Tôn tạo giá trị Kinh thành Huế

SGGP
“Người ta đến với Huế, đi trên Thượng Thành không chỉ ngắm, tìm hiểu thành tựu kiến trúc bề thế, uy nghi của Kinh thành xưa, mà còn nhìn thấy một Huế mới lạ, song song với bảo tồn và phát triển theo cách riêng biệt, không thể nhầm lẫn” - nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở VH-TT tỉnh Thừa Thiên - Huế, chia sẻ về việc khôi phục giá trị di sản Huế tiếp theo Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực I Kinh thành Huế.

Kinh thành Huế nhìn từ trên cao.

Kinh thành Huế nhìn từ trên cao.

Phát lộ 2 cổng vòm tuyệt đẹp 

Dọc theo đường Xuân 68 (TP Huế), Thượng Thành thuộc Khu vực 1 di tích Kinh thành Huế dài hơn 3km, từ cửa Thượng Tứ đến cầu Lương Y, người dân đã tự nguyện di dời nhà cửa về khu tái định cư Bắc Hương Sơ. Trên diện tích hơn 43ha ngổn ngang xà bần, vật dụng gia đình, cây cối sau giải tỏa được lực lượng xung kích thu dọn để quân đội rà phá bom mìn.

Quá trình san ủi mặt bằng tại Thượng Thành làm xuất lộ 2 cổng thành xây bằng gạch vồ nằm 2 bên Đông thành Thủy Quan, lối vào sông Ngự Hà. 2 chiếc cổng nhỏ xuyên thành nằm cách nhau vài trăm mét, cao khoảng 7 tấc, rộng khoảng 6 tấc theo hình thức cổng vòm tuyệt đẹp, với 7 lớp gạch có giật cấp, phía dưới là những tảng đá xanh còn khá nguyên vẹn. Qua cổng ra ngoài thành là đường phòng lộ tiếp giáp với sông Ngự Hà và hào Hộ Thành, cách sông Hộ Thành (Đông Ba) vài chục bước chân.

Ông Võ Lê Nhật, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết đây là cửa bên phải và cửa bên trái của Đông thành Thủy Quan. Nằm trong hệ thống Kinh thành Huế, 2 công trình này là nơi đóng quân của lính bảo vệ Đông thành Thủy Quan từng được ghi chép trong sử sách triều Nguyễn, cũng như tài liệu của người Pháp. Phòng Nghiên cứu Khoa học của Trung tâm tiếp tục khảo sát lại hệ thống Thượng Thành để hệ thống hóa tên pháo đài và kho đạn, các cống thoát nước trên Thượng Thành.

“Hiện chúng tôi đang nghiên cứu, tập hợp tư liệu, xây dựng hồ sơ để phục hồi Thượng Thành và hệ thống phòng thủ 24 pháo đài, các kho đạn, hệ thống thoát nước rất độc đáo trên Thượng Thành. Đồng thời, tiến hành khảo sát xây dựng sản phẩm du lịch bền vững trên nền tảng hệ thống sông Ngự Hà và di sản Kinh thành Huế” - ông Võ Lê Nhật cho biết.

Phát huy giá trị di sản

Kinh thành Huế xây dựng dưới thời vua Gia Long và vua Minh Mạng (1805-1833). Đây là quần thể di tích có giá trị lịch sử được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại, là một trong những kinh đô phong kiến phương Đông còn lưu giữ được khá nguyên vẹn tổng thể kiến trúc nghệ thuật cung đình với hệ thống thành quách, cung điện, cần được bảo tồn, tôn tạo phù hợp với Công ước quốc tế về bảo vệ di sản, văn hóa. Thế nhưng, nhiều năm qua Kinh thành Huế ngoài việc xuống cấp theo thời gian do những tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu, còn bị tác động, làm hư hại bởi chiến tranh và yếu tố con người. Đặc biệt, khu vực I di tích Kinh thành Huế có rất đông người từ các vùng khác đến sinh sống, khiến di tích bị xâm phạm nghiêm trọng. 

Ông Hoàng Hải Minh, Chủ tịch UBND TP Huế, cho biết: “Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực I Kinh thành Huế quy mô 4.201 hộ, với tổng mức đầu tư khoảng 4.097 tỷ đồng. Theo đó, giai đoạn 1 (2019-2021) có 2.950 hộ dân được di dời ở các khu vực Thượng Thành, Eo Bầu, Hộ Thành Hào và tuyến phòng lộ. Giai đoạn 2 (2022-2025), di dời 1.263 hộ dân ở các di tích hồ Tịnh Tâm, hồ Học Hải, khu Lục Bộ, Đàn Xã Tắc, Khâm Thiên Giám, Trấn Bình Đài, hệ thống hồ 4 phường nội thành TP Huế. Địa phương đang nỗ lực rút ngắn thời gian thực hiện giai đoạn 1 của dự án để hoàn thành công tác phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sớm ổn định đời sống người dân diện di dời”.

TS. Trần Đình Hằng, Phân viện Trưởng Phân viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam tại Huế, cho rằng: “Giữ truyền thống và thổi hồn cho di sản sẽ đem lại sức sống đặc trưng cho khu vực Thượng Thành, vốn là cấu phần quan trọng của Kinh thành Huế. Và cũng đã đến lúc phải thực hiện chủ trương xã hội hóa trong nghiên cứu, trùng tu và phát huy giá trị di tích gắn liền du lịch trong vai trò là xây dựng những không gian, những điểm đến đặc hữu Huế. “Trong quy hoạch tổng thể Thượng Thành, có những phân khúc cụ thể để tái hiện những dấu ấn lịch sử và trước mắt, tái tạo cảnh quan, đặc biệt là thảm cây xanh, hoa và rau quả, những lối đi thuần sinh thái dành cho xe điện, xe đạp, người đi bộ... sẽ là những hình ảnh đặc chất Huế, làm tiền đề cho việc tái tạo những công trình cụ thể đặc trưng” - TS. Hằng hiến kế.

Hiện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, UBND TP Huế và các doanh nghiệp sẽ là “tam giác vàng” gắn kết mọi nguồn lực để biến di sản Thượng Thành thành những không gian, điểm đến đích thực hấp dẫn. Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Phan Ngọc Thọ, cho rằng phát triển kinh tế, du lịch Kinh thành Huế là vấn đề lớn, cần tiếp tục được nghiên cứu. Sắp tới, địa phương sẽ mời các doanh nghiệp du lịch, lữ hành cùng chung tay phát huy giá trị di sản, tạo thành điểm đến, thêm nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn của Huế.

VĂN THẮNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cờ đỏ sao vàng trên sân vận động Việt Trì (Phú Thọ). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Có những ngày SEA Games

Trước khi SEA Games 31 diễn ra, cứ tưởng bà con trong Nam ít quan tâm đến đại hội thể thao tầm khu vực này, bởi năm nay các môn thể thao đều được tổ chức ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Nhưng không phải vậy, dù cách trở, người dân phương Nam vẫn dành tình cảm cho sự kiện này.

Phim

Cuộc đua tiền tỷ của điện ảnh Việt

Thị trường điện ảnh Việt đã xuất hiện những bộ phim được đầu tư kinh phí sản xuất lên đến 50-60 tỷ đồng. Con số này chắc chắn sẽ không dừng lại.

Âm nhạc

Sân khấu

Hát bội - Khát khao một sàn diễn

Hàng năm, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM có lịch diễn dày đặc, nhất là vào mùa hát chầu lễ Kỳ Yên, trong tháng 2, tháng 3 âm lịch và đợt hai vào tháng 10, tháng 11 âm lịch. Các nghệ sĩ cũng được ca diễn trong các suất hát theo kế hoạch của Sở VH-TT TPHCM và trong một số chương trình phục vụ dịp lễ tết. Nhưng bao nhiêu đó thực sự chưa đủ… 

Sách và cuộc sống

Sáng tạo cùng bìa sách

“Để vẽ được một bìa sách cần trải qua nhiều bước, trong đó khâu quan trọng nhất chính là đọc, cảm nhận sách, sau đó trao đổi, tìm ý tưởng chung với tác giả hoặc biên tập viên. Đi qua 2 bước này, họa sĩ chỉ việc tập trung triển khai nó bằng đường nét và màu sắc”, họa sĩ trẻ Trần Quốc Anh nói về công việc thiết kế bìa sách mà mình theo đuổi 7 năm qua.

Sáng tác

Thương về đóa sen xứ Nghệ

Mỗi tháng năm về, tôi vẫn thường có cảm giác nhớ thật nhớ những đầm sen xứ Nghệ. Dầu rằng xứ Nghệ chẳng phải là vùng đất sen được nhắc nhiều đến, dù rằng những con đường ở thành phố nơi tôi ở mùa này vẫn đầy những xe đạp chở hoa sen và ra khỏi ngoại thành vẫn gặp những hồ sen bát ngát…

Mỹ thuật

Phòng trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số kiểu mới

Trung tâm Trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số tại London (Anh) vừa nâng cấp phiên bản mới cho show Van Gogh Alive, mang đến trải nghiệm mới lạ cho người xem về cuộc đời và những tác phẩm của Van Gogh.