Thị trường ô tô Việt Nam: Rục rịch chuyển sang... nhập khẩu

Thị trường ô tô VN cùng lúc diễn ra 2 sự kiện: hãng xe đến từ Nhật Bản Daihatsu tuyên bố đóng cửa nhà máy tại VN; cùng lúc đó, hãng xe nổi tiếng của Đức - BMW sau khi rời khỏi VN, nay lại thông báo sẽ quay trở lại bằng con đường nhập khẩu xe nguyên chiếc. Diễn biến thị trường hiện nay nói lên điều gì?

Công nghiệp ô tô sẽ bị thu hẹp?

Hầu hết các doanh nghiệp (DN) sản xuất và lắp ráp ô tô đều băn khoăn trước các chủ trương và chính sách phát triển ngành công nghiệp (CN) ô tô VN. Theo các DN, hiện VN có hai hướng đi rất trái ngược nhau, khó mà biết phải hiểu theo hướng nào cho đúng? Thể hiện rõ và cụ thể nhất hiện nay là việc Chính phủ đang áp dụng biện pháp hạn chế phát triển thị trường ô tô, do lo ngại sẽ dẫn đến sự quá tải của hệ thống giao thông đường bộ.

Vì vậy, nhiều biện pháp đã được áp dụng như đánh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu sản phẩm, linh kiện và phụ tùng cao ngất ngưỡng. Chính sách hạn chế này buộc người tiêu dùng trong nước phải chấp nhận mua xe với giá cao gấp hai, gấp ba lần so với mặt bằng giá của thế giới.

Tuy nhiên, ở hướng đi khác, VN từ lâu cũng đã xếp CN ô tô là ngành rất quan trọng, cần ưu tiên phát triển trên lộ trình CN hóa đất nước. Mục tiêu đến năm 2010 ngành CN này sẽ phát triển theo hướng không phải lắp ráp giản đơn mà là sản xuất, được thể hiện qua chính sách khuyến khích nội địa hóa sản phẩm.

Nhà nước còn chủ trương “bảo hộ” các liên doanh sản xuất ô tô, nhằm thực hiện nội địa hóa 30% - 40% sau 10 năm đầu tư vào VN. Tuy nhiên, mục tiêu này đang có nguy cơ sẽ phá sản. Bởi lẽ với một thị trường có lượng xe tiêu thụ quá nhỏ bé: chỉ khoảng 40.000 xe mỗi năm, chủng loại xe lại đa dạng, thì khó có DN nào mạo hiểm chịu đầu tư.

Chủ trương nội địa hóa CN ô tô còn vướng phải cản ngại khác. Đó là sau nhiều năm “nỗ lực” kêu gọi, đến nay ngành CN ô tô VN mới có trên 60 DN sản xuất linh kiện và tổng trị giá tài sản mỗi DN không vượt quá 20 tỷ đồng, cung ứng chỉ khoảng 20% nhu cầu thị trường, mà chỉ toàn là những linh kiện giản đơn, giá trị thấp như săm, lốp, ắc quy, ghế ngồi, dây điện...

Ngừng lắp ráp để kinh doanh xe nhập khẩu

Ngành CN ô tô VN đang tồn tại những bất cập: quy mô thị trường nhỏ bé, không đảm bảo đầu tư có hiệu quả; chính sách cho nhập khẩu ô tô cũ gần đây càng làm cuộc cạnh tranh giữa các nhà sản xuất ô tô khó khăn hơn. Đó là lý do dẫn đến quyết định giải thể của Công ty Ô tô Vindaco – nhà lắp ráp ô tô thương hiệu Daihatsu vào tháng 6 qua. Nhiều chuyên gia dự báo rằng, có thể sẽ còn nhiều DN lắp ráp khác nối gót Daihatsu sau khi VN hoàn tất cắt giảm thuế theo cam kết WTO. Tại sao vậy?

Tuần qua, thị trường ô tô xôn xao một sự kiện mới: hãng xe nổi tiếng của Đức BMW sau 2 năm lặng lẽ rút quân khỏi VN, giờ quay trở lại thị trường qua con đường nhập khẩu xe nguyên chiếc. BMW có mặt tại VN từ 1994, nhưng sau 11 năm cầm cự với lượng tiêu thụ 100 – 150 xe/ năm, đã quyết định chia tay thị trường năm 2005.

Trước BMW là “đại gia” Nissan. Cuối năm 2006, Nissan đã bước vào thị trường phía Nam, thông qua việc khai trương phòng trưng bày đầu tiên tại TPHCM qua Công ty Ô tô Lâm Long - một đại lý ủy quyền chính thức. Trước đó, Nissan đã đưa vào 4 đại lý ở phía Bắc trong đó có ba đại lý tại Hà Nội và một đại lý tại thành phố Vinh.

Xu hướng nhập khẩu xe nguyên chiếc đang trở thành hướng đi mới của các hãng ô tô thế giới trên thị trường VN. Nhà sản xuất nhãn hiệu xe thể thao nổi tiếng đến từ Đức – Porsche cũng đã tìm đến VN qua Công ty TNHH Xe hơi Thể thao Uy Tín, dưới danh nghĩa nhà nhập khẩu và phân phối độc quyền xe Porsche ở VN. Mẫu xe đầu tiên - Porsche Cayenne sẽ ra mắt vào tháng 9 tới, và đến cuối năm nay, Porsche sẽ hội tụ đủ các dòng sản phẩm của mình gồm cả 911, Boxster và Cayman tại VN.

Hiện tượng chuyển hướng từ lắp ráp sang kinh doanh xe nhập khẩu của nhiều đại gia BMW, Nissan, Porsche và một số hãng đã đến trước như Hyundai, Kia, Land Rover, Peugeot… chứng tỏ một thực tế là ngành CN ô tô VN đang bắt đầu tự thanh lọc. Những tín hiệu này cho thấy, chiến lược phát triển CN ô tô VN có nguy cơ phá sản trước làn sóng thôi sản xuất, lắp ráp để chuyển dần sang phân phối từ các hãng xe. 

MINH THUẬN

Chủ tịch Hiệp hội Ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam Nguyễn Văn Khoa:
Vừa sản xuất vừa thăm dò thị trường

Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc Tổng Công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam, vừa cho biết, tình trạng khan hiếm ô tô trong thời gian qua là có thật. Một trong những nguyên nhân là do hầu hết linh kiện ô tô đều nhập từ nước ngoài nên nhà sản xuất, lắp ráp trong nước vừa sản xuất vừa thăm dò thị trường để cân đối đầu ra cho phù hợp. Sau thời gian tạm trầm lắng, mấy tháng qua, sức mua ô tô trong nước tăng cao nên nhà sản xuất chưa theo kịp.

Cũng theo ông Khoa, thị trường ô tô Việt Nam không ổn định, lúc quá “sốt” lúc lại quá trầm lắng. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến việc các nhà sản xuất luôn kinh doanh trong tư thế cầm chừng. Ngay bản thân Tổng Công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam từ nay đến đến cuối năm cũng phải tăng công suất để đáp ứng đơn đặt hàng của khách hàng.

C.D.

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

500 gian hàng tham gia Hội nghị Kết nối cung - cầu

500 gian hàng tham gia Hội nghị Kết nối cung - cầu

Sáng nay (2-12), tại Nhà thi đấu Thể dục Thể thao Phú Thọ đã diễn ra lễ khai mạc Hội nghị Kết nối cung -  cầu giữa TPHCM và các tỉnh thành năm 2021, do Sở Công thương tổ chức. 

Địa ốc

Tổng giao dịch bất động sản năm 2021 đạt 61.766 sản phẩm

Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, năm 2021, tổng sản phẩm chào bán trên thị trường cả nước đạt 165.742 sản phẩm; tổng lượng giao dịch cả nước đạt 61.766 sản phẩm. Như vậy, tương quan cung cầu đã có sự chênh lệch rất lớn.

Ngân hàng - Chứng khoán

Nông nghiệp

Đầu tư

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế