Theo kết luận thanh tra, đoàn đã kiểm tra tại 8 đơn vị, trong đó có Trung tâm Phát triển quỹ đất thuộc Sở NN-MT tỉnh Vĩnh Long. Trung tâm này được thành lập trên cơ sở hợp nhất 6 trung tâm phát triển quỹ đất của các tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre (trước đây) cùng Ban Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tỉnh Bến Tre (trước đây).
Qua kiểm tra, thanh tra phát hiện nhiều hạn chế trong quản lý đất công tại các đơn vị trước khi hợp nhất.
Cụ thể, tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Trà Vinh (trước đây), việc quản lý các khu đất chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng người dân lấn chiếm. Qua xác minh thực tế, có một khu đất bị hai hộ dân lấn chiếm; một khu đất khác bị tháo dỡ mất khung cửa sổ và cửa đi nhưng đơn vị quản lý không phát hiện kịp thời.
Đáng chú ý, đơn vị này chậm lập hồ sơ khai thác sử dụng và kêu gọi đầu tư đối với nhiều khu đất. Cụ thể, có 12 khu đất chưa lập hồ sơ khai thác sử dụng; 29 khu đất chưa xây dựng phương án khai thác dù đã được giao quản lý. Đặc biệt, có 33 khu đất công với tổng diện tích hơn 2,5 triệu m² bị bỏ trống trong thời gian dài, không đưa vào khai thác sử dụng và cũng chưa lập phương án sử dụng theo chỉ đạo của UBND tỉnh Vĩnh Long.
Tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Vĩnh Long (trước đây), công tác quản lý đất công cũng bộc lộ nhiều bất cập. Thanh tra ghi nhận tình trạng người dân lấn chiếm tại 7 khu đất. Trong số 70 cơ sở nhà, đất được UBND tỉnh tạm giao quản lý, đến thời điểm thanh tra vẫn còn 68 cơ sở chưa hoàn tất thủ tục bàn giao.
Đối với 19 khu đất công được kiểm tra, có 2 khu đất chưa hoàn thành thủ tục bàn giao mốc giới, trong khi 17 khu đất còn lại đang bỏ trống, chưa được khai thác sử dụng.
Tương tự, tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Bến Tre (trước đây), việc quản lý đất công cũng chưa chặt chẽ, để xảy ra tình trạng người dân lấn chiếm 6 thửa đất nhưng chưa được xử lý dứt điểm. Kiểm tra thực tế 5/14 thửa đất cho thấy phần lớn khu đất đang bỏ trống; một số vị trí bị mất cột mốc ranh giới hoặc xảy ra sạt lở.
Ngoài ra, có 13 thửa đất công với diện tích hơn 20.000m² bị bỏ trống trong nhiều năm nhưng chưa được lập phương án khai thác, sử dụng.
Theo Thanh tra tỉnh, nguyên nhân của tình trạng trên một phần do nhiều khu đất có vị trí không thuận lợi để kêu gọi đầu tư, hạ tầng còn hạn chế, không có đường dẫn vào; một số khu đất diện tích nhỏ, hẹp hoặc là đất ao hồ, mặt nước. Bên cạnh đó, một số khu đất còn vướng tài sản trên đất, đang chờ xác định giá đất hoặc điều chỉnh quy hoạch nên chưa thể đưa vào khai thác.
Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm đối với các hạn chế, thiếu sót nêu trên thuộc về lãnh đạo và các viên chức tham mưu của các Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Trà Vinh, Vĩnh Long và Bến Tre (trước đây) trong giai đoạn từ ngày 1-1-2019 đến 30-6-2025.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh cùng các cơ quan liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với giám đốc, nguyên giám đốc và các viên chức tham mưu có liên quan đến những hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng đất công được phát hiện qua thanh tra.
