Cà phê tăng giá

Tiếp diễn nạn phá rừng?

Giá cà phê trên thị trường tăng đều trong những tháng đầu năm và hiện đã đạt đến mức đem lại niềm vui cho người trồng cà phê Tây Nguyên, nhưng liệu giá lên cao có làm ngành cà phê đi theo vết xe đổ của gần 10 năm trước?

  • Giá đã vượt ngưỡng

Dù có lên xuống theo từng phiên giao dịch nhưng về cơ bản, giá cà phê trên thị trường Luân Đôn và New Yok đã tăng đều. Giá robusta nhân mua vào của hợp đồng giao tháng bảy tại thị trường New Yok lúc đóng cửa hôm cuối tuần đạt 1.192 USD/tấn.

Giá mua cà phê nhân xô robusta ở Đắc Lắc, Lâm Đồng (2 vùng cà phê lớn nhất nước) trong 2 ngày qua đã thực sự “sốt”: Giá cà phê robusta loại xô mua vào tại Buôn Ma Thuột ngày 8-6 là 19.200đ nhưng giá tại Di Linh (vùng cà phê tốt nhất nước) đã xấp xỉ 19.800đ - 19.900đ. Cà phê tuyển để rang xay mua vào tại thị xã Bảo Lộc đã đạt 21.000đ - 22.000đ.

Đây là giá cao nhất trong vòng 6 năm qua kể từ năm 1999. Với giá này, bình quân năng suất 2,5 tấn/ha thì sau khi trừ đi chi phí người trồng còn lãi hơn 20 triệu/ha, một con số mà không cây trồng nào ở Tây Nguyên có thể vượt qua. Theo một nhà kinh doanh có thâm niên thì, giá cà phê có thể đạt 25.000đ trong 2 tháng tới nếu vụ thu hoạch của Brazi không được mùa.

Nguyên nhân chính làm cà phê tăng giá đều trong thời gian gần đây là do hạn hán hoành hành tại Tây Nguyên, Đông Nam bộ làm giảm đáng kể sản lượng của cà phê Việt Nam. Rất có thể sản lượng cà phê robusta của Việt Nam - nước sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới sẽ giảm từ 20 - 25%. Đây cũng là lúc các nhà đầu cơ thế giới tung tiền ra mua dự trữ trong khi nguồn cung cấp trong dân không còn nhiều đã làm giá tăng.

  • Niềm vui chưa trọn

Ngay lúc này, khi mà mùa thu hoạch cà phê 2005-2006 chưa đến thì cái điệp khúc buồn của nông sản Việt Nam: Mất mùa được giá, được mùa mất giá đã hiện rõ. Dù giá cao nhưng lượng cà phê mua vào của các đơn vị kinh doanh xuất khẩu mặt hàng này ở Đắc Lắc vẫn rất thấp.

Dây chuyền đóng gói cà phê xuất khẩu của Công ty Tấn Hưng (TPHCM).

Bình thường, công ty Đầu tư Xuất nhập khẩu Đắc Lắc có thể mua vào mỗi ngày từ 800 - 1.000 tấn nhưng hiện nay chỉ mua được 200 tấn/ngày. Còn chi nhánh công ty PETEC tại Lâm Đồng chỉ mua vào được bình quân mỗi ngày 10 tấn, giảm 200% so với năm trước. Nghĩa là, giá cao do không còn cà phê cung ứng đủ cho nhu cầu thị trường và một khi cung cầu cân bằng giá sẽ lại giảm mạnh.

Dù giá lên cao nhưng gần như cà phê trong dân còn rất ít, đa số đã bán ngay đầu vụ để lấy tiền trang trải chi phí. Nhiều người tiếc nuối vì mỗi tấn cà mất đứt 6 triệu đồng và mỗi héc ta mất từ 18 - 20 triệu đồng.

  • Liệu có đi theo vết xe đổ?

Câu hỏi mà các ngành chức năng của Tây Nguyên đang đặt ra những ngày này là: Giá cà phê tăng liệu diện tích có tăng? Khi cà phê đạt 18.000 - 20.000đ/kg có tạo ra cơn sốt? Liệu có đi theo vết xe đổ của gần 10 năm trước?

Tại hội nghị chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp do Bộ NN&PTNT tổ chức tại Đắc Lắc năm 2003, các đại biểu dự hội nghị đã bàn tán rất nhiều và chưa thống nhất chốt lại diện tích cà phê cả nước bao nhiêu là đủ. UBND tỉnh Đắc Lắc thì kiên quyết ổn định diện tích ở mức 180.000ha nhưng các chuyên gia cấp Bộ thì cho rằng phải giảm nữa với diện tích kém năng suất do trồng trên đất quá dốc hay đất không phù hợp và thay vào đó là tập trung thâm canh, tăng năng suất - chất lượng.

Trước đây, tỉnh Đắc Lắc cũ đã qui hoạch diện tích cà phê năm 2000 là 100.000 ha nhưng do sốt giá đã kích thích người dân phá rừng để nâng diện tích cà phê lên đến 260.000 ha. Hiện nay, tỉnh Đắc Lắc mới vẫn còn khoảng 163.000 ha. Ở các tỉnh Tây Nguyên khác cũng tương tự, trước đây diện tích cà phê tăng đều được xem là thành tích nên đã vượt quá qui hoạch và mấy năm qua chuyển đổi rất chậm nên diện tích vẫn còn lớn.

Cuộc khủng hoảng cà phê năm 1999 - 2000 vẫn còn đó mà hậu quả nhiều mặt về kinh tế - xã hội - môi trường chưa khắc phục xong nhưng nếu không có biện pháp kiên quyết thì vết xe đổ vẫn có nguy cơ lặp lại. Trước mắt, giá tăng sẽ làm chậm quá trình chuyển đổi các vườn cà phê kém năng suất và như vậy chất lượng của mặt hàng xuất khẩu này vẫn chưa được cải thiện.

Nếu giá tăng và giữ được lâu có thể làm cho nạn phá rừng, sang nhượng đất đai trái phép, khiếu kiện lại gia tăng. Chưa kể, giá tăng trở lại dù trong thời gian ngắn sẽ tạo ra ảo tưởng cho không ít người rằng giá xuống rồi lại lên nên mặc kệ, cứ trồng, cứ ôm vườn cà già cỗi…

Rõ ràng, đây là lúc mà các cấp chính quyền ở Tây Nguyên cần tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đất đai và cơ cấu cây trồng, tích cực triển khai các giải pháp nhằm nâng cao giá trị của cà phê Việt Nam như giảm diện tích robsta, tăng cà phê chè; chú trọng thâm canh, đầu tư công nghiệp chế biến, đa dạng hóa sản phẩm cà phê bột. 

VĂN PHONG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cá hố bị trả về Cảnh Dương,  bán lại với giá chỉ 5.000 đồng/kg

Giá còn 5.000 đồng/kg, cá hố làm thức ăn chăn nuôi

Chủ tịch UBND xã Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) Đồng Quang Vinh cho biết, làng nghề xuất khẩu cá hố đặc sản của địa phương đang gặp khó khăn do đối tác Trung Quốc ngừng thu mua, khiến các chuyến hàng phải gửi trả lại hàng loạt.

Ngân hàng - Chứng khoán

Cần luật hóa việc xử lý nợ xấu

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD) sau khi hết thí điểm và xem xét nâng lên thành luật trong vấn đề xử lý nợ xấu. Đó là kiến nghị các chuyên gia được đưa ra tại tọa đàm với chủ đề: “Nợ xấu trong đại dịch Covid-19 - Giải pháp hỗ trợ ngành ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp” do Báo Tiền Phong và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức sáng 23-6.

Thị trường

Xu hướng bán lẻ “hậu dịch” 2021

Ngay cả trong quãng thời gian khó khăn nhất vì dịch bệnh, các đại gia bán lẻ vẫn rót mạnh vốn để chiếm lĩnh mặt bằng chất lượng cao, tập trung tại các trung tâm thương mại lớn. Rất nhiều kế hoạch lớn theo dự đoán sẽ tiếp tục được những ông lớn này bung ra trong thời gian tới và điểm nóng sẽ đổ dồn về những đại dự án tại phía Tây Hà Nội với sự xuất hiện của giao lộ metro mới của Thủ đô.

Địa ốc

Nông nghiệp

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Du lịch

Sâm Bố Chính nở hoa rực rỡ trên đất Quảng Ngãi

Mảnh đất đồi hơn 5.000m2 đang nở hoa rực rỡ từ hàng trăm ngàn cây sâm Bố Chính tại xã Tịnh Hòa, TP Quảng Ngãi. Đây là thành quả sau hơn 1 năm gieo trồng của anh Nguyễn Minh Khánh (39 tuổi) - anh chính là người tiên phong đưa sâm Bố Chính về đất tỉnh Quảng Ngãi.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế