Bữa cơm bên mẹ” - cùng thanh niên địa phương đi chợ, vào bếp, quây quần ăn bữa cơm bên các Mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình liệt sĩ…

“Những tấm ảnh ngày ấy đã bạc màu, nhòe nét, có khi chỉ còn lại một phần khuôn mặt… vậy mà gia đình vẫn gìn giữ bởi đó có thể là hình ảnh cuối cùng của người họ thương yêu. Mỗi lần phục dựng chân dung liệt sĩ, tôi luôn cảm thấy mình đang chạm vào một phần ký ức thiêng liêng. Từng đường nét được khôi phục còn là sự nâng niu dành cho một con người đã hiến dâng tuổi trẻ cho đất nước. Chúng ta không thể đưa các anh trở về nhưng vẫn có thể làm cho những gương mặt ấy rõ nét hơn để người đã sinh ra các anh được nhìn con thêm một lần; để những thế hệ sau biết rằng trong lịch sử mỗi gia đình từng có một người con nằm lại vì Tổ quốc”, anh Khuất Văn Hoàng xúc động tâm sự.

“Đánh thức” di sản bằng nhịp sống hôm nay

Trong quá trình hội nhập, thế hệ trẻ càng ý thức hơn về truyền thống văn hóa dân tộc, bản sắc vùng miền. Những câu chuyện xưa, bảo tàng và các giá trị văn hóa - nghệ thuật đang được người trẻ “đánh thức” bằng nhiều dự án sáng tạo, ý nghĩa. Từ âm nhạc, sân khấu, mỹ thuật đến cổ phục, trò chơi dân gian, làng nghề, ẩm thực…, di sản được kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi và dễ cảm.

Trong nhiều dự án, nổi bật là Ngày hội Việt phục và Văn hóa truyền thống “Tóc xanh vạt áo” - sự kiện đặc sắc trong khuôn khổ Lễ hội Thanh niên do Thành đoàn TPHCM chỉ đạo, phối hợp với Đoàn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM, các thương hiệu Việt phục và những đơn vị thực hành văn hóa Việt Nam do người trẻ khởi xướng.

Năm 2026 đánh dấu lần thứ 6 ngày hội được tổ chức. Ngày hội hàng năm trở thành không gian để người trẻ cùng phục dựng - phỏng dựng cổ phục các triều đại, tìm hiểu thư pháp chữ Nho và Quốc ngữ, văn hóa đình làng Việt Nam, phát triển nghệ thuật làm tranh truyền thống, những trò chơi tương tác mang đậm dấu ấn văn hóa Việt, trình diễn các loại hình nghệ thuật diễn xướng truyền thống... Anh Tôn Thất Minh Khôi, đại diện ban tổ chức - khẳng định thế hệ trẻ hôm nay đang kế thừa di sản, viết tiếp câu chuyện văn hóa theo cách riêng.

Trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, nổi bật có dự án “Hiếu Văn Ngư” do Lục Phạm Quỳnh Nhi thành lập từ năm 2020 tại TPHCM. Nhóm tập hợp các bạn trẻ 8X, 9X thực hiện nhiều chương trình như “Hát bội 101”, “Phong hoa ca vịnh”, “Kể chuyện văn hóa Việt cho người trẻ”… Hay dự án “Gen Z dệt Zèng” của sinh viên Trường Đại học FPT TPHCM; dự án “Nét Việt Nam” do các bạn trẻ của Bumblebee Agency khởi xướng tạo loạt phim về làng nghề thủ công, ẩm thực truyền thống, các loại hình nghệ thuật dân gian... Với các dự án, các bạn trẻ thử nghiệm nhiều phương thức. Có dự án sử dụng AR, AI; có dự án kể chuyện qua phim, video; có dự án số hóa hoa văn, phục dựng trang phục hoặc tạo không gian trải nghiệm đa giác quan.

MC - ca sĩ Quỳnh Hoa, Phó Giám đốc Nhà Văn hóa Thanh niên TPHCM, cho hay, điều đáng quý ở tuổi trẻ là vừa có nhiệt huyết vừa biết biến nhiệt huyết thành hành động cụ thể, thiết thực vì cộng đồng. Từ những chiến dịch tình nguyện, hỗ trợ người dân chuyển đổi số, chăm lo trẻ em khó khăn đến những hành trình đền ơn đáp nghĩa, mỗi việc làm đều cho thấy tinh thần trách nhiệm và mong muốn được đóng góp của người trẻ.

“Đặc biệt, tôi rất trân trọng cách các bạn tiếp cận văn hóa truyền thống bằng tư duy sáng tạo, ngôn ngữ thời đại mới. Tôi tin rằng sự tiếp nối giữa các thế hệ chính là nền tảng để những giá trị tốt đẹp được bền vững. Khi người trẻ biết sẻ chia, có trách nhiệm và dám hành động, lòng nhân ái, tinh thần cống hiến và niềm tự hào dân tộc sẽ lan tỏa mạnh mẽ”, MC - ca sĩ Quỳnh Hoa chia sẻ.