Tranh nhái, tranh chép ngày càng ngang nhiên

SGGP
Cũng giống như mặt trái của bất cứ thị trường nào, thị trường mỹ thuật Việt Nam vừa mới thành hình còn non trẻ đã phải đối mặt với nhiều vấn đề đáng lo ngại, trong đó nhức nhối nhất là vấn nạn tranh nhái, tranh chép. 

Một tác phẩm của họa sĩ Bùi Trọng Dư bị chép trái phép, trang trí tại một số khách sạn cao cấp

Một tác phẩm của họa sĩ Bùi Trọng Dư bị chép trái phép, trang trí tại một số khách sạn cao cấp

Câu chuyện không phải là mới, nhưng thời gian gần đây, điều khiến họa sĩ và người yêu nghệ thuật thêm phần bức xúc là việc vi phạm bản quyền tác phẩm hội họa xảy ra hàng loạt, xu hướng ngày càng tinh vi và ngang nhiên.

Chưa có tín hiệu dừng lại

Ngày 25-12, họa sĩ Hà Hùng Dũng bức xúc lên tiếng kêu cứu vì các tác phẩm của anh bị xâm phạm bản quyền trắng trợn. Theo anh Hà Hùng Dũng, một cơ sở có tên là Áo dài Hoàng (địa chỉ tại ngõ 33 Hàng Bún, Hà Nội) đã ngang nhiên lấy rất nhiều tranh sáng tác của anh vẽ lại lên áo dài, bán công khai trên thị trường Hà Nội từ khá lâu nay. Trang mạng xã hội của Áo dài Hoàng đăng hình ảnh người mẫu trong trang phục áo dài có in tranh của Hà Hùng Dũng, quảng cáo và rao bán công khai mà tác giả không hề hay biết.

Tranh nhái, tranh chép ngày càng ngang nhiên ảnh 1 Mẫu Áo dài Hoàng ngang nhiên sao chép tranh của Hà Hùng Dũng mà không hề xin phép
Khi phía họa sĩ Hà Hùng Dũng liên lạc, đại diện cơ sở Áo dài Hoàng vẫn khẳng định là các mẫu áo do họ tự thiết kế trên máy tính. Tuy nhiên, khi người đại diện của họa sĩ cho rằng cơ sở này đã vi phạm bản quyền tác phẩm Hà Hùng Dũng, ông Phạm Huy Hoàng, chủ cơ sở Áo dài Hoàng, lúc này mới biện hộ: “Chưa thấy họa sĩ Hà Hùng Dũng liên lạc gì. Thực ra, tôi cũng có đọc phản ứng của họa sĩ về việc này trên trang fanpage của cơ sở, nhưng không rõ các tranh này đã được đăng ký bản quyền chưa? Trong quá trình thiết kế, tôi thấy các hình ảnh này trên các trang ảnh nên lấy về dùng thôi”. 

Không riêng Hà Hùng Dũng, họa sĩ Bùi Trọng Dư cũng là một nạn nhân của nạn nhái tranh, chép tranh. Ngày 11-12, qua thông tin của những người bạn, họa sĩ Bùi Trọng Dư phát hiện các tác phẩm sơn mài của anh bị sao chép thành tranh tường khổ lớn để trang trí tại Thừa Thiên - Huế, được đưa lên giới thiệu bởi tài khoản cá nhân là Thong le Dang. Người này tự giới thiệu từng học và làm việc tại Đại học Nghệ thuật Huế. Sau khi liên lạc, gần 3 giờ sau, chủ tài khoản Thong le Dang đã công khai trên Facebook, lên tiếng xin lỗi họa sĩ. Trao đổi với phóng viên, Bùi Trọng Dư thở dài: “Đó là lý do chung để các cơ sở, đơn vị đưa ra biện hộ khi bị phát hiện vi phạm bản quyền tác phẩm hội họa”. 

Câu chuyện nhức nhối của thị trường mỹ thuật dường như vẫn đang kéo dài và chưa có tín hiệu dừng lại. Bằng chứng cụ thể là danh sách nạn nhân các vụ vi phạm bản quyền ngày càng dài ra. Tình cờ, một ngày đầu tháng 12, họa sĩ Đinh Ngọc Thắng tá hỏa phát hiện 9 bức tranh của mình bị người khác vi phạm bản quyền, ngang nhiên đưa lên mạng xã hội rao bán. Liên lạc với cơ sở kinh doanh Tranh đẹp Sắc màu ở đường Trần Phú, phường 4, quận 5, TPHCM, người quản lý phòng tranh cho biết sẽ kiểm tra lại hệ thống xem có đang thực sự treo tranh của họa sĩ Đinh Ngọc Thắng hay không.

“Nếu có trên trang web hoặc Facebook thì chúng tôi sẽ hạ xuống, vì chỉ là treo hình ảnh thế thôi, chứ không có tranh thật”, cô này nói. Đinh Ngọc Thắng cho biết, anh chưa từng làm việc với cơ sở này, 9 bức tranh nói trên, anh đã bán cho một gallery tại Hà Nội từ lâu và hiện vẫn còn lưu giữ đầy đủ hồ sơ tác phẩm. Từ vẻ đẹp mộng mơ của các thiếu nữ trong tranh, nhiều phòng tranh đã vô tư lấy, chép lại để quảng bá, kèm theo chiêu câu khách “tranh được cung cấp từ họa sĩ”. 

Tự bảo vệ mình

Cuối tháng 11, trên trang cá nhân của mình, họa sĩ Phạm Ánh tố phòng tranh Tranh đẹp Phương Nam ở đường Trần Phú, quận 5, TPHCM đã lấy tranh trên Facebook cá nhân của anh, ghép phối cảnh rồi quảng cáo bán công khai trên mạng. Phạm Ánh cho biết, tất cả những tác phẩm này của anh đã có chủ và anh không quên khuyến cáo những người sưu tập tranh nên cẩn trọng khi chọn mua tác phẩm trên mạng.

Họa sĩ Đỗ Duy Tuấn, hiện sinh sống và làm việc tại TPHCM, cũng lên tiếng khẳng định trên trang cá nhân: “4 đơn vị gallery có tên Hoàng Khang, Huy Quan, Shin, Mỹ Thuật 360, là những nơi tôi không có tranh và cũng chưa bao giờ làm việc, đã đưa hình tranh của tôi lên và quảng cáo để sao chép bán lại cho khách. Đây là một hành động vi phạm bản quyền và giả mạo”. 

Ngày 3-5, nhóm “Phản đối xâm phạm bản quyền tác phẩm hội họa” do họa sĩ Bùi Trọng Dư sáng lập, chính thức ra mắt. Sự việc bắt đầu sau khi anh phát hiện nhiều công ty áo dài đã đạo, nhái trái phép nhiều tác phẩm của mình và 8 họa sĩ khác lên áo dài để kinh doanh. Những “nạn nhân” khác là các họa sĩ: Lâm Đức Mạnh, Ngụy Đình Hà, Nguyễn Thu Huyền (cùng ở Hà Nội); Nguyễn Đăng Sơn, Lê Phan Quốc, Nguyễn Quý Tâm (cùng ở Huế), Phan Linh Bảo Hạnh (Huế, hiện sống tại Bình Dương) và Đặng Can.

Sự nỗ lực đấu tranh của 9 họa sĩ cùng sự đồng hành của luật sư và truyền thông đã khiến các đơn vị áo dài phải xin lỗi, nhận sai phạm, xóa bỏ những mẫu áo dài sử dụng trái phép bản quyền tranh của các họa sĩ… Tuy nhiên cho đến nay, sau rất nhiều vụ xâm phạm bản quyền tác phẩm hội họa, ngoài những câu xin lỗi suông, họa sĩ vẫn phải chịu thiệt thòi và chưa có sự bảo vệ, ít nhất là một hành lang pháp lý vững chắc.

Vì một nền mỹ thuật Việt Nam thực sự phát triển và lành mạnh, việc xóa bỏ thói quen “xài chùa”, ăn cắp chất xám, xâm phạm bản quyền tác phẩm hội họa là hành động vô cùng cần thiết. Điều này phù hợp với Luật Sở hữu trí tuệ và các điều khoản bảo vệ bản quyền tác giả theo Công ước Berne mà Việt Nam là một thành viên từ năm 2004. Tuy nhiên, trên thực tế việc này lại không hề đơn giản.

MINH AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tiếp nhận bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều

Tiếp nhận bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều

Ngày 12-5, ông Hồ Bách Khoa, Trưởng ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, cơ quan này vừa tiếp nhận thêm bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều do một cá nhân yêu mến Truyện Kiều lưu giữ lâu dài và nay làm thủ tục chuyển nhượng.

Phim

Gom góp từng ý tưởng nhỏ

Dương Diệu Linh chia sẻ, 10 năm qua, cô ghi lại toàn bộ ý tưởng nảy ra trong đầu mình vào một cuốn sổ. Mỗi khi làm một bộ phim, cô đọc lại, chắt lọc kỹ càng và tìm thấy nhiều điểm tương đồng.

Âm nhạc

Ca sĩ Lưu Ánh Loan: Giọng hát trữ tình hàng triệu view trên youtube

Xuất thân là một cô giáo mầm non, vào nghề từ nhạc trẻ, nhưng Lưu Ánh Loan được nhiều người biết đến với dòng nhạc bolero. Cô gái quê Kiên Giang hiện sở hữu nhiều kênh yotube âm nhạc với lượt nghe và theo dõi lên đến hàng triệu view qua những ca khúc trữ tình ngọt ngào.

Mỹ thuật

Tiếp nhận bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều

Ngày 12-5, ông Hồ Bách Khoa, Trưởng ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, cơ quan này vừa tiếp nhận thêm bộ tranh sơn mài quý về nội dung Truyện Kiều do một cá nhân yêu mến Truyện Kiều lưu giữ lâu dài và nay làm thủ tục chuyển nhượng.

Sân khấu

Sự trở lại của cải lương phòng trà

Mô hình cải lương phòng trà từ lâu vẫn được nhiều khán giả mộ điệu yêu thích, bởi không gian khán phòng không quá rộng mà vừa phải, ấm cúng, tạo nhiều điều kiện để người xem tiếp cận, tương tác, thưởng thức nghệ thuật, giao lưu, trò chuyện với nghệ sĩ nhiều hơn so với việc đến các nhà hát, rạp hát.

Sách và cuộc sống

Muôn kiếp nhân sinh - Cuốn sách gây sốt năm 2020 ra mắt tập 2

Sau tập 1 ra mắt vào năm 2020 và nhanh chóng trở thành cuốn sách best-seller của năm, Muôn kiếp nhân sinh tập 2 của tác giả Nguyên Phong cũng vừa được giới thiệu đến bạn đọc. Sách do First News liên kết với NXB Tổng hợp ấn hành. 

Sáng tác

Con về sửa nhà mình, nha mẹ!

Chỗ mẹ đứng nấu ăn nước thấm lở da chân
giận cơn mưa nhỏ và con nước lớn
mẹ đội nón khói bếp oằn quăn tóc bạc
mẹ che áo mưa chụm lửa củi thấm sương chiều
- Tháng tư con về sửa nhà, nha mẹ!